Danıştay 6. Daire E.2023/1718 K.2025/2054

Dava konusu istem: İstanbul İli, Şişli İlçesi, ... Mahallesi, ... pafta, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazda ruhsat ve eki mimari projesine aykırı olarak yapılan imalatlar nedeniyle davacı şirkete Şişli Belediye Encümeninin ... tarihli, ... sayılı kararıyla, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesi uyarınca verilen 319.794,22.-TL idari para cezasının tahsili amacıyla düzenlenen ... tarih ve ... cilt no, ... sıra nolu ödeme emrinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu işlemin iptali istemiyle dava dışı ... İşletmeleri San. Tic. A.Ş. tarafından açılan davada, ... İdare Mahkemesinin ... tarihli, E: ..., K:... sayılı kararıyla dava konusu ödeme emrinin dayanağı para cezasının 45.684,89-TL'ye ilişkin kısmının iptaline, davanın 274.109,33-TL'ye yönelik kısmının ise reddine karar verildiği gerekçesiyle, ödeme emrinin 45.684,89-TL tutarındaki kısmının iptaline, 274.109,33-TL tutarındaki kısmı bakımından ise davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda; ödeme emrinin dayanağı para cezasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Şişli Belediye Encümeni Kararının iptali istemiyle açılan davada, işlemin iptali yolunda ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı karara karşı davalı idare tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile istinaf başvurusunun reddine karar verildiği; bu itibarla; dava konusu ödeme emrinde hukuka uyarlık bulunmadığından, İdare Mahkemesince, ... tarih ve ... sayılı Şişli Belediye Encümeni Kararının ... İşletmeleri San. Tic. A.Ş.’ye verilen para cezasına ilişkin kısmının iptali istemiyle adı geçen şirket tarafından açılan davada ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı karara atıf yapılarak ödeme emrinin kısmen iptali ve kısmen de davanın reddi yolunda verilen mahkeme kararının davanın reddine ilişkin kısmında hukuki isabet, iptale ilişkin kısmında sonucu itibariyle hukuki isabetsizlik bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca davacının istinaf başvurusunun kabulüne, ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın davanın reddine ilişkin kısmının kaldırılmasına, dava konusu ödeme emrinin 274.109,33-TL para cezasına ilişkin kısmının iptaline; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca davalı idarenin istinaf başvurusunun ise reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının Daire kararında belirtilen gerekçeyle bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Şişli Belediye Encümeninin ... tarihli, ... sayılı kararıyla, İstanbul İli, Şişli İlçesi, ... Mahallesi, ... pafta, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazda ruhsat ve eki mimari projesine aykırı olarak imalat yapıldığından bahisle, davacı şirkete 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesi uyarınca, 319.794,22.-TL idari para cezası verilmiş; söz konusu cezanın tahsili amacıyla Şişli Belediyesi Gelirler Müdürlüğünce ... tarihli, ... cilt, 275 sıra nolu ödeme emri düzenlenmiştir. Bunun üzerine, söz konusu ödeme emrinin iptali istemiyle, bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT VE HUKUKİ DEĞERLENDİRME

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un "Ödeme emri" başlıklı 55. maddesinde, "Amme alacağını vadesinde ödemiyenlere, 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumu bir “ödeme emri” ile tebliğ olunur.

(2) Ödeme emrinde borcun asıl ve ferilerinin mahiyet ve miktarları, nereye ödeneceği, müddetinde ödemediği veya mal bildiriminde bulunmadığı takdirde borcun cebren tahsil ve borçlunun mal bildiriminde bulununcaya kadar üç ayı geçmemek üzere hapis ile tazyik olunacağı, gerçeğe aykırı bildirimde bulunduğu takdirde hapis ile cezalandırılacağı kayıtlı bulunur.

Ayrıca, borçlunun 114 üncü maddedeki vazifeleri ve bu vazifeleri yerine getirmediği takdirde hakkında tatbik edilecek olan ceza bu ödeme emrinde kendisine bildirilir. (3) Belediye hududu dışındaki köylerde bulunan borçlulara ödeme emirleri muhtarlıkça tebliğ olunur.

