Danıştay 6. Daire E.2023/5665 K.2024/7115

Dava konusu istem: ... ili, ... ilçesi, ... pafta, ... ada, ... sayılı parsel üzerindeki ... YİBF numaralı yapının, 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun 2. maddesinin 4. fıkrasının (c) ve (g) bentlerinde öngörülen esaslara göre denetlenmediğinden bahisle aynı Kanunun 8. maddesi gereğince ... Yapı Denetim Ltd.

Şirketine 1 (bir) yıl süre ile yeni iş almaktan men cezası verilmesi üzerine yapı denetim şirketinin kuruluş ortağı olan davacının (mimar, proje ve uygulama denetçisi) yeni iş almaktan men cezası süresi içerisinde herhangi bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunda teknik bir görev almamasına ve başka bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunun ortağı da olamamasına ilişkin 22/12/2020 tarihli, 31342 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 15/12/2020 tarih ve 269200 sayılı Bakanlık Oluru'nun iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:... kararda; yapı denetim şirketinin gözetim ve denetiminde bulunan ... YİBF nolu yapıda ruhsat eki onaylı statik projesine aykırılıkların niteliği itibarıyla yapının taşıyıcı sistemini de etkilediği hususu ortaya konulduğu görüldüğünden, ... ili, ... ilçesi, ... pafta, ... ada, ... sayılı parsel üzerindeki ... YİBF nolu yapının 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun 2. maddesinin 4. fıkrasının (c) ve (g) bentlerinde öngörülen esaslara göre denetlenmediğinden bahisle tesis edilen 15/12/2020 tarih ve 269200 sayılı dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, kaba inşaat döneminde statik projeye uygun imal edilen perde duvarların, sözleşmeyi fesih tarihinden sonra ince inşaate geçilen dönemde yapıldığı, müteahhit firmanın betonarme duvarları beton kesme makinesi ile kestiğinin fotoğraflarla sabit olduğu, dava konusu işlemin tesis edilmesine sebep gösterilen aykırılıkların taşıyıcı sistemi etkilemediği, temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... ili, ... ilçesi, ... pafta, ... ada, ... sayılı parsel üzerindeki ... YİBF nolu yapının, 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun 2. maddesinin 4. fıkrasının (c) ve (g) bentlerinde öngörülen esaslara göre denetlenmediğinden bahisle aynı Kanunun 8. maddesi gereğince ... Yapı Denetim Ltd.

Şirketine 1 (bir) yıl süre ile yeni iş almaktan men cezası verilmesi üzerine yapı denetim şirketinin kuruluş ortağı olan davacının (mimar, proje ve uygulama denetçisi) yeni iş almaktan men cezası süresi içerisinde herhangi bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunda teknik bir görev almamasına ve başka bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunun ortağı da olamamasına ilişkin 22/12/2020 tarihli, 31342 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 15/12/2020 tarih ve 269200 sayılı Bakanlık Oluru tesis edilmiştir.

Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun 2. maddesinin 4. fıkrasında; "...Yapı denetim kuruluşları aşağıda belirtilen görevleri yerine getirmekle yükümlüdür: ...c) Yapının, ruhsat ve ekleri ile mevzuata uygun olarak yapılmasını denetlemek... g) Ruhsat ve eklerine aykırı uygulama yapılması halinde durumu üç iş günü içinde ilgili idareye bildirmek..." hükmü yer almaktadır.

Aynı Kanunun, dava konusu eylem tarihinde yürürlükte olan 23/04/2015 tarih ve 29335 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6645 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 32. maddesi ile değişik 8. maddesinde;

"Yapı denetim kuruluşlarından bu Kanunda ve ilgili mevzuatta öngörülen esaslara göre denetim görevini yerine getirmedikleri tespit edilenlere, tespit edilen fiil ve hâllerin durumuna göre, aşağıdaki idari yaptırımlar uygulanır.

...

ç) Hataların yapının taşıyıcı sistemini etkilememesi kaydı ile, 2 nci maddenin dördüncü fıkrasının (a) veya (c) ile (g) bentlerinde belirtilen görevlerin yerine getirilmediğinin tespiti hâlinde, tespite konu olan yapı denetimi hizmet sözleşmesi bedelinin %20’si kadar idari para cezası verilir...

g) Aşağıda belirtilen;

1) Hataların yapının taşıyıcı sistemini etkilemesi hâlinde 2 nci maddenin dördüncü fıkrasının (a) veya (c) ile (g) bentlerinde belirtilen görevlerin yerine getirilmemesi,

2) 3 üncü maddenin beşinci fıkrasının birinci cümlesi hükmüne aykırı hareket edilmesi,

3) Yapı denetim kuruluşuna son bir yıl içinde üç defa idari para cezası uygulanması, hâllerinde, cezayı gerektiren fiil ve hâlin, yetkililer tarafından yapılan inceleme ve denetimlerle tespit edilip öğrenilmesinden veya son idari para cezasının tebliğinden itibaren İl Yapı Denetim Komisyonunun teklifi üzerine Bakanlıkça bir yıl yeni iş almaktan men cezası verilir.

