Danıştay 6. Daire E.2022/8015 K.2024/710

Dava konusu istem: Van ili, Merkez ilçesi, … Mahallesi, … mevkii, … ada, … parsel sayılı taşınmazın I. derece arkeolojik sit alanı içerisinde yer aldığından bahisle söz konusu alanda koruma amaçlı imar planı yapılması talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı Van Büyükşehir Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Dairesi Başkanlığı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davalı idarece dava konusu taşınmazın 1. derece arkeolojik sit alanı ilanını takip eden üç yıl içinde koruma amaçlı imar planı hazırlanarak planın koruma bölge kuruluna sunulmasının yasal mevzuat uyarınca zorunlu olduğu, zorunlu nedenlerle bu süre içinde koruma amaçlı imar planı yapılamaması halinde koruma bölge kurulunca gerekçeli olarak bu sürenin uzatılabileceği öngörülse de, bu yönde bir çalışmanın bulunmamasının mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Temyize konu kararın usul ve yasaya aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının aşağıda yer verilen gerekçe ile onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY

Van ili, Merkez ilçesi, … Mahallesi, … mevkii, … ada, … parsel sayılı taşınmaz Van Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararı ile 1. derece arkeolojik sit alanı olarak tescil edilmiştir. Davacı tarafından, 2015 yılından dava tarihine kadar taşınmazda koruma amaçlı imar planlarının yapılmaması nedeniyle mülkiyeti üzerindeki tasarrufun belirsiz hale geldiği, takas talebinin ise sürüncemede bırakıldığı belirtilerek yapmış olduğu başvurunun reddine dair … tarih ve … işlemin hukuka aykırı olduğundan bahisle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEZUAT

3194 sayılı İmar Kanunu'nun "Planların Hazırlanması ve Yürürlüğe Konulması" başlıklı 8. maddesinin (b) bendinde: "İmar Planları; nazım imar planı ve uygulama imar planından meydana gelir. Mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planları ilgili belediyelerce yapılır veya yaptırılır.

Planlar, plan değişiklikleri ve plan revizyonları; kayıt altına alınmak ve arşivlenmek üzere Bakanlıkça oluşturulan elektronik ortama yüklenmek ve aynı sistem üzerinden plan işlem numarası almak zorundadır. Planlar, belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe girer. Bu planlar onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edilir.

Bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebilir. Belediye başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazlar ve planları belediye meclisi onbeş gün içinde inceleyerek kesin karara bağlar." hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yer verilen mevzuat hükmünün değerlendirilmesinden, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planlarının ilgili belediyelerce yapılacağı veya yaptırılacağı, bu planların belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe gireceği, bu planların onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde bir ay süre ile ilan edileceği, bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebileceği, belediye başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazlar ve planların belediye meclisince onbeş gün içinde incelenerek kesin karara bağlanacağı, anlaşılmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden; Van ili, Merkez ilçesi, … Mahallesi, … mevkii, … ada, … parsel sayılı taşınmazın I. Derece Arkeolojik Sit Alanı içerisinde yer aldığından bahisle davacı tarafından söz konusu alanda koruma amaçlı imar planı yapılması istemiyle yapılan başvurunun … tarih ve … sayılı Van Büyükşehir Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Dairesi Başkanlığı işlemi ile reddedilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı görülmektedir.

Uyuşmazlıkta, davacıya ait koruma amaçlı imar planı yapılması istemiyle yapılan başvuru Van Büyükşehir Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Dairesi Başkanlığı işlemi ile reddedilmiştir. Bununla birlikte, yukarıda belirtilen 3194 sayılı İmar Kanununun 8.madddesinin (b) bendi uyarınca, imar planlarının yapılmasına karar verme, imar planları ile değişikliklere karşı yapılan itirazları inceleyerek karara bağlama görev ve yetkisi, belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde belediye meclisine ait olduğundan, belediye meclisi dışındaki organ tarafından tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Bu durumda, koruma amaçlı imar planı yapılması istemiyle yapılan başvuru hakkında belediye meclisi tarafından değerlendirme yapılarak bir karar alınması gerekirken, İmar ve Şehircilik Dairesi Başkanlığı tarafından tesis edilen başvurunun reddine dair dava konusu işlemin yetki yönünden hukuka aykırı olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.

Öte yandan, her ne kadar, İdare Mahkemesince, belediyelerin, I. derece arkeolojik sit alanında üç yıl içinde koruma amaçlı imar planı hazırlatıp incelenmek ve sonuçlandırılmak üzere koruma bölge kuruluna vermek zorunda olduğu gerekçesiyle iptali yolunda verilen karara karşı yapılan istinaf isteminin Bölge İdare Mahkemesi Dava Dairesi tarafından reddine karar verilmiş olsa da, davacının koruma amaçlı imar planı yapılması istemiyle yapılan başvurusu hakkında, öncelikle yetkili idarece bir karar verildikten sonra bu kararın esas yönünden hukuka uygunluk denetimi yapılabilmesi tabiidir.

Bu itibarla, dava konusu koruma amaçlı imar planı yapılması talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı Van Büyükşehir Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Dairesi Başkanlığı işleminin iptali yolundaki mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu bölge idare mahkemesi idari dava dairesi kararında sonucu itibariyle isabetsizlik görülmemiştir.