Danıştay 6. Daire E.2023/5668 K.2025/4302

Dava konusu istem: Ankara ili, Etimesgut ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazda ruhsatsız yapılar yapıldığından bahisle, 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesi uyarınca 403.394,39-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Etimesgut Belediye Encümeni kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, bilirkişi raporunda aykırılıktan etkilenen alanın toplamda 774,58 m² olarak tespit edildiği, dava konusu encümen kararında ise aykırılıktan etkilenen alanın hatalı olarak 917,79 m² olarak tespit edildiği, aykırılıktan etkilenen alan farklılığın temel cezayı etkileyen nitelikte olduğu, idarece hatalı hesaplama yapılmak suretiyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

İdare Mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunun hatalı olduğu ve hükme esas alınamayacağı, bu kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi gerekir iken, istinaf isteminin reddine dair temyize konu İdari Dava Dairesi kararının usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Ankara ili, Etimesgut ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazda davalı idare elemanlarınca düzenlenen 16/06/2020 tarihli yapı tatil zaptı ile, ruhsatsız olarak çelik konstrüksiyon ve 6 adet konteyner yapıldığı tespit edilmiştir. Akabinde hem davacı hem de davacının yetkilisi olduğu ... Gayrimenkul İnş. San. ve Tic. A.Ş. adına 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesi uyarınca 403.394,39-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Etimesgut Belediye Encümeni kararı alınmış olup, bu kararın iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT ve HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

Anayasanın “Suç ve cezalara ilişkin esaslar” kenar başlıklı 38. maddesinin 7. fıkrasında, “Ceza sorumluluğu şahsidir.” hükmü yer almaktadır.

Ceza sorumluluğunun şahsiliği ceza hukukunun temel ilkelerindendir. Cezaların şahsiliğinden amaç, bir kimsenin işlemediği bir fiilden dolayı cezalandırılamaması, başka bir anlatımla bir kimsenin başkasının fiilinden sorumlu tutulamamasıdır. Anayasanın 38. maddesinde idari ve adli cezalar arasında bir ayrım yapılmadığından idari para cezaları da bu maddede öngörülen ilkelere tabidir.

3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinde; ruhsat alınmadan, ruhsat veya eklerine veya imar mevzuatına aykırı olarak yapının yapıldığı yönündeki idarenin tespiti üzerine yapının sahibine, yapı müteahhidine veya aykırılığı altı iş günü içinde idareye bildirmeyen ilgili fenni mesullere para cezası verilmesi kurala bağlanmıştır.

Her ne kadar İdare Mahkemesince işin esasına girilerek aykırılıktan etkilenen alan farklılığın temel cezayı etkileyen nitelikte olduğu, idarece hatalı hesaplama yapıldığı gerekçeleriyle dava konusu işlemin iptaline karar vermiş ve bu karara karşı yapılan istinaf başvurusu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince reddedilmiş ise de, davacı ...'ın ... Gayrimenkul İnş. San. ve Tic.

A.Ş.'nin yetkilisi olduğu, ayrı tüzel kişiliği bulunan anılan şirketin hukuki bir varlığa sahip olduğu ve ruhsatsız yapıların şirket tarafından yapıldığı dikkate alındığında, şirket adına hareket eden şirket yetkilisi davacıya da para cezası verilmesine ilişkin encümen kararında cezaların şahsiliği ilkesi uyarınca hukuka uyarlık görülmediğinden dava konusu işlemin iptaline dair Mahkeme kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.

Diğer yandan, dava konusu encümen kararına karşı anılan şirket tarafından da dava açıldığı ve ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile işlemin iptaline karar verildiği ve bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla reddine karar verildiği ve bu haliyle kesinleştiği görülmüştür.