Danıştay 6. Daire E.2022/7596 K.2025/765

2- ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın esasa ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Sakarya ili, Hendek ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... ve ... parsel sayılı taşınmazları kapsayan alanda Hendek Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilerek Sakarya Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin Hendek Belediye Meclisi'nin ... tarih ... sayılı kararı ile bu kararın onaylanmasına dair Sakarya Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlanan bilirkişi raporlarındaki tespitler ile dava dosyasında yer alan diğer tüm bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu imar planında uyuşmazlık konusu parseller yönünden şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına, kamu yararına ve hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle davacı ... yönünden iptaline, davacı ...'nin uyuşmazlık konusu parselleri 2012 yılında diğer davacı ...'ye sattığı ve dava tarihi itibariyle parsellerde malik ya da hissedar olmadığı anlaşıldığından, davanın davacı ... yönünden ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Davalı idareler tarafından İdare Mahkemesi kararının iptale ilişkin kısmına karşı yapılan istinaf başvurularının kabulü ile anılan kararının bu kısmının kaldırılarak davanın süre aşımı nedeniyle reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bozulmasına dair Danıştay Altıncı Dairesi'nin 06.10.2021 tarih ve E:2018/4047, K:2021/10938 sayılı kararına uyularak, davalı idarelerin istinaf başvurularının; vekalet ücreti dışında kalan kısımları yönünden reddine, vekalet ücretine ilişkin kısmı yönünden ise kabulü ile İdare Mahkemesi kararının Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 990,00-TL vekalet ücretinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine ilişkin kısmın kaldırılmasına, davacı ... lehine vekalet ücretine hükmedilmemesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

İstinaf Mahkemesince davanın açılış tarihi olarak belediye meclisi kararının ilan tarihinin değil davacıların imar durumu başvurusu olan 05.10.2015 tarihinin esas alındığı, oysa ki planların 10.11.2014 tarihinde kesinleştiği, planların askıya çıkartılmasının zaten tebliğ hükmünde olduğu, davacıların yasal dava açma süresini kaçırdıktan sonra yaptıkları imar durum başvurusunun bu süreyi canlandırmayacağı, davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği, dava konusu imar planının hem şekil hem de esas yönünden usul ve yasaya uygun olduğu, temyize konu kararın esasa ilişkin kısmının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının temyiz edilen esasa ilişkin kısmının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Uyuşmazlık konusu ... ada, ... ve ... parsel sayılı taşınmazları kapsayan alanda Hendek Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilerek Sakarya Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planı; 10.02.2014-10.03.2014 tarihleri arasında askıya çıkartılmış, davacılardan ... tarafından bu plana karşı askı süresi içerisinde 25.02.2014 tarihinde yapılan itiraz, Hendek Belediye Meclisi'nin ... tarih ... sayılı kararı ile reddedilerek, bu karar Sakarya Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onanmıştır.

Öte yandan; davacı ...'nin itirazının reddedildiği Sakarya Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile başka şahıslar tarafından yapılan itirazların bir kısmı kabul edilerek bu doğrultuda planda değişiklikler yapılmıştır.

Daha sonra yine davacılardan ... tarafından uyuşmazlık konusu taşınmazlara ilişkin imar durum belgesi verilmesi istemiyle Hendek Belediye Başkanlığı'na yapılan 09.09.2015 tarihli başvuruya cevaben verilen 05.10.2015 tarihli yazı üzerine 04.11.2015 tarihinde bakılan dava açılmıştır.

Uyuşmazlık konusu taşınmazların tapu kaydı incelendiğinde ise; taşınmazların 27.07.2012 tarihinde, davacılardan ... tarafından diğer davacı ...'ye satıldığı, nitekim bu sebeple İdare Mahkemesince davanın davacı ... yönünden ehliyet nedeniyle reddi yolunda verilen kararın istinaf yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği, bakılan davanın diğer davacı ... yönünden devam ettiği anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

İşlem tarihindeki yürürlükteki haliyle 3194 sayılı İmar Kanunu'nun "Planların hazırlanması ve yürürlüğe konulması" başlıklı 8. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, "İmar Planları. Nazım İmar Planı ve Uygulama İmar Planından meydana gelir. Mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planları ilgili belediyelerce yapılır veya yaptırılır.

Belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe girer. Bu planlar onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde bir ay süre ile ilan edilir. Bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebilir. Belediye Başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazlar ve planları belediye meclisi onbeş gün içinde inceleyerek kesin karara bağlar. Onaylanmış planlarda yapılacak değişiklikler de yukarıdaki usullere tabidir." hükmü yer almaktadır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinin birinci fıkrasında, dava açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay'da ve idare mahkemelerinde altmış gün olduğu; ikinci fıkrasında, bu sürenin, idari uyuşmazlıklarda yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren başlayacağı;

dördüncü fıkrasında, ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava açma süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, "Üst Makamlara Başvurma" başlıklı 11. maddesinin işlem tarihindeki yürürlükteki halinde ise ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, altmış gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı hususu kurala bağlanmıştır.

14.06.2014 tarih ve 29030 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin, "Planların ilanı, itirazlar ve kesinleşmesi" başlıklı 33. maddesinin 4. fıkrasında. "Planlara itiraz, otuz günlük ilan süresi içinde idareye yapılır ve itirazlar idarece değerlendirilir. İdarenin karar merciince itirazların reddedilmesi halinde, planlar başkaca bir onay işlemine gerek kalmaksızın red kararı tarihinde kesinleşir.

İtiraz olmaması halinde planlar askı süresinin sonunda kesinleşir." hükmü, 6. fıkrasında. "İlan ve askı süresinde yapılan itirazlar üzerine idarelerce, planlarda değişiklik yapılması halinde planın değişen kısımlarına ilişkin olarak yeniden ilan süreci başlatılır." hükmü, 7. fıkrasında. "Onaylanmış planlarda yapılacak revizyon, ilave ve değişiklikler de yukarıdaki usullere tabidir." hükmü düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda anılan maddelerin birlikte değerlendirilmesinden, imar planlarına askı süresi içinde bir itirazda bulunulmamış ise davanın, 2577 sayılı Kanunun 7. maddesi uyarınca imar planının son ilan tarihini izleyen günden itibaren 60 gün içinde açılması gerektiği sonucuna varılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, Hendek Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilerek Sakarya Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planının.

10.02.2014-10.03.2014 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı, bu plana karşı askı süresi içerisinde taşınmazı satan davacı ... tarafından itirazda bulunulduğu ancak taşınmaz maliki diğer davacı ... tarafından bir itirazda bulunulmadığı anlaşıldığından, anılan imar planının iptali istemiyle 2577 sayılı Kanunun 7. maddesi uyarınca son ilan tarihini izleyen günden itibaren 60 gün içinde dava açılması gerekmekte iken, bu tarihten çok sonra 04.11.2015 tarihinde açılan davada süre aşımı bulunduğu sonucuna ulaşılmış, Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının temyize konu esasa ilişkin kısmında isabet bulunmamıştır.

Öte yandan, 1/1000 ölçekli ölçekli revizyon uygulama imar planına başka şahıslar tarafından yapılan itirazların bir kısmı Sakarya Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilmiş ise de neticede bu karar ile uyuşmazlık konusu taşınmazlara ilişkin herhangi bir değişiklik yapılmadığından, Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 33. maddesinin altıncı fıkrasına uygun olarak sadece üçüncü kişilerin itiraz konularına yönelik yapılan değişikliklerin yeniden askıya çıkartılmasının davacı ... açısından yeniden dava açma süresini başlatmayacağı tabidir.

Diğer taraftan, uyuşmazlık konusu taşınmazları 27.07.2012 tarihinde davacı ...'ye satan diğer davacı ...'nin; revizyon uygulama imar planının kabul edildiği (05.09.2013), bu plana itiraz ettiği (25.02.2014) veyahut uyuşmazlık konusu taşınmazlara ilişkin imar durum belgesi verilmesi istemiyle başvuru yaptığı (09.09.2015) tarihlerde taşınmazların maliki olmadığı anlaşıldığından, söz konusu itiraz ve başvuruların diğer davacı ... açısından geçmiş olan dava açma süresini ihya etmeyeceği açıktır.