Danıştay 6. Daire E.2022/9390 K.2025/2431

Dava konusu istem: İstanbul İli, Maltepe İlçesi, ... Mahallesi, ... pafta, ... ada, ... parsel (eski ... parsel) sayılı taşınmazda ruhsatsız yapılar yapıldığından bahisle, 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi gereğince söz konusu yapının yıkımına ve aynı Kanunun 42. maddesi uyarınca 1.840.307,33-TL idari para cezası verilmesine ilişkin Maltepe Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; mahallinde aptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesi sonucu, yapı tatil tutanağı ile tespit edilen imara aykırı yapıların ruhsat gerektirmekte iken ruhsatsız olarak yapıldığı sabit olup davaya konu yapıların 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesi gereğince yıkımına ilişkin tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin yıkıma ilişkin kısmı yönünden davanın reddine; dava dosyasında ve ...

İdare Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında yer alan bilgi ve belgelerin davacı hakkında para cezası uygulanması bakımından değerlendirilmesinden; davacının, dava dışı ... İnş. San. ve Tic.

A.Ş.’nin yetkilisi olmakla birlikte yapı sahibi olmadığının anlaşılması karşısında, cezaların şahsiliği ilkesi gereğince dava konusu işlemin 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesi uyarınca davacıya imar para cezası verilmesine ilişkin kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin para cezası verilmesine ilişkin kısmının iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda. İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının yıkıma ilişkin kısmının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine.

İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının para cezasına ilişkin kısmı yönünden ise, idari para cezasının yapı sahibi olan şirkete verildiği, dava konusu belediye encümeni kararı ile davacı adına şahsen verilmiş ayrı bir para cezasının bulunmadığı, encümen kararında davacının şirket yetkilisi olması sebebiyle isminin zikredildiği, cezaların şahsiliği prensibi uyarınca idari para cezası nedeniyle açılacak davalarda ancak anılan tüzel kişiliğin dava açma ehliyetinin bulunduğu,

encümen kararında davacının ismine yer verilmesinin idari para cezasının iptali istemiyle açılan davalarda menfaat bağının kurulması için yeterli olmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, anılan cezanın muhatabı olmayan davacı gerçek kişinin, dava konusu para cezası ile kişisel ve güncel bir menfaat bağının olmadığı, idari para cezasının iptali talebiyle açılan davanın davacı ... yönünden ehliyet yönünden reddi gerektiği gerekçesiyle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının para cezasına ilişkin kısmının kaldırılmasına,

davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyize konu İdari Dava Dairesi kararının yıkım yönünden onanması, para cezası yönünden ise bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü: Duruşma yapılmasına gerek görülmedi.

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İstanbul İli, Maltepe İlçesi, ... Mahallesi, ... pafta, ... ada, ... parsel (eski ... parsel) sayılı taşınmazda ruhsatsız yapılar yapıldığından bahisle, 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi gereğince söz konusu yapının yıkımına ve aynı Kanunun 42. maddesi uyarınca 1.840.307,33-TL idari para cezası verilmesine ilişkin Maltepe Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle görülmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesinin 1/a bendinde "İdari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönünden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptal davası ..." idari dava türü olarak sayılmıştır. Doktrinde dava açma ehliyeti, iptal davasına konu işlemin niteliğine göre davacı ile işlem arasında bulunan kişisel, güncel ve meşru bir menfaat ilişkisi olarak tanımlanmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu işlemin yıkıma ilişkin kısmı yönünden yapılan incelemede;

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.

Temyiz istemine konu edilen kararın anılan kısmı usul ve hukuka uygun olup davacı tarafından sunulan dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Dava konusu işlemin para cezası verilmesine ilişkin kısmına gelince;

Dosyanın ve Dairemizin 2022/9391 Esas sayılı dosyasının birlikte incelenmesinden, dava konusu işlem ile 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi uyarınca söz konusu yapıların yıkımına ve aynı Kanunun 42. maddesi uyarınca "... İnş. San. Tic. Ltd. Şti.-..." hakkında idari para cezası verilmesine karar verildiği, akabinde davacının, dava dışı ... İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ile birlikte dava konusu işleme karşı 12.02.2021 tarihli dilekçeyle itiraz ettiği, davacının itirazının Maltepe Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemiyle reddedilmesi üzerine, davacı tarafından bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda; dava konusu encümen kararında anılan şirket ile birlikte davacının da ismine yer verildiği ve davacının ... İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'nin yetkilisi olduğu dikkate alındığında, davacının anılan encümen kararının iptali istemiyle bakılan davayı açmakta kişisel, meşru ve güncel menfaatinin bulunduğu sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla; dava konu encümen kararının para cezasına ilişkin kısmı yönünden de işin esasına girilerek karar verilmesi gerekirken, davanın ehliyet yönünden reddine ilişkin verilen temyize konu İdari Dava Dairesi kararının bu kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.

Öte yandan; ayrı bir tüzel kişiliği ve mal varlığı bulunan sermaye şirketi adına kayıtlı bulunmasına rağmen, söz konusu taşınmazda ruhsatsız yapılar yapıldığından bahisle, yapı sahibi olarak şirket yetkilisi olarak davacının da para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin encümen kararında cezaların şahsiliği ilkesi uyarınca hukuka uyarlık bulunmadığı da açıktır.