Danıştay 6. Daire E.2022/5297 K.2023/3800

Dava konusu istem: Davacıya ait … plaka sayılı araç ile ilgili belediyece izin verilen saha dışında kalan İstanbul İli, Silivri İlçesi,.

Mahallesi, … parsel sayılı taşınmaz üzerine, 2872 sayılı Çevre Kanununun 8. maddesi ile Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliğinin 13. maddesine aykırı olarak hafriyat döküldüğünün 19/08/2020 tarihli çevre denetim tutanağı ile tespit edildiğinden bahisle, davacının aynı eylemi 13/11/2017 ve 21/07/2020 tarihlerinde de yaptığı göz önüne alınarak,

2872 sayılı Çevre Kanununun 20/r ve 23'üncü maddeleri uygulanmak suretiyle tekerrür hükümleri uyarınca 265.497,00-TL idari para cezası uygulanmasına yönelik … tarih ve … sayılı İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı Çevre Koruma Müdürlüğü idari yaptırım kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; belediye memurlarınca yapılan denetimden sonra, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 34/e maddesi uyarınca Kanunlarda belirtilen cezaları vermekle yetkili karar organı olan belediye encümenine sevk edilerek işlem tesis edilmesi gerekirken, doğrudan belediyenin karar organı olmayan, icra-yürütme organı olan Büyükşehir Belediye Başkanı adına Genel Sekreter Yardımcısı imzasıyla tesis edilen işlemde "yetki" yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti:. Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda. 19/08/2020 tarihinde düzenlenen çevre denetim tutanağı ile davacı tarafından İstanbul İli, Silivri İlçesi,. Mahallesi,.

Caddesi, … parsel sayılı taşınmaza izinsiz olarak hafriyat dökümü yapıldığının tespit edildiği ve bu tespite dair fotoğrafların çekildiği, 05/10/2020 tarihli tespit tutanağında ise bahse konu parsele hafriyat nitelikli malzeme döküldüğü ve depolandığının belirlendiği, bunun üzerine davacı hakkında daha önce 13/11/2017 ve 21/07/2020 tarihli idari yaptırım kararları ile para cezası verildiğinden bahisle iki kat artırılmak suretiyle dava konusu edilen idari yaptırım kararı ile hakkında 265.497,00 TL idari para cezası verildiği,

öte yandan 13/11/2017 tarihli ve (…) sayılı kararla verilen idari para cezasının … tarihinde, … tarih ve (…) sayılı idari para cezasının 28/07/2020 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, … tarihli ve (…) sayılı kararla verilen idari para cezasına karşı dava açılmadığı, … tarihli ve (…) sayılı idari yaptırım kararına karşı ...İdare Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında açılan davanın … tarih ve K:… sayılı kararı ile reddedildiği, söz konusu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun.

İdari Dava Dairesinin … tarihli ve E;…, K:… sayılı kararı ile kesin olarak reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda; davalı idarece izin verilen alanlar dışına hafriyat toprağı döktüğü görülen davacı hakkında tekerrür hükümleri de uygulanmak suretiyle verilen idari para cezasına ilişkin işlemde hukuka aykırılık görülmediğinden aksi yönde verilen istinafa konu kararda hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun kabulüne, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dilekçe ekinde sunulan fatura, irsaliye ve söz konusu taşınmazın ruhsatından da anlaşılacağı üzere; ilgili belediyeden izinli/ruhsatlı bir toprak eleme tesisi olan sahada yapılan işin davaya konu edildiği şekliyle hafriyat dökümüne ilişkin olmayıp, tesviye işlemi ve elenmiş siyah gübreli toprağın, satışı için yükleme yapılmasına ilişkin olduğu, idarece tek delil olarak sunulan fotoğraflardan da ortamda moloz, inşaat atığı vesairenin olmadığının anlaşıldığı, zabıta görevlilerince malzemenin niteliğine ilişkin bir inceleme veya numune alma işlemi yapılmayıp sadece fotoğraf çekmekle yetinildiği, Büyükşehir Belediye Başkanı adına Genel Sekreter yardımcısı tarafından tesis edilen işlemde yetki ve şekil yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

