Danıştay 6. Daire E.2022/6773 K.2023/7200

Dava konusu istem: Davacılar tarafından İstanbul ili, Çatalca ilçesi, … mahallesi, … ada, … ve … parsel sayılı taşınmazlar ile kendilerine ait olmayan ve aynı yerde bulunan … ve … parsel sayılı taşınmazlar arasında kalan ve zilyet oldukları park alanı olarak belirlenen 2.716 m2'lik taşınmaz yönünden 21/06/2017 onay tarihli 1/5000 ölçekli Çatalca İlçesi Yalıköy Bölgesi Nazım İmar Planı'nın iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen raporla ve dava dosyasındaki bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinden, 21/06/2017 onay tarihli 1/5000 ölçekli Çatalca İlçesi Yalıköy Bölgesi Nazım İmar Planı ile taşınmazları yönünden öngörülen fonksiyonun, şehircilik ilkelerine ve planlama esaslarına kentsel yerleşmenin mevcut ve gelecekteki durumuna uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İmar planlarına karşı parsel bazlı açılacak olan davaların, bu planlardan doğrudan meşru ve güncel menfaati ihlal edilen parsel malikleri tarafından açılabileceği, parselde zilyet yada işgalci konumunda bulunan yada herhangi bir ilgisi olmayan kişilerin doğrudan parsel bazlı dava açma haklarının bulunmadığı, davacının da dava konusu taşınmazda belirtilen şekilde mülkiyet ilişkisinin bulunmadığı bu nedenle davacının dava açmakta meşru ve güncel menfaati bulunmadığından, davanın ehliyet yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, istinaf başvurusunun yukarıda belirtilen gerekçe ile reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Taşınmazın bulunduğu alan ile ilgili olarak davacılardan ...'ın oğlu tarafından hazineden doğrudan satış başvurusunda bulunulduğu, yolu taşınmazlarına dahil edeceklerinden, park alanının yola dönüştürülmesinin istenildiği, bu açıdan hukuki yararın bulunduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacıların temyiz talebinin reddi, usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacıya ait İstanbul İli, Çatalca İlçesi, … Mahallesi, … ada, … ve … parsel sayılı taşınmazlar ile kendilerine ait olmayan ve aynı yerde bulunan … ve … parsel sayılı taşınmazlar arasında kalan park alanı olarak belirlenen 2.716 m2'lik alanın Çatalca İlçesinin, … Mahallesi'nde, … Caddesinin kuzeydoğusunda yer aldığı ve … Caddesine cepheli olduğu, davaya konu alanda herhangi bir yapının bulunmadığı boş parsel niteliğinde olduğu, 15/06/2009 onay tarihli 1/100.000 ölçekli İstanbul Çevre Düzeni Planı'nda “tarımsal niteliği korunacak alan” fonksiyonunda, uyuşmazlığa konu 21/06/2017 onay tarihli 1/5000 ölçekli Çatalca İlçesi Yalıköy Bölgesi Nazım İmar Planı'nda “park ve yeşil alan” fonksiyonunda olduğu görülmektedir.

Davacıların maliki oldukları …ada, … ve … parsel sayılı taşınmazların, dava konusu alana komşu parsel olduğu, 2.716 m2'lik dava konusu taşınmaza ilişkin olarak 4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi Hakkındaki Kanunun 4. maddesinin 12. fıkrası uyarınca davacılardan … oğlu … tarafından 04/02/2020 tarihinde satın alma başvurusu yapıldığı ancak başvurunun reddine karar verilmesi sonrasında dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planın iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun “Dava Açma Süresi” başlıklı 7. maddesinde, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay’da ve İdare Mahkemelerinde altmış (60) gün olduğu; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabileceği kurala bağlanmış, yine aynı Yasanın “Üst Makamlara Başvurma” başlıklı 11. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce,

idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, altmış (60) gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda anılan maddelerin birlikte değerlendirilmesinden, imar planlarına karşı, 2577 sayılı Yasa’nın 11. maddesi kapsamında başvuru için, özel bir Kanun olan 3194 sayılı Yasada özel bir itiraz süresi getirildiği anlaşılmaktadır.

Bu durum karşısında, imar planlarına karşı bir aylık askı süresi içinde 2577 sayılı Yasanın 11. maddesi kapsamında başvuruda bulunulması ve bu başvuruya işlem tarihi itibariyle idari dava açma süresinin başlangıç tarihi olan son ilan tarihini izleyen günden itibaren 60 gün içinde cevap verilmeyerek isteğin reddedilmiş sayılması halinde, bu tarihi takip eden 60 günlük dava açma süresi içinde veya son ilan tarihin izleyen günden itibaren 60 gün içinde cevap verilmek suretiyle isteğin reddedilmesi halinde cevabın tarihini izleyen günden itibaren 60 günlük dava açma süresi içinde idari dava açılabileceği sonucuna varılmaktadır.

Uyuşmazlıkta; her ne kadar, dava konusu edilen park alanının Hazine'ye ait olduğu ve davacının kişisel, meşru ve güncel bir menfaatinin olmadığı bölge idare mahkemesi kararında belirtilse de, davacının dava konusu park alanına komşu … ada … ve … parsel sayılı taşınmazların maliki olduğu ve dava konusu park alanının 70 yıldır davacılar tarafından kullanıldığı görüldüğünden davacının dava açma ehliyetinin bulunduğuna karar verilmiştir.

Olayda, nazım imar planının 08/01/2018 - 06/02/2018 tarihlerinde askıya çıkarılarak, ilan askı süresi içerisinde davacılar tarafından plana itiraz edilmemesi nedeniyle davacılar tarafından askı süresinin bittiği tarihten itibaren 60 günlük dava açma süresi içerisinde açılması gerekirken, yasal dava açma süresi geçirilerek 10/07/2020 tarihinde açılan işbu davanın süre aşımı nedeniyle esasınının incelenmesinin olanağının bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bu itibarla, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun süre aşımı yönünden reddi gerekirken, istinaf başvurusunun ehliyet yönünden reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında sonucu itibariyle isabetsizlik bulunmamaktadır.