Danıştay 6. Daire E.2023/1654 K.2024/2015

İstemin özeti

... İli, ... İlçesi, ... Beldesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde yapımına devam edilen bina için verilen yapı ruhsatının iptali istemiyle davacı tarafından yapılan ... tarihli, ... sayılı başvurunun reddine ilişkin ... tarihli,... sayılı davalı idare işleminin iptali istemiyle açılan davanın reddine dair ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bozulmasına yönelik Danıştay Altıncı Dairesinin 18/12/2017 tarihli, E:2013/7953, K:2017/10933 sayılı kararına uyularak davanın reddi yolunda ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Mahkeme kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İdare ve vergi mahkemelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.

... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın ONANMASINA, dosyanın adı geçen Mahkemeye gönderilmesine, 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 25/03/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY (X) :Mülkiyeti dava dışı üçüncü şahıslara ait olan ... İli, ... İlçesi, ... Beldesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza verilen yapı ruhsatının iptali istemiyle davacı tarafından yapılan ... tarihli, ... sayılı başvurunun reddine ilişkin... tarihli, ... sayılı davalı idare işleminin; kıyı ve sahil şeritlerinin herkesin kullanımına açık olması gerektiği, bu alanlarda toplumun yararlanmasına açık yapılar haricinde hiçbir yapı ve tesis yapılamayacağı iddialarıyla iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesinin (a) fıkrasında, idari davaların idari işlemler hakkında yetki, sebep, şekil, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılacağı belirtildikten sonra ilk inceleme konularının belirlendiği 14. maddenin 3/c bendinde dilekçenin ehliyet yönünden inceleneceği, 15. maddenin 1/b bendinde ise bu hususta kanuna aykırılık görülmesi halinde davanın reddedileceği hükme bağlanmıştır.

Yargısal denetim amacıyla her idari işleme karşı herkes tarafından iptal davası açılmasının idari işlemlerde istikrarsızlığa neden olmaması ve idarenin işleyişinin bu yüzden olumsuz etkilenmemesi için, dava konusu edilecek işlem ile dava açacak kişi arasında belli ölçüler içinde menfaat ilişkisi bulunması koşuluna ihtiyaç vardır.

Her olay ve davada, yargı merciine başvurarak dava açan kişinin menfaatinin, iptali istenen işlemle ne ölçüde ihlal edildiğinin takdiri de yargı mercilerine bırakılmıştır. İptal davası açılabilmesi için gerekli olan menfaat ilişkisi kişisel, meşru, güncel bir menfaatin bulunması halinde gerçekleşecektir.

Başka bir anlatımla, iptal davasına konu olan işlemin davacının menfaatini ihlal ettiğinden söz edilebilmesi için, davacıyı etkilemesi, yani davacının kişisel menfaatini ihlal etmesi, işlem ile davacı arasında ciddi ve makul bir ilişkinin bulunması gerekmektedir. Aksi halde, kişilerin kendisine etkisi bulunmayan, menfaatlerini ihlal etmeyen idari işlemler hakkında da iptal davası açma hakkı doğar ve bu durum idarenin işleyişini olumsuz etkiler.

İdari işlemlerin hukuka uygunluğunun yargı yoluyla denetimini amaçlayan iptal davasının görüşülebilmesi için ön koşullardan olan "dava açma ehliyeti" iptal davasına konu kararın niteliğine göre idari yargı yerince değerlendirilmektedir.

Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlığa konu taşınmaza verilen yapı ruhsatının iptali istemiyle yapılan başvurunun reddine dair işlemin iptali istemiyle; salt yukarıda belirtilen iddialarla açılan davada, davacı tarafından, uyuşmazlığa konu taşınmazın bulunduğu alanda taşınmaz maliki olduğuna ilişkin bir iddia ileri sürülmediği, dolayısıyla görülmekte olan davanın hemşehri sıfatı taşıyan davacı tarafından açılmış olduğunun söylenemeyeceği de göz önünde bulundurulduğunda davacının dava açma ehliyetinin bulunmadığı açıktır.

Bu durumda 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 15/1-b maddesi uyarınca davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmesi gerektiğinden, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında sonucu itibariyle isabetsizlik görülmemiştir.