Danıştay 6. Daire E.2022/6797 K.2023/4423

Dava konusu istem: Muğla İli, Marmaris İlçesi, ... Mahallesi, ... pafta, ... ada, ... sayılı parselde bulunan taşınmaz üzerinde 3194 sayılı İmar Kanununun 33. maddesi ve Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliğinin 21. maddesi uyarınca verilen muvakkat yapı izni kapsamında inşa edilen yapıların ruhsatsız yapıldığından bahisle 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi uyarınca yıkımına ve aynı Kanunun 42. maddesinin 3. fıkrası uyarınca 2.994,34 TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Marmaris Belediye Encümeni kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararının, Danıştay Altıncı Dairesinin 14/11/2019 tarih ve E:2019/5492, K:2019/11074 sayılı kararı ile bozulması üzerine, bozma kararına uyulmak suretiyle verilen temyize konu kararda; geçici yapı ruhsatı kapsamında olduğu iddia edilen yapıların geçici yapı ruhsatına aykırı yapıldığı,

yine yapı tatil zaptı ile tespit edilen ve bu yapıların dışında kalan diğer yapıların ise zaten tamamen ruhsatsız olarak inşa edildiği görüldüğünden, imara aykırı olduğu anlaşılan bu yapıların tespitinin ardından söz konusu yapıların 3194 sayılı Kanunun 32. maddesi uyarınca yıkımına ve dava konusu yapıyı imara uygun hâle getirme mükellefiyetini yerine getirmeyen davacıya anılan Kanunun 42. maddesinin 3. fıkrası uyarınca 2.994,34-TL para cezası verilmesine ilişkin dava konusu encümen kararında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, bilirkişi raporunda onaylı mimari projesinde A, B ve C Blok şeklinde gösterilen ... ,... ve ... numaralı yapıların geçici yapı ruhsatı ve eki projeye uygun olduğunun ve bu yapıların muvakkat yapı sınıfında ve ruhsat eki mimari projesinde belirtilen çelik yapı taşıyıcı sistemi ile sökülebilir ve başka bir yere nakledilebilir malzemeden yapıldığının belirtildiği, Mahkemenin çözümü özel ve teknik uzmanlık gerektiren uyuşmazlık hakkında görevlendirme talimatına uygun bilirkişi raporundaki tespit ve değerlendirmelerden ayrılmasının haklı ve bilimsel bir gerekçesinin bulunmadığı,

Mahkemenin bilirkişi raporundaki tespitlerden ayrılarak 24/01/2000 tarihli onaylı projeye konu yapıların muvakkat nitelikte olmadığı sonucuna ulaşmasının hatalı ve hukuka aykırı olduğu, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu, yapı tatil tutanağında ...numara ile gösterilen jeneratörün yapı vasfı taşımadığı ve parsel sınırları dışında kaldığı, keza ... numaralı yapı olarak adlandırılan pergolenin ruhsata tabi olmadığı,

... numaralı yapı için ise yapı kayıt belgesi alındığından alındığından yürürlükteki mevzuat gereği yıkım işlemine konu edilemeyeceği, yapı tatil tutanağına konu diğer yapıların ise, davacı tarafından bizzat kaldırılmış olması nedeniyle bu yapılar yönünden yıkım kararının konusuz kaldığı, 3194 sayılı Kanunun geçici 16. maddesinin yıkım ve tahsil edilemeyen idari para cezalarının iptali hususunda ilgili idareyi muhatap alan hükümler olsa dahi Mahkemece göz ardı edilemeyeceği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ... 'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Muğla İli, Marmaris İlçesi, ... Mahallesi, ... pafta, ... ada, ... sayılı parselde bulunan taşınmaz üzerinde 3194 sayılı İmar Kanununun 33. maddesi ve Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliğinin 21. maddesi uyarınca verilen muvakkat yapı izni kapsamında inşa edilen yapıların ruhsatsız yapıldığından bahisle 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi uyarınca yıkımına ve aynı Kanunun 42. maddesinin 3. fıkrası uyarınca 2.994,34 TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Marmaris Belediye Encümeni kararının iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

18/05/2018 günlü, 30425 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin 7143 sayılı Kanunun 16. maddesi ile 3194 sayılı İmar Kanununa eklenen Geçici 16. maddenin 1. fıkrasında.

"Afet risklerine hazırlık kapsamında ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapıların kayıt altına alınması ve imar barışının sağlanması amacıyla, 31/12/2017 tarihinden önce yapılmış yapılar için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve yetkilendireceği kurum ve kuruluşlara 31/10/2018 tarihine kadar başvurulması, bu maddedeki şartların yerine getirilmesi ve 31/12/2018 tarihine kadar kayıt bedelinin ödenmesi halinde Yapı Kayıt Belgesi verilebilir.

Başvuruya konu yapının ve arsasının mülkiyet durumu, yapı sınıf ve grubu ve diğer hususlar Bakanlık tarafından hazırlanan Yapı Kayıt Sistemine yapı sahibinin beyanına göre kaydedilir." hükmüne, 4. fıkrasında ise. "Yapı Kayıt Belgesi verilen yapılarla ilgili bu Kanun uyarınca alınmış yıkım kararları ile tahsil edilemeyen idari para cezaları iptal edilir." hükmüne yer verilmiştir.

Anılan madde uyarınca 06/06/2018 günlü, 30443 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esasların 6. maddesinin 1. fıkrasında "Yapı Kayıt Belgesi verilen yapıların malikleri, bu belgenin bir örneğini belediye ve mücavir alan sınırları içinde ilgili belediyesine, bu sınırlar dışında il özel idaresine vermek zorundadır." hükmü, 3. fıkrasında da "Yapı Kayıt Belgesi verilen yapılarla ilgili 3194 sayılı Kanun uyarınca alınmış yıkım kararları ile tahsil edilemeyen idari para cezaları iptal edilir. " hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

3194 sayılı Kanunun Geçici 16. maddesi uyarınca yapı kayıt belgesi verilen yapıların malikleri tarafından, bu belgenin bir örneğinin belediyeye ve mücavir alan sınırları içinde ilgili belediyesine, bu sınırlar dışında il özel idaresine verilmesi, bu belgeye istinaden yapı kayıt belgesi verilen yapılarla ilgili 3194 sayılı Kanun uyarınca alınmış yıkım kararları ile tahsil edilemeyen idari para cezalarının iptal edilmesi gerekmektedir.

Uyuşmazlıkta; davacı vekili tarafından verilen 31/10/2022 tarihli dilekçe ve eklerinin incelenmesinden, dava konusu ... tarih ve ... sayılı Marmaris Belediye Encümeni kararıyla verilen yıkım kararı ile para cezasının, davacı tarafından uyuşmazlık konusu yapıya ilişkin olarak "Yapı Kayıt Belgesi" alınması nedeniyle ... tarih ve ... sayılı Marmaris Belediye Encümeni kararıyla iptal edildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda; İdare Mahkemesince, dava konusu yıkım kararı ile para cezasının iptaline dair yeni bir encümen kararı alındığı dikkate alınarak, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmektedir.