Danıştay 6. Daire E.2022/721 K.2023/5571

Dava konusu istem: Burdur İli, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda parselasyon yapılmasına ilişkin Burdur Belediye Encümeninin … tarihli, … sayılı kararı ile anılan karara yapılan itirazın reddine ilişkin Burdur Belediye Başkanlığının … tarihli, E…. sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Isparta İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dava konusu parselasyona ilişkin belediye encümeninin … tarihli, .. sayılı kararının askıya çıkarıldığı ve davacıya tebliğ edildiği dava açma süresinin askı süresinin bitiminden itibaren başlayacağı, davacı tarafından askı süresinin bittiği tarihten 60 günlük dava açma süresi içerisinde en geç 28.09.2018 tarihinde dava açılması gerekirken, dava açma süresi geçirildikten sonra yeni bir dava açma süresi başlatmayan 16.12.2019 tarihinde davalı idareye yapılan başvurunun dava açma süresini ihya etmeyeceğinden yasal dava açma süresi geçirilerek açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasınının incelenmesi olanağının bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti:Mahkemece, dava konusu belediye encümeni kararının askı ilan tarihleri esas alınarak davanın süresinde olmadığına karar verilmiş ise de, parselasyon işleminin bireysel nitelikte bir işlem olduğu, bu nedenle ilan tarihinden itibaren dava açma süresinin başlatılmasının hukuken mümkün olmadığı dikkate alındığında, mahkeme kararının gerekçesinde hukuki isabet bulunmadığı, bireysel işlem niteliğindeki imar uygulama işlemi olan dava konusu belediye encümeni kararının davacıya 06.07.2018 tarihinde tebliğ edildiği,

davacı tarafından bu işleme karşı dava açma süresi içerisinde 2577 sayılı Kanununun 11. maddesi kapsamında herhangi bir başvuruda bulunulmadığı, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 60 günlük dava açma süresinin işlemeye başladığı ve bu süre geçirildikten sonra, işlemin düzeltilmesi, iptali ve geri alınması istemiyle 16.12.2019 tarihinde yapılan başvurunun 25.12.2019 tarihli işlem ile reddi üzerine, 13.02.2020 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle reddi gerektiği sonucuna varılarak istinaf başvurusunun belirtilen gerekçeyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

7221 sayılı Kanunun 6. Maddesiyle İmar kanununun 8. Maddesine eklenen 8. fıkrayla "Kesinleşen imar planları veya parselasyon planlarına karşı kesinleşme tarihinden itibaren her halde beş yıl içinde dava açılabilir" düzenlemesine yer verildiği bu nedenle davanın süresinde açıldığının kabulünün gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davanın süresinde açılmadığı, tüm taşınmazlardan eşit oranda düzenleme ortaklık payı kesintisi yapıldığı, işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının değişik gerekçesiyle onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Burdur ili, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda Burdur Belediye Encümeninin … tarihli, … sayılı kararı ile kabul edilen parselasyonun 28.06.2018 ile 30.07.2018 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı ve askıda iken davacıya 06.07.2018 tarihinde tebliğ edildiği, davacı tarafından 16.12.2019 tarihinde davalı idareye parselasyona ilişkin hatanın düzeltilmesi, iptali ve geri alınması istemiyle yapılan başvurunun Burdur Belediye Başkanlığının … tarihli, E… sayılı işlemi ile reddedilmesi üzerine Burdur Belediye Encümeninin … tarihli, … sayılı işlemi ile yapılan itirazın reddine ilişkin Burdur Belediye Başkanlığının … tarihli, E…. sayılı işleminin iptali istemiyle 13.02.2020 tarihinde bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun “Dava Açma Süresi” başlıklı 7. maddesinde, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay’da ve İdare Mahkemelerinde altmış (60) gün olduğu; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabileceği kurala bağlanmış, yine aynı Yasanın “Üst Makamlara Başvurma” başlıklı 11.maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce,

idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, altmış (60) gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı kurala bağlanmıştır.

