Danıştay 6. Daire E.2022/5139 K.2023/2306

Dava konusu istem: Ankara İli, Çankaya İlçesi, Balgat Kentsel Gelişim ve Dönüşüm Alanına yönelik 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin onaylanmasına ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu kararda; davanın süre aşımı yönünden reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının bozulması yolundaki Danıştay Altıncı Dairesinin 17.03.2014 tarih ve E:2013/4186, K:2014/2088 sayılı kararına uyulmayarak davanın süre aşımı yönünden reddi yolunda verilen ...

İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı ısrar kararının bozulmasına dair Danıştay İdari Dava Dairesinin 15.05.2017 tarih ve E:2015/523, K:2017/2041 sayılı kararına uyularak, yerinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporu ve dosyada yer alan bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, kentsel gelişim ve dönüşüm projesi alanı sınırının daha önceki mahkeme kararlarının gerekçeleri dikkate alınarak belirlendiği,

plan kullanım kararlarının üst ölçekli 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planı ve 1/25.000 ölçekli nazım imar planı kullanım kararları ile örtüştüğü, ancak dava konusu imar planı değişikliği ile planların kademeli birlikteliği ilkesine aykırı olarak sosyal ve teknik altyapı hizmetlerinin iyileştirilmesi esasını ihlal edecek şekilde 1/25.000 ölçekli nazım imar planındaki yeşil alan kullanımının dava konusu işlem ile kentsel servis alanına dönüştürüldüğü ve yakın bölgede buna karşılık eşdeğer bir alan ayrılmadığı anlaşıldığından,

dava konusu işlemde şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

KDGPA sınırının iptal edildiği, bu süreçte alanın yapılaşmasının tamamlandığı belirtilerek temyiz isteminin kabulü gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile mahkeme kararının, dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin dayanağı olan Balgat Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Proje Alan sınırının onaylanmasına ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının iptaline karar verildiğinden, dayanağı kalmayan dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesi ile onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Uyuşmazlık konusu alan, Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan 1/25.000 ölçekli 2023 Başkent Ankara Nazım İmar Planında kısmen park alanı(17.000 m2'lik kısmı), kısmen de kentsel servis alanı olarak planlanmıştır.

Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile "Balgat Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Proje Alanı" ilan edilmesi üzerine bu doğrultuda Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile 105.150 m² alanda "kentsel servis alanı", 2.730 m² büyüklüğünde 1 adet "resmi kurum alanı", 3.670 m² büyüklüğünde 1 adet "dini tesis alanı", 12.250 m² büyüklüğünde 1 adet "park ve spor alanı", 22.000 m² büyüklüğünde 1 adet "park alanı" planlanmıştır.

Yukarıda bahsi geçen 1/25.000 ölçekli 2023 Başkent Ankara Nazım İmar Planındaki kısmen park alanı (17.000 m2'lik kısmı) olarak belirlenen kısım, dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planı ile kentsel servis alanı olarak planlanmıştır.

Davacı tarafından, dava konusu imar planı ile yeşil alanın, kentsel servis alanına dönüştürüldüğü, üst ölçekli imar planına aykırı hale getirildiği iddialarıyla bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

13/07/2005 tarih ve 25874 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Alanı" başlıklı 73. maddesinde, "Belediye, kentin gelişimine uygun olarak eskiyen kent kısımlarını yeniden inşa ve restore etmek; konut alanları, sanayi ve ticaret alanları, teknoloji parkları ve sosyal donatılar oluşturmak, deprem riskine karşı tedbirler almak veya kentin tarihi ve gelişim projelerine konu olacak alanlar, meclis üye tam sayısının salt çoğunluğunun kararı ile ilan edilir.

Kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanlarında yıkılarak yeniden yapılacak münferit yapılarda ilgili resim ve harçların dörtte biri alınır. Bir yerin kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı ilan edilebilmesi için, o yerin belediye veya mücavir alan sınırları içerisinde bulunması ve en az ellibin metrekare olması şarttır. Kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanlarında bulunan yapıların boşaltılması, yıkımı ve kamulaştırılmasında anlaşma yolu esastır.

Kentsel dönüşüm ve gelişim projesi kapsamında bulunan mülk sahipleri tarafından açılacak davalar, mahkemelerde öncelikle görüşülür ve karara bağlanır." hükümleri yer almakta iken 24.06.2010 günlü, 27621 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5998 sayılı Yasanın 1. maddesi ile madde metni yeniden düzenlenmiş, 5393 sayılı Kanunun 73. maddesinin birinci fıkrasında, "Belediye, belediye meclisi kararıyla;

konut alanları, sanayi alanları, ticaret alanları, teknoloji parkları, kamu hizmeti alanları, rekreasyon alanları ve her türlü sosyal donatı alanları oluşturmak, eskiyen kent kısımlarını yeniden inşa ve restore etmek, kentin tarihi ve kültürel dokusunu korumak veya deprem riskine karşı tedbirler almak olarak ilan edilebilmesi için yukarıda sayılan hususlardan birinin veya bir kaçının gerçekleşmesi ve bu alanın belediye veya mücavir alan sınırları içerisinde bulunması şarttır.

Ancak, kamunun mülkiyetinde veya kullanımında olan yerlerde kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı ilan edilebilmesi ve uygulama yapılabilmesi Bakanlar Kurulu kararına bağlıdır." hükmüne, 2. fıkrasında da.

"Kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı olarak ilan edilecek alanın; üzerinde yapı olan veya olmayan imarlı veya imarsız alanlar olması, yapı yükseklik ve yoğunluğunun belirlenmesi, alanın büyüklüğünün en az 5 en çok 500 hektar arasında olması, etaplar halinde yapılabilmesi hususlarının takdiri münhasıran belediye meclisinin yetkisindedir.

Toplamı 5 hektardan az olmamak kaydı ile proje alanı ile ilişkili birden fazla yer tek bir dönüşüm alanı olarak belirlenebilir." hükmüne yer verilmiş, 5998 sayılı Kanunun Geçici 1. maddesinde ise; " Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce yargı mercilerinde açılmış ve henüz kesin hükme bağlanmamış davalarda bu Kanun hükümleri uygulanır.

Ancak bu Kanunla getirilen değişik hükümlerin uygulanması nedeniyle haksız çıkan tarafa harç, yargılama gideri ve avukatlık ücreti yükletilemez." hükmü yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin dayanağını oluşturan Balgat Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Proje Alan sınırının onaylanmasına ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının iptali yolunda ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın Danıştay Altıncı Dairesinin 25/05/2016 tarih ve E:2012/5483, K:2016/3195 sayılı kararı ile onandığı ve kararın düzeltilmesi isteminin de Danıştay Altıncı Dairesinin 13/06/2017 tarih ve E:2016/11814, K:2017/4781 sayılı kararı ile reddedildiği görülmektedir.

Bu durumda, dava konusu işlemin dayanağı olan kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı ilanına ilişkin işlemin hukuka aykırı olduğu tespit edilerek iptali yolunda verilen kararın kesinleşmesi karşısında, dayanaksız hale gelen dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinde de hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından, dava konusu işlemin iptali yolundaki temyiz istemine konu edilen İdare Mahkemesi kararında sonucu itibariyle isabetsizlik görülmemiştir.