Danıştay 6. Daire E.2023/1643 K.2023/3078

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince 2577 sayılı Kanunun 14. maddesi uyarınca Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlenildikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY

Dava; İstanbul ili, Şile ilçesi, … Mahallesi, … parsel sayılı taşınmaza ilişkin Özelleştirme İdaresi Başkanlığınca hazırlanan ve 28/09/2022 tarih ve 6135 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin iptali istemiyle açılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun dava şartlarını düzenleyen 114. maddesinin 1. fıkrasının (ı) bendinde.

"Aynı davanın, daha önceden açılmış ve halen görülmekte olmaması" hükmüne, aynı fıkranın (i) bendinde, "Aynı davanın, daha önceden kesin hükme bağlanmamış olması" hükmüne yer verilmek suretiyle "derdestlik" ve "kesin hüküm" olmaması halleri doğrudan dava açma şartları arasında sayılmış, Kanunun 115. maddesinde, mahkemenin dava şartı noksanlığını tespit etmesi halinde davayı usulden reddedeceği kurala bağlanmış. 303. maddesinin 1. fıkrasında ise.

"Bir davaya ait şeklî anlamda kesinleşmiş olan hükmün, diğer bir davada maddi anlamda kesin hüküm oluşturabilmesi için, her iki davanın taraflarının, dava sebeplerinin ve ilk davanın hüküm fıkrası ile ikinci davaya ait talep sonucunun aynı olması gerekir" hükmüne yer verilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununda; "derdestlik" ve "kesin hüküm" müesseseleri düzenlenmemiş ve Kanunun 31. maddesinde, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ve onun yerine çıkarılan Hukuk Muhakemeleri Kanununun ilgili maddelerine atıfta bulunulmamış olmakla birlikte, tarafları ve konusu aynı olan bir davanın daha önce aynı veya başka bir mahkemede açıldığının ve görülmekte olduğunun saptanması halinde, usul hukukunun temel kavramlarından olan derdestlik müessesesinin temelinde yatan, ilk davanın aynısı olan ikinci davanın açılmasında davacının hukuki yararı bulunmadığı olgusundan hareketle,

ikinci davanın derdestlik nedeniyle incelenmeksizin reddine; bir davaya ait şekli anlamda kesinleşmiş olan hükme karşın tarafları, konusu ve sebepleri aynı olan ikinci bir dava açılmış olması durumunda ise bu davanın kesin hüküm nedeniyle incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerekmektedir.

Dosyanın incelenmesinden; davacı tarafından, İstanbul ili, Şile ilçesi,. Mahallesi, … parsel sayılı taşınmaza ilişkin. İdaresi Başkanlığınca hazırlanan ve 28/09/2022 tarih ve 6135 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin iptali istemiyle 21/12/2022 tarihinde Dairemiz kayıtlarına giren dilekçe ile açılan E:2022/9164 sayılı davanın görülmeye devam ettiği, iş bu davanın ise; ...

İdare Mahkemesi kayıtlarına giren … tarihli dilekçe ile açıldığı, ... İdare Mahkemesince … tarih ve E:.., K:… sayılı karar ile davanın yetki yönünden reddine, dosyanın yetkili görülen. İdare Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği, ...

İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile uyuşmazlığın görüm ve çözümünde ilk derece mahkemesi olarak Danıştay'ın görevli olduğu neticesine varıldığı gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine, dosyanın Danıştay Başkanlığına gönderilmesine karar verildiği, bunun üzerine, dosyanın, 02/03/2023 tarihinde, Dairemizin E:2023/1643 sayılı dosyasına kaydedildiği, dolayısıyla konusu ve sebepleri aynı olan iki dava açıldığı, görülmekte olan davada ise mükerrer olması sebebiyle derdestlik bulunduğu neticesine varılmıştır.

Bu itibarla, aynı davacı tarafından aynı işlemin iptali istemiyle açılan davanın Dairemizin E:2022/9164 sayılı dosyasında halen derdest olduğu anlaşıldığından konusu ve tarafları aynı olan bakılmakta olan davanın derdestlik nedeniyle incelenmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.