Danıştay 6. Daire E.2022/5860 K.2023/4500

2- … Belediye Başkanlığı - … VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU

… İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Antalya İli, Muratpaşa İlçesi,. Mahallesi,.

Caddesinde bulunan ve davacı şirket tarafından işletilen otelin kıyı kesiminde 20/02/2015 tarihinde yapılan kontrolde, Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan alanda, şemsiye, şezlong, kumsal, futbol sahası, yürüyüş yolu, yeşil alan, tenis kortu, restoran, disko-bar olarak kullanılan kısımların Hazine mülkiyetinde olduğu ve boşaltılması gerektiği, belediye yasaklarına aykırı bu durumun 15 gün içerisinde giderilmemesi durumunda cezai takibat yapılacağının bildirilmesine ilişkin Muratpaşa Belediye Başkanlığı zabıtasınca düzenlenen … tarih ve … cilt numaralı ihtarname ile söz konusu ihtarnamenin dayanağı olarak gösterilen,

Antalya Valiliği Defterdarlık Milli Emlak Dairesi Başkanlığı Doğu Antalya Emlak Müdürlüğü tarafından, Muratpaşa Belediye Başkanlığına hitaben yazılan, dava konusu taşınmazın da aralarında bulunduğu taşınmazlarda fuzulen işgalin devam etmesinden dolayı 3621 sayılı Kıyı Kanunu'nun 13. maddesi ile Milli Emlak Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı yazısı uyarınca tahliye işlemlerinin gerçekleştirilmesi ve taşınmazların Defterdarlık personeline boş olarak teslim edilmesi gerektiğini bildiren … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu işlemlerin, idari yargıda iptal davasına konu olabilecek, kesin sonuç doğuran ve yürütülmesi zorunlu bir nitelik taşımadığından bahisle 2577 sayılı Kanun'un 15. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca davanın reddi yolunda İdare Mahkemesince verilen kararın Danıştay Altıncı Dairesinin 30/12/2021 tarih, E:2021/10304, K:2021/14765 sayılı kararıyla bozulması üzerine, bozmaya uyularak verilen temyize konu kararda.

19/09/2014 tarihinde yapılan denetimde davacı şirkete ait otelin kıyı kenar çizgisi içerisinde, şemsiye, şezlong, futbol sahası, yürüyüş yolu, yeşil alan, tenis kortu, restaurant, disko bar gibi aktivite alanları tesis edilerek işgalde bulunulduğu, buna ilişkin olarak ecrimisil bedeli de tahakkuk ettirildiği, 20/02/2015 tarihli kontrolde işgalin devam ettiğinin belirtildiği, dosyaya sunulan kroki eki ile diğer bilgi ve belgelerden tesis edilen alanların kıyı kenar çizgisi içerisinde kaldığının sabit olduğunun anlaşıldığı,

bu durumda, Kıyı Kanununun 13. maddesi ile Kıyı Kanunu'nun Uygulanmasına Dair Yönetmeliği'nin 19. maddesi hükümlerine uygun bir biçimde, kıyıların kamuya açık tutulması ve herkesin bu yerlerden eşit ve serbest olarak yararlanma hakkının sağlanması amacıyla tesis edildiği anlaşılan dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idarenin tahliyeye ilişkin işlem tesis etmeye yetkili olmadığı, işlemin yürürlükteki mevzuata aykırı olduğu, imar barışından yararlanılıp yapı kayıt belgesi alındığı, davanın konusuz kaldığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ … 'nun DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Antalya İli, Muratpaşa İlçesi,.

Mahallesinde bulunan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki 15.280 m²'lik alanın davacı şirket tarafından şezlong, şemsiye, gölgelik, futbol sahası, yürüyüş yolu, yeşil alan, tenis kortu, restaurant, disco bar yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle Antalya Valiliği Defterdarlık Milli Emlak Dairesi Başkanlığı Doğu Antalya Emlak Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı işlemi ile Muratpaşa Belediye Başkanlığı'ndan taşınmazın tahliye işlemin gerçekleştirilerek Defterdarlıkça görevlendirilecek personele boş olarak teslim edilmesinin istendiği,

bu istem üzerine Muratpaşa Belediye Başkanlığı zabıtası tarafından düzenlenen … tarihli, … sayılı ihtarname ile davacı şirketten 15 gün içinde Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki alanı tahliye etmesinin istendiği, anılan ihtarnamenin ve bu ihtarnamenin dayanağı olarak gösterilen … tarihli, … sayılı Doğu Antalya Milli Emlak Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanununun tanımlar başlıklı 5. maddesinde; yapı, karada ve suda daimi veya muvakkat, resmi ve hususi yeraltı ve yerüstü inşaatı ile bunların ilave, değişiklik ve tamirlerini içine alan sabit ve müteharrik tesisler olarak tanımlanmıştır.

32. maddesinde: "Bu Kanun hükümlerine göre ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılar hariç; ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapıldığı ilgili idarece tespiti, fenni mesulca (...) tespiti ve ihbarı veya herhangi bir şekilde bu duruma muttali olunması üzerine, belediye veya valiliklerce o andaki inşaat durumu tespit edilir. Yapı mühürlenerek inşaat derhal durdurulur.