3194 sayılı İmar Kanununun 19.maddesinde, "İmar planlarına göre parselasyon planları yapılıp, belediye ve mücavir alan içinde belediye encümeni, dışında ise il idare kurulunun onayından sonra yürürlüğe girer. Bu planlar bir ay müddetle ilgili idarede asılır. Ayrıca mutat vasıtalarla duyurulur. Bu sürenin sonunda kesinleşir. Tashih edilecek planlar hakkında da bu hüküm uygulanır. "hükmün yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda anılan maddelerin birlikte değerlendirilmesinden, parselasyon işlemlerine karşı, 2577 sayılı Yasa’nın 11. maddesi kapsamında başvuru için, özel bir Kanun olan 3194 sayılı Yasanın 19. maddesi ile özel bir itiraz süresi getirildiği anlaşılmaktadır.

Bu durum karşısında, parselasyon planlarına karşı bir aylık askı süresi içinde 2577 sayılı Yasanın 11. maddesi kapsamında başvuruda bulunulması ve bu başvuruya işlem tarihi itibariyle idari dava açma süresinin başlangıç tarihi olan son ilan tarihini izleyen günden itibaren 60 gün içinde cevap verilmeyerek isteğin reddedilmiş sayılması halinde, bu tarihi takip eden 60 günlük dava açma süresi içinde veya son ilan tarihin izleyen günden itibaren 60 gün içinde cevap verilmek suretiyle isteğin reddedilmesi halinde cevabın tarihini izleyen günden itibaren 60 günlük dava açma süresi içinde idari dava açılabileceği sonucuna varılmaktadır.

Parselasyon işlemi ilgilisine askı süresi içinde tebliğ edilmiş ve bir itirazda bulunulmamış ise davanın, 2577 sayılı Kanunun 7. maddesi uyarınca imar uygulamasının son ilan tarihini izleyen günden itibaren 60 gün içinde açılması gerekir.

Uyuşmazlıkta; dava konusu Burdur Belediye Encümeninin … tarihli, … sayılı kararının askıda iken davacıya 06.07.2018 tarihinde tebliğ edilmiş ise de askı tarihinin sonunda kesinleşen parselasyon işlemine karşı askıda itiraz edilmemesi nedeniyle dava açma süresinin askı süresinin bitiminden itibaren başlayacağı, ancak davacı tarafından askı süresinin bittiği tarihten 60 günlük dava açma süresi içerisinde dava açılması gerekirken yeni bir dava açma süresi başlatmayan 16.12.2019 tarihinde davalı idareye yapılan başvuru üzerine yasal dava açma süresi geçirilerek 13.02.2020 tarihinde açılan iş bu davanın süre aşımı nedeniyle esasınının incelenmesinin olanağının bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bu itibarla, davanın süre aşımı yönünden reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun değişik gerekçe ile reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında sonucu itibariyle isabetsizlik bulunmamaktadır.

Öte yandan, davacı vekili tarafından, temyiz dilekçesinde, 20.02.2020 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 7221 sayılı Coğrafi Bilgi Sistemleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 6. maddesi ile 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 8. maddesinde yapılan değişiklik ile kesinleşen imar planları veya parselasyon planlarına karşı kesinleşme tarihinden itibaren her halde beş yıl içinde dava açılabileceği düzenlemesi getirildiğinden bahisle sözü edilen kanunda öngörüldüğü ileri sürülen dava açma süresi içerisinde davanın açıldığı ifade edilmiştir.

3194 sayılı İmar Kanunu'nun 8. maddesinde 7221 sayılı yasa ile yapılan düzenleme imar planları ve parselasyon işlemlerine karşı yukarıda belirtilen dava açma sürelerini yeniden düzenleyen, bu süreleri genişleten, (5 yıla yayan) süreler olmamakta, aksine Kanun metninde geçen "her halde beş yıl içinde" ifadesi, her türlü imar planı ve parselasyon işlemlerine karşı kesinleşme tarihinden itibaren, 5 yıllık sürenin dolması üzerine her halde dava açılmasını engellemeye yönelilk imar planlarına ve parselasyon işlemlerine dava açma yolunu kısıtlayan, hak düşürücü bir süreyi düzenlemektedir.