Danıştay 6. Daire E.2023/5000 K.2024/6991

2- ... Spor Kompleksi Yatırım ve İşletme A.Ş. VEKİLLERİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Beşiktaş İlçesi, ..., ... pafta, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz için basit tadil ve onarım izni verilmesine dair ... tarih ve ... sayılı Beşiktaş Belediye Başkanlığı işlemi ile söz konusu yapı için verilen ... tarih ve ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu kararda; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlene rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, basit tadilatta alan kısıtlaması olmaması nedeniyle tadilat gören alanının büyüklüğünün faaliyetin basit tadilat olmadığı anlamına gelmeyeceği, tadilatların müdahil şirketin mülkiyetinde olan bağımsız bölümler ile yönetim planı ile tahsis edilen alanda yapıldığı, bina kontur gabarisinde bir artış bulunmadığı,

tadilatlar ile binanın taşıyıcı sistemine zarar verilip verilmediği hususunun, tüm dekorasyon işleminin tamamlanması nedeniyle anlaşılamadığı, fakat davalı idarece tadilat esnasında yapılan kontrollerde projesine aykırı bir hususa rastlanılmadığının belirtildiği, ticari faaliyete ilk kez 2001 yılında başlandığı ve geçen sürede gerek fiziksel yıpranma, gerekse işletme verimliliği açısından tadilat ve fonksiyon değişikliği ihtiyacı oluşmasının doğal olduğu,

dava konusu yerde yürütülen faaliyetin basit tadil ve onarım kapsamında kaldığı açık olduğundan bu yönde davacıya izin verilmesine ilişkin dava konusu işlem ile imar mevzuataına herhangi bir aykırılık taşımayan ve imar planında ticari fonksyiona haiz olan yer için düzenlenen işyeri açma ve çalışma ruhsatında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Tek bilirkişi tarafından hazırlanan rapora dayanarak karar verildiği, ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu 3 kişilik bilirkişi heyetince düzenlenen raporda yer alan ve taşınmazda yapılan tadilatların basit tadil onarım kapsamını aştığına ilişkin tespitler hakkında herhangi bir değerlendirme yapılmadığı, iki rapor arasındaki çelişkinin giderilmesi için yeniden keşif ve bilirkişi incelemesi yapılarak bir karar verilmesi gerektiği iddialarıyla temyize konu İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFLARIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporda tadilat işleminin basit tadil ve onarım kapsamında kaldığı ve bina kontur ve gabarisinde artış olmadığının tespit edildiği, dava konusu işlemlerin hukuka ve mevzuata uygun olduğu, temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.

Davalı idare yanında yer alan müdahiller tarafından, tadilat yapılan kısmın ortak kullanım alanı olmadığı, binanın statiğini etkilemediği, ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporda yapılan tespitlerin yerinde olmadığı, dava konusu işlemlerin hukuka uygun olduğu savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava dosyasının incelenmesinden, Beşiktaş İlçesi, ..., ... pafta, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz için basit tadil ve onarım izni verilmesi talebine dair 19/08/2013 tarihli başvurunun ... gün ve ... sayılı dava konusu Beşiktaş Belediye Başkanlığı işlemi ile kabul edildiği ve söz konusu yer için ... gün ve ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlenmesinin ardından bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanunu'nun 21. maddesinde. "Bu Kanunun kapsamına giren bütün yapılar için 26 ncı maddede belirtilen istisna dışında belediye veya valiliklerden (....) yapı ruhsatiyesi alınması mecburidir. Ruhsat alınmış yapılarda herhangi bir değişiklik yapılması da yeniden ruhsat alınmasına bağlıdır. Bu durumda; bağımsız bölümlerin brüt alanı artmıyorsa ve nitelik değişmiyorsa ruhsat, hiçbir vergi, resim ve harca tabi olmaz.

Ancak; derz, iç ve dış sıva, boya, badana, oluk, dere, doğrama, döşeme ve tavan kaplamaları, elektrik ve sıhhi tesisat tamirleri ile çatı onarımı ve kiremit aktarılması ve yönetmeliğe uygun olarak mahallin hususiyetine göre belediyelerce hazırlanacak imar yönetmeliklerinde belirtilecek taşıyıcı unsuru etkilemeyen diğer tadilatlar ve tamiratlar ruhsata tabi değildir." hükmüne yer verilmiştir.