Durdurma, yapı tatil zaptının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılır. Bu tebligatın bir nüshası da muhtara bırakılır. Bu tarihten itibaren en çok bir ay içinde yapı sahibi, yapısını ruhsata uygun hale getirerek veya ruhsat alarak, belediyeden veya valilikten mühürün kaldırılmasını ister.

Ruhsata aykırılık olan yapıda, bu aykırılığın giderilmiş olduğu veya ruhsat alındığı ve yapının bu ruhsata uygunluğu, inceleme sonunda anlaşılırsa, mühür, belediye veya valilikçe kaldırılır ve inşaatın devamına izin verilir. Aksi takdirde, ruhsat iptal edilir, ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan bina, belediye encümeni veya il idare kurulu kararını müteakip, belediye veya valilikçe yıktırılır ve masrafı yapı sahibinden tahsil edilir." kuralı yer almıştır.

3621 sayılı Kıyı Kanununun 1. maddesinde, Kanunun amacı, "deniz, tabii ve suni göl ve akarsu kıyıları ile bu yerlerin etkisinde olan ve devamı niteliğinde bulunan sahil şeritlerinin doğal ve kültürel özelliklerini gözeterek koruma ve toplum yararlanmasına açık, kamu yararına kullanma esaslarını tespit etmek" şeklinde belirlenmiş, 6. maddesinde, "Kıyı, herkesin eşitlik ve serbestlikle yararlanmasına açık olup, buralarda hiçbir yapı yapılamaz; duvar, çit, parmaklık, tel örgü, hendek, kazık ve benzeri engeller oluşturulamaz..." hükmüne, 13. maddesinde, "Bu Kanun kapsamında kalan alanlardaki uygulamaların kontrolü;

belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediye, dışında ise valilikçe yürütülür.

İlgili bakanlıkların teftiş ve kontrol yetkileri saklıdır." hükmüne, 14. maddesinde , "Bu Kanun kapsamında kalan alanlarda ruhsatsız yapılar ile ruhsat ve eklerine aykırı yapılar hakkında 3194 sayılı İmar Kanununun ilgili hükümleri uygulanır.." hükmüne ve 15. maddesinde de, "Kıyıda ve uygulama imar planı bulunan sahil şeritlerinde duvar, çit, parmaklık, tel örgü, hendek, kazık ve benzeri engelleri oluşturanlara ikibin Türk Lirasından onbin Türk Lirasına kadar idarî para cezası verilir.

Ayrıca oluşturulan engellerin beş günden fazla olmamak üzere belirlenen süre zarfında kaldırılmasına karar verilir..." hükmüne yer verilmiştir.

Kıyı Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğinin 19. maddesinde; Kıyılarda, doldurma ve kurutma yoluyla kazanılan alanlarda ve sahil şeritlerindeki uygulamalar ve bunların kontrolü, belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeler, bu alanlar dışında valiliklerce yürütülür. İlgili Bakanlıkların teftiş ve kontrol yetkileri saklıdır. Yapılan işlemlerden Bakanlığa bilgi verilir. Kanun kapsamında kalan alanlar belediye veya valiliklerce imar mevzuatına aykırı yapılanmaların önlenmesi amacıyla sürekli denetim altında tutulur. Bu amaçla gerekli tüm önlemler valilik ve belediyelerce alınır.'' düzenlemesi yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta, İdare Mahkemesince, Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan, herkesin eşitlik ve serbestlikle yararlanmasına açık tutulması gerekli olan kıyıda yer alan şemsiye, şezlong, futbol sahası, yürüyüş yolu, yeşil alan, tenis kortu, restaurant, disko bar gibi aktivite alanları ile işgal edilen kısımların, kıyı kenar çizgisi içerisinde kaldığının sabit olduğundan, Kıyı Kanununun 13. maddesi ile Kıyı Kanunu'nun Uygulanmasına Dair Yönetmeliği'nin 19. maddesi hükümlerine uygun bir biçimde, kıyıların kamuya açık tutulması ve herkesin bu yerlerden eşit ve serbest olarak yararlanma hakkının sağlanması amacıyla,

dava konusu işlemin tesis edildiği belirtilmişse de; anılan bir kısım imalatların İmar Kanunu kapsamında yapı niteliğinde olması karşısında, bu imalatlar yönünden, Kıyı Kanununun 14. maddesinin göndermede bulunduğu 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesinde yer alan usule göre işlem tesis edilmesi gerekmekte olup, dosya içerisinde, anılan yasal düzenleme uyarınca, ilgili Muratpaşa Belediyesi tarafından düzenlenmiş herhangi bir tutanak bulunmadığı görülmektedir.

Bu durumda, kıyı kenar çizgisi içerisinde davacı şirket tarafından yapılan futbol sahası, yürüyüş yolu, tenis kortu, restaurant, disko bar gibi aktivite alanlarının Kıyı Kanununun 14. maddesinin göndermede bulunduğu İmar Kanunu kapsamında yapı niteliğinde olması ve ruhsatsız yapıldığının anlaşılması karşısında, belirtilen imalatlar yönünden İmar Kanunu hükümleri uyarınca işlem tesis edilmesi gerekirken, bu usule uyulmaksızın tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığından, davanın reddi yolunda temyize konu İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.