Danıştay 6. Daire E.2023/5569 K.2025/2379

Dava konusu istem: Edirne ili, Keşan ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın hisseli maliki olan davacı tarafından, taşınmaz üzerinde bulunan yurt ve iş yeri ruhsatlı yapının yurt olan kısmının ofis-büro olarak kullanılabilmesi için proje tadilat ruhsatı verilmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine dair Keşan Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemi ile anılan işlemin dayanağı Keşan Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli Keşan Merkez 1. Etap İlave ve Revizyon Uygulama İmar Planının taşınmaza ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda.

Keşan Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemi yönünden yapılan incelemede; davacının hisseli maliki olduğu taşınmazda bulunan yapıda, yapının "yurt" olarak kullanılan ve ruhsatlı kısmının "ofis-büro" olarak kullanmak amacıyla tadilat ruhsatı verilmesi talep edildiği anlaşılmakta olup söz konusu taşınmazın 2017 yılında yapılan plan değişikliği sonucunda yürürlükte olan 1/1000 ölçekli uygulama imar planında "resmi kurum alanı" fonksiyonunda kaldığı, yapı ruhsatı ya da tadilat ruhsatlarının uygulama imar planlarının uygulama işlemi niteliğinde olduğu,

yani planlı alanlarda bulunan yapılara verilecek olan yapı ruhsatlarının uygulama imar planındaki fonksiyon ve yapılaşma koşullarına uygun olması gerektiği, her ne kadar, yapıya daha önceki fonksiyon uyarınca verilen ruhsat bulunmakta ise de tadilat ruhsatının yürürlükte olan uygulama imar planındaki fonksiyona uygun olması gerekmekte olup uygulama imar planında "resmi kurum alanı" kullanım alanında kalan taşınmazda bulunan yapı için "ofis-büro" kullanımı amacıyla yapı tadilat ruhsatı verilmesi mümkün olmadığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı,

2017 yılında onaylanan 1/1000 ölçekli Revize Keşan Uygulama İmar Planının dava konusu taşınmaza ilişkin kısmının iptali istemi yönünden yapılan incelemede; dava konusu taşınmazın 1984 yılında yapılan imar planlarında "ticaret alanı" fonksiyonunda kalmakta iken Keşan Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla kabul edilerek ve itirazların kısmen kabulü ve kısmen reddi üzerine düzeltme yapılarak Keşan Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli Keşan(Edirne) İlave ve Revizyon Nazım İmar Planında "resmi kurum alanı" fonksiyonuna alınarak fonksiyon değişikliği yapıldığı,

dava konusu uygulama imar planı ile üst ölçekli plana uygun olarak "resmi kurum alanı" fonksiyonu getirildiği, dolayısıyla alt-üst ölçekli planlar arasında bir uyumsuzluk bulunmadığı görülmekle plan hiyerarşisine uygun bulunan dava konusu planda, davacıya ait taşınmaz bakımından imar mevzuatına aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, dava konusu imar planının, davacı taşınmazına ilişkin kısmında da hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu Edirne İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Edirne ili, Keşan ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz ... onay tarihli Keşan 1/5000 ölçekli nazım imar planı ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planında ticaret alanı olarak düzenlenmiş, taşınmaz üzerinde yurt ve işyeri ruhsatlı 4 katlı yapı bulunmakta iken Keşan Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla kabul edilen 1/5000 ölçekli Keşan(Edirne) İlave ve Revizyon Nazım İmar Planında taşınmaz kamu hizmet alanı olarak düzenlenmiş, Keşan Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla kabul edilen 1/1000 ölçekli Keşan Merkez 1. Etap İlave ve Revizyon Uygulama İmar Planında ise resmi kurum alanı olarak düzenlenmiştir.

