Danıştay 6. Daire E.2022/7448 K.2023/5124

2- … Belediye Başkanlığı/…

İSTEMİN KONUSU

... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: İstanbul ili, Küçükçekmece İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel ile … ada, … parsel (yenisi … pafta, … parsel) sayılı taşınmazlara ilişkin 19.05.2013 tarihli 1/1000 ölçekli Sefaköy Halkalı Caddesi Çevresi Revizyon Uygulama İmar Planı ile dayanağı olan 16.08.2012 tarihli 1/5000 ölçekli Sefaköy Halkalı Caddesi Çevresi Revizyon Nazım İmar Planının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu kararda.

Danıştay Altıncı Dairesinin 10/07/2017 tarihli, E:2015/2947, K:2017/5552 sayılı bozma kararına uyularak, dava konusu taşınmazlar açısından dava konusu planlarda belirlenen fonksiyonların daha sonra yapılan plan değişikliklerinde de korunduğu ve davacı tarafından söz konusu 15.05.2015 tarihli 1/5000 ölçekli nazım imar plan değişikliği ve bu plan doğrultusunda hazırlanan 18.10.2015 tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin aynı taşınmazlara ilişkin kısmı yönünden açılan davada, keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu hazırlanan bilirkişi raporunda dava konusu planların planlama tekniklerine,

şehircilik ilkelerine ve kamu yararına uygun olduğu gerekçesiyle ...

İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı yönünden davanın reddine karar verildiği ve kararın temyiz edilmeksizin kesinleştiği anlaşıldığından dava konusu 19.05.2013 tarihli 1/1000 ölçekli Sefaköy Halkalı Caddesi Çevresi Revize Uygulama İmar Planı ile dayanağı olan 16.08.2012 tasdik tarihli 1/5000 ölçekli Sefaköy Halkalı Caddesi Çevresi Revize Nazım İmar Planında da hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Planlama sürecinin belirli olmadığı gibi sanayi kullanımından ticarete dönüşümü içeren plan hedeflerine dair hükümlerin planda mevcut olmadığı, dava konusu planların, planlama ilkelerine ve plan yapım tekniklerine aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

DAVALILARIN SAVUNMASI

İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından; temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.

Küçükçekmece Belediye Başkanlığı tarafından; savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İstanbul ili, Küçükçekmece İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel ile … ada, … parsel (yenisi … pafta,… parsel) sayılı taşınmazlara ilişkin 19.05.2013 tarihli 1/1000 ölçekli Sefaköy Halkalı Caddesi Çevresi Revize Uygulama İmar Planı ile dayanağı olan 16.08.2012 tarihli 1/5000 ölçekli Sefaköy Halkalı Caddesi Çevresi Revize Nazım İmar Planının iptali istenilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

İşlem tarihinde yürürlükte bulunan şekliyle 3194 sayılı İmar Kanununun “Tanımlar” başlıklı 5. maddesinde; nazım imar planı; varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ilkelerini,

ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla bütün olan plan olarak; uygulama imar planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgilerini ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu 16/08/2012 tarihinde onaylanan 1/5000 ölçekli Küçükçekmece Halkalı Caddesi ve Çevresi Nazım İmar Planı Revizyonunun iptali istemiyle başka davacılar tarafından açılan davada, ...

İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, "uyuşmazlığın çözümü ve dava konusu planın teknik yönünün açıklığa kavuşturulabilmesi için yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda özetle, taşınmazın plan revizyonu öncesi sanayi alanı olarak planlı olduğu, 1/100.000 ölçekli İstanbul Çevre Düzeni Planı raporunda, dönüşüm öngörülen sanayi alanlarında alt ölçekli plan çalışmalarında, yaptıkları katma değer ve sağladıkları istihdam olanakları açısından kent ve ülke ekonomisine katkıda bulunan işletmelerin kamu ve bireysel yararlarının en üst düzeyde korunarak dönüşüm sürecinin planlandığı,

bu sürecin planlanmasında yerel yönetimlerin, dönüşümden etkilenen yatırımcıların ve istihdam edilen işçi kesiminin ve meslek örgütlerinin katılımının sağlanması gerektiği, ancak dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planında bu dönüşümün, pazar ekonomisi şartlarında kent toprağında değer değişimi yoluyla kendiliğinden gelişecek bir süreç olarak varsayıldığı, 1/5000 ölçekli nazım imar planında, üst ölçekli planda belirtilen ''mevcut sanayilerin işgüçleri ile birlikte yeni alanlarda yer alması''na ilişkin bir hüküm öngörülmediği, dava konusu planın bu yönüyle üst ölçekli plana uymadığı,

alanda mevcut fonksiyonların gelecekte dönüşüme uğraması muhtemel olanlarının hangi koşullar altında ve takvim içinde dönüşeceğinin belirlenmesi gerektiği, dava konusu planın temel karakteristiği olarak sanayi alanı olan bu bölgede hızlı bir şekilde sanayi dışı kentsel alan fonksiyonlarına dönüşüm öngörüldüğü,

ancak nazım imar planı hazırlama kriterlerine göre bu ölçekte bir sanayi alanında dönüşümün öngörülebilmesi için alanda var olan sanayi kuruluşlarının derinlemesine bir analizinin yapılması ve buradan elde edilen tespitler ışığında dönüşüme ilişkin bir süreç tanımlamasının yapılması gerektiği, dava konusu plan raporunda planlama alanında faaliyet halinde olan kuruluşlar hakkında hiçbir çalışmanın yapılmadığı, istihdam ve katma değer yapısı konusunda hiçbir bilgi üretilmediği,

faal durumda olan ve yönetmeliğe uygun olarak üretim yapan bir sanayi alanının, sanayi fonksiyonunun ne zaman sonlandırılacağının ve bölge için belirlenen donatı alanlarının ne zaman hayata geçirileceğinin belirsiz bir süreç olarak tanımlandığı, bu nedenle özellikle konut alanlarına hizmet verecek sosyal donatı alanlarının mevcut ve halen çalışmakta olan tesislerin bulunduğu alanlarda belirlenmesinin planlama tekniklerine aykırı olduğu tespitlerine dayanarak,

1/5000 ölçekli nazım imar planı revizyonunun şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararına aykırı olduğu gerekçesiyle" iptaline karar verilmiş ve bu karar Danıştay Altıncı Dairesinin 08/12/2020 tarih ve E:2016/6341, K:2020/12273 sayılı kararıyla onanmış, karar düzeltme isteminin ise Danıştay Altıncı Dairesinin 17/05/2023 tarihli, E:2021/3656, K:2023/4696 sayılı kararıyla reddine karar verilmiştir.

Bu durumda, dava konusu 1/5000 ölçekli Küçükçekmece Halkalı Caddesi ve Çevresi Nazım İmar Planı Revizyonunun mahkeme kararlarıyla iptal edilmesi nedeniyle, dava konusu planların da iptaline karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığından davanın reddine ilişkin temyize konu İdare Mahkemesi kararında isabet bulunmamaktadır.