İdari yaptırım kararının yetki ve tekerrür hükümlerinin uygulanması yönünden hukuka uygun olduğu, taşıma kabul ve izin belgesinin ibraz edilmemesinin ceza için yeterli olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacıya ait … plaka sayılı araç ile, ilgili belediyece izin verilen saha dışında kalan alana hafriyat nitelikli malzeme döküldüğünün 19/08/2020 tarihli çevre denetim tutanağı ile tespit edildiğinden bahisle davacının aynı eylemi 13/11/2017 ve 21/07/2020 tarihlerinde de yaptığı göz önüne alınarak, 2872 sayılı Çevre Kanununun 20/r ve 23'üncü maddeleri uygulanmak suretiyle, tekerrür hükümleri uyarınca 265.497,00-TL idari para cezası verilmesine yönelik … tarih ve … sayılı İstanbul Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı Çevre Koruma Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2872 sayılı Çevre Kanununun ''Tanımlar'' başlıklı 2. maddesinde; ''Atık: Herhangi bir faaliyet sonucunda oluşan, çevreye atılan veya bırakılan her türlü maddeyi'' ifade edeceği, ''Kirletme yasağı'' başlıklı 8. maddesinin 1. fıkrasında; ''Her türlü atık ve artığı, çevreye zarar verecek şekilde, ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak, taşımak, uzaklaştırmak ve benzeri faaliyetlerde bulunmak yasaktır.''; ''İdari nitelikli para cezaları'' başlıklı 20. maddesinin ''r'' bendinde de;

''Bu Kanunda ve yönetmeliklerde öngörülen usûl ve esaslara, yasaklara veya sınırlamalara aykırı olarak atık toplayan, taşıyan, geçici ve ara depolama yapan, geri kazanan, geri dönüşüm sağlayan, tekrar kullanan veya bertaraf edenlere 24.000 Türk Lirası, ithal edenlere 60.000 Türk Lirası idari para cezası verilir.''; aynı maddenin 2. fıkrasında ise.

"Bu maddenin (k), (l), (r), (s), (t), (u), (v) ve (y) bentlerinde öngörülen idarî para cezaları kurum, kuruluş ve işletmelere üç katı olarak verilir.", hükümlerine yer verilmiş bulunmaktadır.

Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliğinin 8. maddesinde.

İl belediye mücavir alanı içerisinde il ve ilçe belediyelerinin, büyük şehirlerde büyükşehir belediyelerinin, büyükşehir belediyeleri dışında ise ilçe belediyelerinin, hafriyat toprağı, inşaat/yıkıntı atıkları ile doğal afet atıklarının toplanması, geçici biriktirilmesi, taşınması, geri kazanılması ve bertarafı ile ilgili yönetim planı hazırlamakla; hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıklarının toplanması, geçici biriktirilmesi, taşınması ve bertarafı faaliyetlerini denetlemekle;

belediye sınırları içindeki hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıkları geri kazanım tesisleri ile depolama sahalarına izin vermek ve gerektiğinde bu izni iptal etmekle, hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıkları geri kazanım tesisleri sahaları ile depolama sahalarını belirlemek, kurmak/kurdurtmak ve işletmek/işlettirmekle yükümlü oldukları, 13. maddesinde;

hafriyat toprağı ile inşaat yıkıntı atıklarının üretici ve taşıyanları tarafından belediyelerin veya mahallin en büyük mülki amirinin gösterdiği ve izin verdiği geri kazanım ve depolama tesisleri dışında, denizlere, göllere, akarsulara veya herhangi bir yere dökülmesi ve dolgu yapılmasının yasak olduğu,