Davacı tarafından, 17.02.2022 tarihinde taşınmazın yurt olarak ruhsat verilmiş olan kısmına yönelik ofis-büro olarak kullanılması amacıyla tadilat ruhsatı talep edilmiş, Keşan Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemiyle talep edilen ruhsatın verilebilmesi için anılan taşınmazın planda ticaret alanı fonksiyonunda bulunması gerektiği,

yürürlükte olan uygulama imar planı uyarınca bu talebin karşılanmasının fonksiyon değişikliği yapılmadan mümkün olmadığı belirtilerek reddi üzerine Keşan Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemi ile anılan işlemin dayanağı Keşan Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan Keşan Merkez 1. Etap İlave ve Revizyon Uygulama İmar Planının taşınmaza ilişkin kısmının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

Öte yandan, uyuşmazlığa konu taşınmazı kapsayan alanda dava konusu edilen uygulama imar planı ve dayanağı nazım imar planına yapılan itirazların bir kısmının kabulü üzerine yeniden planlama çalışması yapıldığı ve Keşan Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla 1/5000 ölçekli Keşan(Edirne) İlave ve Revizyon Nazım İmar Planı Değişikliği ile Keşan Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla 1/1000 ölçekli Keşan(Edirne) İlave ve Revizyon Uygulama İmar Planı Değişikliğinin kabul edildiği ve anılan planlarda da dava konusu taşınmazın kamu hizmet alanı ve resmi kurum alanı olarak düzenlendiği anlaşılmış olup,

davacı tarafından ... tarih ve ... sayılı imar durum belgesi ile dayanağı ... tarih ve ... ve ... sayılı kararıyla kabul edilen 1/5000 Keşan(Edirne) İlave ve Revizyon Nazım İmar Planı Değişikliği ile 1/1000 ölçekli Keşan(Edirne) İlave ve Revizyon Uygulama İmar Planı Değişikliğinin iptali istemiyle açılan davada, ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla dava konusu işlemlerin iptaline karar verildiği anılan kararın istinaf ve temyiz kanun yollarına başvurulmadan 06.05.2024 tarihinde keşinleştiği görülmüştür.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanunu'nun 5. maddesinde nazım imar planı; varsa bölge planlarının mekâna ilişkin genel ilkelerine ve varsa çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklüklerini, nüfus yoğunlukları ve eşiklerini, ulaşım sistemlerini göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, plan hükümleri ve raporuyla beraber bütün olan plan olarak, uygulama imar planı ise;

tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.

3194 sayılı Kanun'un 6. maddesinde, mekânsal planların, kapsadıkları alan ve amaçları açısından mekânsal strateji planlarına uygun olarak; “çevre düzeni planları” ve “imar planları” kademelerinden oluşacağı, imar planlarının ise nazım imar planı ve uygulama imar planı olarak hazırlanacağı, her planın bir üst kademedeki plana uygun olarak hazırlanacağı hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden; davacının hisseli malik olduğu taşınmaz üzerinde bulunan yapının ruhsatta iş yeri ve yurt kullanımı alanının yurt kısmının ofis-büro olarak kullanılabilmesi için proje tadilat ruhsatı verilmesi talebiyle başvuruda bulunulduğu, Keşan Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemiyle talep edilen ruhsatın verilebilmesi için anılan taşınmazın planda ticaret alanı fonksiyonunda bulunması gerektiği,

yürürlükte olan uygulama imara planı uyarınca bu talebin karşılanmasının fonksiyon değişikliği yapılmadan mümkün olmadığı belirtilerek reddi üzerine söz konusu imar şehircilik müdürlüğü işlemi ile anılan işlemin dayanağı olan ve taşınmazın resmi kurum alanı olarak düzenlendiği Keşan Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla kabul edilen Keşan Merkez 1. Etap İlave ve Revizyon Uygulama İmar Planının taşınmazına ilişkin kısmının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Davacı tarafından, ... tarih ve ... sayılı imar durum belgesi ile dayanağı ... tarih ve ... ve ... sayılı kararıyla kabul edilen 1/5000 Keşan(Edirne) İlave ve Revizyon Nazım İmar Planı Değişikliği ile 1/1000 ölçekli Keşan(Edirne) İlave ve Revizyon Uygulama İmar Planı Değişikliğinin iptali istemiyle açılan dava kapsamında ...

İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında yer alan bilirkişi raporunda;"1/5000 ölçekli Keşan (Edirne) İlave ve Revizyon Nazım İmar Planı Değişikliği- Açıklama Raporu” ile “1/1000 ölçekli Merkez 1. Etap İlave ve Revizyon Uygulama İmar Planı Değişikliği Plan Raporu”nun “Resmi Kurum Alanı” içinde yer alacak kullanımlar açısından birbirleriyle çeliştiği,

“1/1000 ölçekli Merkez 1. Etap İlave ve Revizyon Uygulama İmar Planı Değişikliği - Plan Raporunda belirtilen kullanımların tamamen “Belediye” kullanımlarına yönelik olduğu ve Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin “Ek-1d Uygulama İmar Planı gösterimleri” ekinde “Belediye Hizmet Alanı” ve “Resmi Kurum Alanı” fonksiyonlarının birbirlerinden farklı kullanımlar olmasına rağmen,

5. maddesinin “h” bendindeki “resmi Kurum Alanı” tanımından çok “a” bendindeki “Belediye Hizmet Alanı” kullanımına karşılık geldiği bu durumun dava konusu parsele ilişkin davaya konu 1/5000 ve 1/1000 ölçekli imar planların nezdinde plan kararlarının birbirleriyle uyumunun plan notu ve plan raporu düzeyinde karşılanmadığı,

1/1000 ölçekli Merkez 1. Etap İlave ve Revizyon Uygulama İmar Planı Değişikliği'nde “Resmi Kurum Alanı (TAKS: 0.40 ve Yençok: 5 kat yapılaşma koşullu)” kullanımının gerek plan üzerinde gerekse plan açıklama raporunda “Resmi Kurum Alanı olarak düzenlenen alanda yer alacak kamu kurum ve kuruluşunun adının belirtilmediği”, dolayısıyla Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği- EK-1d Uygulama İmar Planı Gösterimleri- Açıklamalar kısmında 6. maddesine aykırı bir gösterim kullanılması sebebiyle mevzuata aykırılık olduğu,

dava konusu 1/1000 ölçekli Merkez 1. Etap İlave ve Revizyon Uygulama İmar Planı Değişikliği ve 1/5000 ölçekli Keşan (Edirne) İlave ve Revizyon Nazım İmar Planı Değişikliğinin teknik nesnel ve somut bir gerekçesinin plan açıklama raporlarında yer almadığı, plan açıklama raporunun davaya konu ...

Ada, ... parsel açısından yetersiz olduğu ve mevzuata aykırılık gösterdiği, davaya konu parsel için inceleme, araştırma, etüt ve eşik analizi çalışmalarının değerlendirilmesinden elde edilen senteze dayandırılmadığı ve plan değişikliği için gerekli analizlerin yapılmadığı ya da yapılsa dahi bu çalışmaların plan açıklama raporunda yer almadığı ve şehircilik ilkelerine uygun bulunmadığı, sonuç olarak;

dava konusu 1/5000 nazım ve 1/1000 uygulama imar planı değişikliklerinin davaya konu parsel açısından imar mevzuatına, kamu yararına, şehircilik ilkelerine ve planlama esaslarına uygun olarak hazırlanmadığı" yönünde tespitlere yer verildiği görülmüştür.

Uyuşmazlıkta, İdare Mahkemesince dava konusu edilen uygulama imar planının üst ölçekli nazım imar planına uygun olduğu değerlendirmesi yapılarak davanın reddine karar verilmiş ise de, dava konusu planlara yapılan itirazların değerlendirilmesi üzerine bir kısım itirazlar kabul edilerek Keşan Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararlarıyla 1/5000 ölçekli Keşan(Edirne) İlave ve Revizyon Nazım İmar Planı Değişikliği ile 1/1000 ölçekli Keşan(Edirne) İlave ve Revizyon Uygulama İmar Planı Değişikliğinin onaylandığı ve davacı tarafından anılan planların iptali istemiyle açılan davada söz konusu planların yukarıda belirtilen bilirkişi raporuna dayanılarak ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla iptaline karar verildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda dava konusu taşınmazın güncel üst ölçekli planı olan 1/5.000 ölçekli revizyon nazım imar planı değişikliği ile 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planı değişikliğinin kabulüne ilişkin Keşan Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle açılan davada taşınmazın kamu hizmet alanı ve resmi kurum alanı fonsiyonunun uygun olmadığı gerekçesiyle anılan planların taşınmaz yönünden iptaline karar verildiği göz önüne alındığında; bakılmakta olan davada, dava konusu imar ve şehircilik müdürlüğü işlemi ile anılan işlemin dayanağı 1/1000 ölçekli Keşan Merkez 1. Etap İlave ve Revizyon Uygulama İmar Planı hakkında söz konusu iptal kararı dikkate alınarak yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.