Ödeme emirlerinin muhtarlığa tevdii tarihinden itibaren 15 gün içinde tebligat yapılmadığı takdirde ödeme emirleri tebliğ edilmemiş olan borçluların isimleri ödeme emri hüküm ve mahiyetindeki bir "ödeme cetveline" alınarak borçlular borçlarını ödemeye ve mal bildiriminde bulunmaya çağırılırlar.

Ödeme cetveli köy ihtiyar kurulu kapısına bir örneği de köyde herkesin görebileceği umumi bir mahalle 10 gün müddetle asılmak suretiyle tebliğ olunur ve cetvelin asıldığı köy muhtarlığınca münadi vasıtasiyle ilan olunur. Cetvel asılırken ve indirilirken keyfiyet muhtarlıkça zabıt varakasiyle tesbit edilir. Cebren tahsil ve takip ödeme emrinin tebliği veya ödeme cetvelinin indirilmesi tarihinde başlamış olur.

(4) Borcunu vadesinde ödemiyenlere ait malları elinde bulunduran üçüncü şahıslardan bu malları 15 gün içinde bildirmeleri istenir." hükmüne yer verilmiştir.

Dosyanın, Dairemizin E: 2023/532 sayılı dosyasının ve UYAP kayıtlarının birlikte incelenmesinden. İdare Mahkemesi kararında dayanılan ... İdare Mahkemesinin ... tarihli, E: ..., K: ... sayılı kararının hüküm ve sonuçlarını söz konusu davada davacı konumunda olması sebebiyle dava dışı ... İşletmeleri San. Tic. A.Ş. açısından doğuracağı ve bu nedenle söz konusu kararın bakılan davada esas alınamayacağı; temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında belirtilen ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile bu karara karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ise bakılmakta olan davaya konu ödeme emrinin dayanağını teşkil eden idari para cezasına ilişkin Şişli Belediye Encümeninin ... tarihli, ... sayılı kararının değil aynı Belediye Encümeninin ... tarihli, ... sayılı kararıyla verilen farklı bir idari para cezasına ilişkin olduğu; öte yandan, dava konusu ödeme emrinin dayanağı idari para cezasının iptali istemiyle davacı tarafından ...

İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında açılan davanın kısmen reddi, kısmen dava konusu işlemin iptali yolunda ... İdare Mahkemesince verilen ... tarihli, E: ..., K: ... sayılı kararın aleyhe olan kısımlarına karşı taraflarca yapılan istinaf başvurularının reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesinin ... tarihli, E: ..., K:... sayılı kararının Dairemizin 16/04/2025 tarihli, E: 2023/532, K: 2025/2053 sayılı kararıyla bozulduğu ve bakılan davada esas alınması gereken yargı kararlarının da bu son kararlar olduğu görülmüştür.

Bu itibarla, Bölge İdare Mahkemesince, davacı adına düzenlenen ödeme emrinin dayanağı Şişli Belediye Encümeninin ... tarihli, ... sayılı kararının iptali istemiyle davacı tarafından ... İdare Mahkemesinin E: ... sayılı dosyasında açılan davada Dairemizin bozma kararı üzerine verilecek karar dikkate alınmak suretiyle yeniden karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığından.

Şişli Belediye Encümeninin ... tarihli, ... sayılı, dava konusu ödeme emrinin dayanağı olmayan başka bir karara karşı açılan dava sonucunda verilen yargı kararına istinaden, dava konusu ödeme emrinin kısmen iptali, kısmen davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına taraflarca yapılan istinaf başvurularından davacının istinaf başvurusunun kabulü ile kararın davanın reddine ilişkin kısmının kaldırılarak bu kısım yönünden de işlemin iptali, davalının istinaf başvurusunun ise reddi yolunda verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık görülmemiştir.