...

Yeni iş almaktan men cezası alan yapı denetim kuruluşunun ortakları, ceza süresi içinde; faaliyete son verme cezası alan yapı denetim kuruluşunun ortakları ise, üç yıl süre içinde herhangi bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunda idari veya teknik bir görev alamaz ve başka bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunun ortağı da olamaz..." düzenlemesi yer almaktadır.

20/02/2020 tarih ve 31045 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7221 sayılı Coğrafi Bilgi Sistemleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 25. maddesi ile değişik 8. maddesi ise;

"...

g) Aşağıda belirtilen;

1) 2 nci maddenin dördüncü fıkrasının (a) bendinde belirtilen görevlerin yerine getirilmediğinin tespiti hâlinde, bu hataların yapının ruhsat eki onaylı statik projesinin ve hesaplarının, zemin etüd raporuna veya standartlara veya ilgili mevzuata aykırı olması,

2) 2 nci maddenin dördüncü fıkrasının (c) ve (g) bentlerinde belirtilen görevlerin yerine getirilmediğinin tespiti hâlinde, bu hataların yapım aşamasında yapının ruhsat eki onaylı statik projesine aykırı olması,

3) 3 üncü maddenin beşinci fıkrasının birinci cümlesi hükmüne aykırı hareket edilmesi, hallerinde, cezayı gerektiren fiil ve hâlin, yetkililer tarafından yapılan inceleme ve denetimlerle tespit edilip öğrenilmesinden itibaren İl Yapı Denetim Komisyonunun teklifi üzerine Bakanlıkça bir yıl yeni iş almaktan men cezası verilir.

...

Yeni iş almaktan men cezası alan yapı denetim kuruluşunun ortakları, ceza süresince, faaliyete son verme cezası alan yapı denetim kuruluşunun ortakları ise üç yıl süreyle herhangi bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunda teknik bir görev alamaz ve başka bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunun ortağı da olamaz..." şeklindedir.

20/02/2020 tarih ve 31045 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7221 sayılı Coğrafi Bilgi Sistemleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 29. maddesi ile getirilen "İdari müeyyidelere ilişkin geçiş hükümleri" başlıklı Geçici 5. maddesinde, "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce;

a) Bu Kanuna aykırı olarak işlenmiş fiiller nedeniyle uygulanması gereken ancak henüz tesis edilmemiş idari müeyyidelerde lehe olan hükümler uygulanır.

..." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden, 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun 8. maddesinde 20/02/2020 tarihinde yapılan değişiklikle kuruluş ortakları için 2015 yılında getirilen hükmün genel olarak korunduğu ancak, ortakların yeni iş almaktan men cezası süresi içinde ve şirketin faaliyetine son verilmesi halinde üç yıl süre içinde herhangi bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunda idari veya teknik bir görev alamayacağı yönündeki düzenlemede yer alan "idari" ibaresinin kaldırıldığı, 2015 ve 2020 tarihlerinde anılan Kanunda yapılan değişikliklerinin her ikisinde de; kuruluş ortaklarına yaptırım uygulanabilmesinin, yapı denetim kuruluşunun yeni iş almaktan men veya faaliyete son verme cezası almak koşuluna bağlandığı görülmektedir.

Bu durumda uyuşmazlıkta, davacının ortağı olduğu yapı denetim şirketine bir yıl süreyle yeni iş almaktan men cezası verilmesi nedeniyle ortak olan davacı hakkında davaya konu işlem tesis edildiğinden, anılan şirketin söz konusu yaptırıma karşı dava açıp açmadığının araştırılması gerekmektedir. Zira, yapı denetim şirketinin bir yıl yeni iş almaktan men cezasının iptal edilmesi halinde davacı hakkında uygulanacak cezanın da dayanağı kalmayacağı tabidir. Yapı denetim şirketinin bir yıl yeni iş almaktan men cezasının iptali için dava açmadığı takdirde ise, yapı denetim şirketinin ortağı olan davacının açtığı davanın kendi içinde değerlendirilmesi gerekmektedir.

Uyuşmazlıkta; dava konusu yapının denetim sorumluluğunu üstlenen ve davacının kuruluş ortağı olduğu ... Yapı Denetim Limited Şirketinin bir yıl süre ile yeni iş almaktan men cezası ile cezalandırılmasına ilişkin 22/12/2020 tarihli, 31342 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 15/12/2020 tarih ve 269200 sayılı davalı idare işleminin iptali istemiyle açılan davanın reddi yolundaki ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... K:... sayılı karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, Dairemizin...tarihli ve E:..., K:... sayılı kararıyla bozulmasına karar verildiği görülmüştür.

Bu durumda, anılan şirket için tesis edilen bir yıl yeni iş almaktan men cezası yaptırımı hakkında bozma kararımız üzerine İdare Mahkemesince verilecek karara göre bu davada yeniden karar verilmesi gerekmektedir.