İşlem tarihinde yürürlükte bulunan ve 02/11/1985 tarih ve 18916 mükerrer sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Plânlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliği'nin 16. maddesinin 23. fıkrasında, Basit tamir ve tadil: Yapılarda derz, iç ve dış sıva, boya, badana, oluk dere, doğrama, döşeme ve tavan kaplamaları, elektrik ve sıhhi tesisat tamirleri ile çatı onarımı ve kiremit aktarılması işlemleri olarak tanımlanmış; 24. fıkrasında ise, Esaslı Tadilat: Yapılarda taşıyıcı unsuru etkileyen veya yapı inşaat alanını veya emsale konu alanını veya taban alanını veya bağımsız bölüm sayısını veya ortak alanların veya bağımsız bölümlerin alanını veya kullanım amacını veya ruhsat eki projelerini değiştiren işlemler olarak açıklanmış ve esaslı tadilin ruhsata tabi olduğu kuralına yer verilmiştir.

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 5. maddesinde, "İşyeri veya işletme açmak isteyen; işin özelliğine göre 4 üncü maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak işyerini düzenledikten sonra başvuru formunu doldurarak 3 üncü maddede belirtilen mercie ibraz ederler. Bu başvurunun yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye verilir. İlgili, bu belgeye dayanarak işyeri açabilir." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava dilekçesi incelendiğinde davacı tarafından, ...' de ikamet ettiği belirtilmiş ise de dosyaya sunulan vekaletnameye göre davacının Katar'da ikamet ettiği görülmektedir. Bu durumda uyuşmazlıkta öncelikle davacının dava dilekçesinde belirttiği adreste hangi sıfata sahip olduğu (kiracı , mülk sahibi, intifa hakkı sahibi vs.) yönünde bir araştırma yapıldıktan sonra işbu davayı açmakta hukuken korunması gereken bir menfaatin bulunup bulunmadığı konusunda bir değerlendirme yapılarak bir karar verilmesi gerekmektedir.

Davacının dava açmakta menfaatinin bulunduğu sonucuna ulaşılması halinde ise; işin esasına girilerek karar verilmesi durumunda İdare Mahkemesince yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporda, yapılan tadilatların basit tadilat niteliğinde olduğu, basit tadilatta alan kısıtlaması olmaması nedeniyle tadilat gören alanının büyüklüğünün faaliyetin basit tadilat olmadığı anlamına gelmeyeceği, tadilatların müdahil şirketin mülkiyetinde olan bağımsız bölümler ile yönetim planı ile tahsis edilen alanda yapıldığı, bina kontur gabarisinde bir artış bulunmadığı,

tadilatlar ile binanın taşıyıcı sistemine zarar veriliip verilmediği hususunun tüm dekorasyon işleminin tamamlanması nedeniyle anlaşılamadığı, fakat Belediyece tadilat esnasında yapılan kontrollerde projesine aykırı bir hususa rastlanılmadığının belirtildiği, ticari faaliyete ilk kez 2001 yılında başlandığından geçen sürede gerek fiziksel yıpranma, gerekse işletme verimliliği açısından tadilat ve fonksiyon değişikliği ihtiyacı oluşmasının doğal olduğu görüş ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.

Basit tadil ve onarım izninin iptali istemiyle dava dışı ... tarafından ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında açılan davada yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporda ise asansör şaftları ile ... sayılı bağımsız bölümler birleştirilerek tüm ara duvarların yıkıldığı, tesisat ve elektrik dahil tüm teknik donatıların yeniden düzenlendiği, projeye göre birbirine bitişik olan ... ve ... sayılı bağımsız bölümler ile ayrı bir yerde olan ... sayılı bağımsız bölümün birleştirildiği, ne işlev verileceği belli olmayan bir yapılaşmaya gidildiği, yapılan değişikliklerin basit tadil kapsamında olmadığı tespitlerine yer verildiği görülmektedir.

Bu durumda, dava konusu basit tadil ve onarım izninine yönelik yukarıda anılan bilirkişi raporlarındaki çelişkili tespit ve değerlendirmeler ile işbu davada yer alan bilirkişi raporundaki, tadilatlar ile binanın taşıyıcı sistemine zarar veriliip verilmediği hususunun tüm dekorasyon işleminin tamamlanması nedeniyle anlaşılamadığına yönelik tespit birlikte incelendiğinde, anılan tadilat işlemlerinin basit tadilat kapsamında olup olmadığının tereddüte mahal vermeyecek şekilde tespit edilmesi gerektiğinden teknik uzmanlık gerektiren bu konuda, farklı uzmanlık alanlarına sahip yeni bir bilirkişi heyeti oluşturularak,

dava konusu tadilatların kapsamı, niteliği, yönetim planı ve projeye uygunluğu ile binanın statik yapısına etkisi hususunda ayrıntılı ve gerekçeli bir rapor alınması, sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan, dava konusu işyeri açma ve çalışma ruhsatı yönünden ise yapılacak keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu yeniden değerlendirme yapılarak imar mevzuatına aykırılık taşıyıp taşımadığı konusunda karar verilmesi gerekmektedir. Bu itibarla, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında isabet bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.