Danıştay 6. Daire E.2022/5637 K.2022/8788

Dava konusu istem: Antalya İli, Muratpaşa İlçesi, … Mahallesi, …Mevkii, … pafta, …ada, …, …, …, …, …, …sayılı parseller üzerinde turizm tesisi gerçekleştirmek üzere davacı şirket lehine tesis edilen ve daha sonra süresi içerisinde turizm işletmesi belgesi alınamadığından bahisle iptal edilen kesin tahsisin ihya edilmesi istemiyle 02/03/2022 tarihinde yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin Kültür ve Turizm Bakanlığı Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu kararda; dava konusu taşınmazlara yönelik kesin tahsis işleminin iptaline yönelik işlemin süresi içerisinde dava edilmediği (açılan davanın süre aşımı yönünden ret ile sonuçlandığı), sonrasında oluşan farklı hukuki nedenler kapsamında yapılan kesin tahsis işleminin ihyasına yönelik taleplerin reddine ilişkin işlemlerin dava konusu edildiği ve Mahkemelerce davanın reddine karar verildiği, bakılan uyuşmazlıkta davacı şirket tarafından kesin tahsis işleminin ihyasına yönelik gelişen bir hukuki durum olmamasına karşın yapılan başvuru neticesinde tesis edilen zımnen ret işleminin geçmiş olan dava açma süresini canlandırmayacağı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 20/A-2(i) maddesi uyarınca davanın süre aşımı yönünden reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından; dava konusu işlemde daha önce açmış oldukları davalardan farklı olarak idarenin istikrarı ve bütünlüğü ilkelerine aykırılığın mevcut olduğu, Kültür ve Turizm Bakanlığınca kesin tahsis iptal edilmiş olsa da Milli Emlak Müdürlüğünce kesin tahsis konusu aynı taşınmaz için irtifak hakkı tahakkuk ettirilmeye devam edildiği, bu durumun kesin tahsisin ihyasına yönelik gelişen yeni bir durum olduğu, bakılan davayla daha önce açmış oldukları davaların hukuki gerekçelerinin farklı olduğu dolayısıyla bakılan davanın süresinde açılmış olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Antalya İli, Muratpaşa İlçesi, …Mahallesi, …Mevkii, … pafta, …ada, …, …, …, …, …, …sayılı parseller üzerinde turizm tesisi gerçekleştirmek üzere davacı şirket lehine tesis edilen kesin tahsis, süresi içerisinde turizm işletmesi belgesi alınamadığından bahisle Kamu Taşınmazlarının Turizm Yatırımlarına Tahsisi hakkında Yönetmeliğin 23. ve 24. maddeleri uyarınca … günlü, … sayılı Kültür ve Turizm Bakanlığı Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü işlemiyle iptal edilmiştir.

Kesin tahsisin iptaline ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davanın süre aşımı yönünden reddi yolunda …İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı karar Danıştay Ondördüncü Dairesinin 18/12/2018 günlü, E:2018/5468 K:2018/7594 sayılı kararıyla, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 20/A-2-(i) maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olarak onanmıştır.

Davacı tarafından 02/03/2022 tarihinde kesin tahsisin ihyası istemiyle davalı idareye yapılan başvurunun zımnen reddi üzerine bu işlemin iptali istemiyle 18/04/2022 tarihinde bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 7. maddesinin 1. fıkrasında; dava açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış gün olduğu. 2. fıkrasında; bu sürenin, idari uyuşmazlıklarda yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren başlayacağı, 14/3-e maddesinde; dava dilekçelerinin süre aşımı yönünden de inceleneceği, 15/1-b maddesinde.

14/3-e bendinde yazılı halde davanın reddine karar verileceği, 18/06/2014 tarihinde yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanunun 18. maddesi ile getirilen 20/A maddesinin 1. fıkrasında. "12/03/1982 tarihli ve 2634 sayılı Turizm Teşvik Kanunu uyarınca, yapılan satış, tahsis ve kiralama işlemleri" hakkında ivedi yargılama usulünün uygulanacağı, 2. fıkrasında ise; ivedi yargılama usulünde, dava açma süresinin otuz gün olduğu hükme bağlanmıştır.

Aynı Kanunun 10. maddesinin 1. fıkrasında. "İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler." hükmüne, 2. fıkrasında;" Otuz gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer otuz günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danışta-ya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler.

Otuz günlük süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı, isteminin reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren dört ayı geçemez.

Dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, otuz günlük sürenin bitme-sinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse, cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirler." hükmüne yer verilmiştir.