faaliyetleri sonucu hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıklarının üretimine neden olacak özel veya resmi kişi, kurum ve kuruluşların bu atıkların üretilmesinden önce ilgili belediyeye/ mahallin en büyük mülki amirlerine başvurarak gerekli izinleri almak, atıklarını bu yönetmeliklerde belirtilen usul ve esaslara göre bu mercilerin göstereceği geri kazanım/depolama sahasına taşınmasını sağlamakla yükümlü oldukları hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; özel veya resmi tüm kurum ve kuruluşların faaliyetleri sonucu ortaya çıkan hafriyat toprağı ile inşaat/yıkıntı atıklarını büyükşehir belediyelerinin gösterdiği ve izin verdiği yerler dışına dökmelerinin yasaklandığı ve bu yöndeki bir faaliyet için gerekli izin ve belgelerin Büyükşehir Belediyesinden alınması yükümlülüğünün olduğu anlaşılmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden; İstanbul İli, Silivri İlçesi, … Mahallesi, … Caddesi, … parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan alana, davacıya ait olduğu anlaşılan … plakalı araçla dışarıdan izinsiz hafriyat nitelikli malzeme getirilerek döküldüğü ve depolandığının fotoğraflandığından bahisle, 2872 sayılı Çevre Kanununun 8. maddesi ile Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği hükümlerinin ihlal edildiği gerekçesiyle, aynı Kanunun 20. maddesinin (r) bendi ve 23. maddesi uyarınca tekerrrür hükümleri uygulanmak suretiyle davacıya para cezası verildiği anlaşılmıştır.

Olayda, davacı … tarafından işlemin tesis edildiği sahanın eşi … adına Silivri Belediye Başkanlığınca verilmiş toprak eleme ve depolama tesisi faaliyetine ilişkin … tarih ve … sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatına konu yer olduğunu belirterek, tespitin yapıldığı 19/08/2020 tarihini taşıyan faaliyet konusuna uygun olarak 1 kamyon saha içi gübrenin … plakalı araç ile sevk edildiğine dair fatura ve aynı tarih ve … sayılı irsaliyenin dava dilekçesi ekinde ibraz edildiği,

işleme konu edilen faaliyetinin, hafriyat dökümü olmayıp, tesviye işlemi ve faturası da ibraz edilmiş olan elenmiş gübreli toprağın satışı için yükleme yapılma işlemi olduğu ve Silivri Belediye Başkanlığınca ruhsatlandırılmış ...'e ait toprak eleme ve depolama tesisine faaliyet konusu kapsamında bir sevkiyatın söz konusu olduğu, idare görevlilerinin yüzlerce metre öteden tele objektif ile fotoğraf çekmek yoluyla usule aykırı olarak uyguladıkları cezai işlem sırasında davacının çalışanı sevkiyat sorumlusu ile muhatap olunmadığı, dolayısı ile bahsi geçen evrakın ibrazının gerçekleştirilemediği iddia edilmektedir.

Uyuşmazlıkta, para cezasına dayanak alınan fotoğrafların ve dosyadaki diğer bilgi ve belgelerin incelenmesinden; uzaktan damperi kalkmış döküm yapar vaziyette bir aracın görüntülendiği, ön cepheden de davaya konu işleme ilişkin aracın plakasının fotoğraflandığı,

fakat gerek 19/08/2020 tarihli çevre denetim tutanağında gerekse 05/10/2020 tarihli tespit tutanağında ne aracı işletenin adı soyadı, ne belge ibrazının istenildiğine emare teşkil edecek bir açıklama ya da beyana yer verilmeden, aracı sevk edenin imzadan imtina ettiğine dair tutanağı düzenleyen personelin parafı ile iktifa edildiği görüldüğünden, davacının dava dilekçesi ekinde ibraz ettiği yukarıda açıklamasına yer verilen evrak ve faaliyetin mahiyeti de dikkate alındığında, söz konusu dökümün anılan faaliyet kapsamında olup olmadığına,

değilse taşıma kabul ve izin belgesinin ibrazının istendiğine dair şüpheye yer bırakmayacak şekilde açık ve somut bir tespitte bulunulmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu durumda şüpheye yer bırakmayacak şekilde açık ve somut bir tespitte bulunulmadan tesis edilen işlemde hukuka uyarlık, davanın reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

(X) KARŞI OY

Temyize konu İdari Dava Dairesi kararında 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinin hiçbirisi bulunmadığından, kararın onanması gerektiği oyuyla aksi yöndeki karara katılmıyorum.