2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununun 8. maddesine dayanılarak hazırlanan Kamu Taşınmazlarının Turizm Yatırımlarına Tahsisi Hakkında Yönetmeliğin 23. maddesinin 2. fıkrasında. "Turizm Yatırımı Belgesi, Kısmi Turizm İşletmesi Belgesi veya Turizm İşletmesi Belgesinin iptal edilmesi halinde, belge sahibine yeniden belge alabilmesi için bir yıl süre verilir. Bir yıllık süre iptal kararının belge sahibine tebliği tarihinden itibaren başlar.

Bu süre içerisinde belge alınmaz ise tahsis iptal edilir ve bu Yönetmeliğin 24 üncü maddesi hükümleri uygulanır." hükmüne, 24. maddesinin 1. fıkrasında. "Tahsis koşullarına, irtifak hakkı, kiralama veya kullanma izni sözleşmelerine aykırı davrananların kesin tahsisleri ve sözleşmeleri iptal edilir.

Bu durumda yatırımcıların tüm hakları sona erer, taşınmazlar üzerinde bulunan yapı ve tesisler müştemilatları ile birlikte bedelsiz olarak Hazineye intikal eder ve teminatları nakde çevrilerek Hazineye irat kaydedilir. Yatırımcılar bunlar için herhangi bir hak, bedel veya tazminat talebinde bulunamaz. Yatırımcılar tarafından taşınmaza veya üzerinde bulunan yapı, tesis ve müştemilatlara zarar verilmiş ise, bunun bedeli de ayrıca alınır. " hükmüne, 29. maddesinde.

"Tahsisin sona ermesi halinde, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca irtifak hakkı terkin ettirilerek tapu kütüğündeki şerh, takyidat ve beyanlar kaldırılır." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden.

Antalya İli, Muratpaşa İlçesi, …Mahallesi, …Mevkii, …pafta, …ada, …, …, …, …, …, …sayılı parseller üzerinde turizm tesisi gerçekleştirmek üzere davacı şirket lehine tesis edilen kesin tahsisin, süresi içerisinde turizm işletmesi belgesi alınamadığından bahisle Kamu Taşınmazlarının Turizm Yatırımlarına Tahsisi hakkında Yönetmeliğin 23. ve 24. maddeleri uyarınca … günlü, … sayılı Kültür ve Turizm Bakanlığı Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü işlemiyle iptal edildiği,

kesin tahsisin iptaline ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davanın süre aşımı yönünden reddi yolundaki Mahkeme kararının Danıştay Ondördüncü Dairesinin 18/12/2018 günlü, E:2018/5468 K:2018/7594 sayılı kararıyla onanarak kesinleştiği, davacının 02/03/2022 tarihli başvurusuyla, söz konusu taşınmazlara ilişkin irtifak hakkı bedellerinin Milli Emlak Müdürlüğünce tahakkuk ettirilmeye ve taraflarınca ödenmeye devam edildiğinden bahisle idarenin bütünlüğü ilkesi gereğince kesin tahsisin ihyasının talep edildiği, bu başvurunun 30 gün içinde cevap verilmeyerek zımnen reddi üzerine bakılan davanın 18/04/2022 tarihinde açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, Mahkemece; kesin tahsis işleminin iptaline yönelik işlemin süresi içerisinde dava edilmediği (açılan davanın süre aşımı yönünden ret ile sonuçlandığı), bakılan davada ise davacı şirket tarafından kesin tahsis işleminin ihyasına yönelik gelişen bir hukuki durum olmamasına karşın yapılan başvuru neticesinde tesis edilen zımnen ret işleminin geçmiş olan dava açma süresini canlandırmayacağı gerekçesiyle davanın süre aşımı yönünden reddine karar verilmiş ise de bu davada iptali istenilen işlemin kesin tahsisin iptaline ilişkin … günlü, … sayılı Kültür ve Turizm Bakanlığı Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü işlemi olmadığı, davacının 02/03/2022 tarihli başvurusunun zımnen reddine dair işlemin iptalinin istenildiği görülmektedir.

Diğer taraftan; davacı tarafından, kesin tahsisin ihyası istemiyle 02/03/2022 tarihinde idareye başvuruda bulunulduğu, bu başvurunun davalı idarece cevap verilmeyerek 30 günlük cevap verme süresinin sona erdiği 01/04/2022 tarihinde zımnen reddedildiği, söz konusu zımnen ret kararının iptali istemiyle 18/04/2022 tarihinde bakılan davanın süresi içerisinde açıldığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda; süresi içerisinde açılan dava hakkında işin esasının incelenmesi suretiyle bir karar verilmesi gerekirken davanın süre aşımı nedeniyle reddi yolunda verilen temyize konu İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.