Danıştay 6. Daire E.2023/656 K.2024/2981

2- … Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. …

DAVALI

… İdaresi Başkanlığı VEKİLİ : Av. …

DAVALI YANINDA MÜDAHİL

… Bankası Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. …

DAVANIN KONUSU

Muğla ili, Marmaris ilçesi, İçmeler Mahallesinde mülkiyeti hazineye ait olan eski …, …, … ve … sayılı, yeni … parsel sayılı taşınmaza yönelik 3194 sayılı İmar Kanununun 15. ve 16.maddeleri kapsamında yapılarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Özelleştirme İdaresi Başkanlığının … tarihli ve … sayılı işlemi ile onaylanan tevhit işleminin iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI

Dava konusu hazineya ait Muğla ili, Marmaris ilçesi, İçmeler Mahallesi eski …, …, … ve … sayılı taşınmazların tevhidi sonucu oluşan 2575 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydında " bu parsel üzerinde … nolu parsel 229.71 m2 tecavüzlüdür" şerhinin bulunduğu, … sayılı taşınmaz üzerinde otel işletmelerinin bulunduğu, … sayılı taşınmazın geri alım sözleşmesi ile kredi borcuna teminat olarak tapusunun Denizbanka devredildiği, 1972 yılında düzenlenen kadastro paftasında … sayılı parsel ile … sayılı parsel arasında yol olduğu, 1985 tarihinde aradaki yolun ihdas suretiyle … ve … sayılı parsel olarak tescil edildiği, 1986 yılında … sayılı parselin ...

Otel tarafından satın alındığı, ...

Otele ait eski … parsel sayılı taşınmaz ile … parsel sayılı taşınmazın tevhidi sonucu 1520 sayılı parselin oluştuğu, 1985 yılı ölçü teknikleri ile anılan işlemlerin yapıldığı daha sonraki tarihlerde ölçü tekniklerinin değiştiği ve bu durumunda sınır ve koordinatlarda kaymalara sebep olduğu, 2022 yılında yapılan dava konusu tevhid işleminin de yeni ölçü tekniklerine göre yapıldığı, … sayılı parselin … sayılı parsele tecavüzünün bulunmadığı varsa bile 20 m2'lik bir tecavüz olduğu, tevhid işleminin yanıltıcı olduğu iptaline karar verilmesi gerektiği ileri sürülmüştür.

DAVALININ SAVUNMASI

Davanın süresinde açılmadığı, dava konusu …, …, … ve … sayılı taşınmazların tevhid uygulaması yapılması sırasında güncel kadastral ölçüme göre … sayılı parselin tecavüzünün 229.71 m2 olduğunun tespit edildiği bunun yanında Sulh Hukuk Mahkemesinde 2018 yılında yapılan tespit dosyasında tecavüzlü alanın 212,05 m2 olarak tespit edildiği buna göre Mal Müdürlüğünce 14.02.2013-13.02.2018 dönemi ve 14.02.2018-31.08.2021 dönemi için ... Otel sahibine ecrimisil ihbarnamesi gönderildiği, tecavüzlü alanın hiç bir şekilde 20 m2 olmadığı mesnetsiz açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiği savunulmuştur.

DAVALI YANINDA MÜDAHİLİN SAVUNMASININ ÖZETİ: Dava konusu 2575 sayılı taşınmazın ihale ile satın alındığı, dava konusu tevhid işleminin imar mevzuatına ve imar planına uygun olduğu, esasen davacının da tevhid işleminin imar mevzuatı ve imar planı aykırı olduğuna ilişkin bir iddiasının bulunmadığı, davacıların hukuka aykırılık iddialarının bakılan davada dinlenmesinin mümkün olmadığı tevhid işleminin davacının parselinde bir değişiklik meydana getirmediği, tevhid işlemi öncesinde de tecavüz durumunun var olduğu, tevhid işleminin iptali halinde davacıların 2575 sayılı parsele tecavüz durumunun ortadan kalkmayacağı davacı iddialarının maddi ve hukuki dayanağı bulunmadığı ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI …'NUN DÜŞÜNCESİ : Dava, Muğla ili, Marmaris ilçesi, İçmeler Mahallesinde mülkiyeti hazineye ait olan eski …, …, … ve … sayılı yeni … parsel sayılı taşınmazlara yönelik olarak İmar Kanununun 15. ve 16.maddeleri kapsamında yapılarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Özelleştirme İdaresi Başkanlığının … tarihli ve … sayılı kararı ile onaylanan tevhit işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

Davalı idarenin usule ilişkin iddiaları yerinde görülmemiştir.

3194 sayılı İmar Kanununun "İfraz ve tevhid" başlıklı 15. maddesinde, "İmar planı bulunan alanlarda, uygulama imar planına uygun olarak öncelikle parselasyon planının yapılması esastır. İmar planı bulunan alanlarda, ifraz ve tevhit işlemleri, parselasyon planı tescil edilmiş alanlarda yapılabilir..." hükmü yer almıştır.

4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanunun "Amaç ve Kapsam" başlıklı 1. maddesinin (A) fıkrasında, bu Kanun'un amacının, bu maddede belirtilen "kuruluşların" ekonomide verimlilik artışı, kamu giderlerinde azalma sağlamak ve Hazineye ait taşınmazları değerlendirmek suretiyle kamuya gelir elde etmek gerekçelerinden birisi ile özelleştirilmesine ilişkin esasları düzenlemek olduğu.

"Aynı Sermaye Konulması ve Hazine Taşınmazlarının Devri" başlıklı 19. maddesinin birinci fıkrasının (C) bendinde, Özelleştirme programındaki kuruluşlar ile diğer kamu kurum ve kuruluşları arasında taşınmazların devri, ifrazı, irtifak, intifa, işletme ve kira haklarının devri ve tasfiyesi ile bedelli devri zorunlu olan taşınmaz malların devrinde ve bu maddenin uygulanmasında ortaya çıkacak sorunların, İdarenin görüşü üzerine Maliye Bakanlığınca çözümleneceği, bu madde kapsamında devredilmesi gereken taşınmaz malların ifrazında 3194 sayılı İmar Kanunundaki kısıtlamaların uygulanmayacağı, (D) bendinde,

Özelleştirme programındaki kuruluşlardan anonim şirket statüsünde olanların sermayelerindeki kamu payı %50'nin altına düşünceye, diğerlerinde özelleştirme uygulamaları sonucu devir tarihine kadar bu kuruluşlara ait taşınmazların ifraz ve tevhidine ilişkin düzenlemeler ve bu düzenlemelerin gerektirdiği işlemlerin İdarece yapılacağı, idare tarafından, bu bentte belirtilen taşınmazların ifraz ve tevhidine ilişkin işlem sonuçlarının bildirimi üzerine,

başkaca bir işleme gerek olmaksızın tescil ve terkin işlemleri ilgili tapu dairesince yerine getirileceği, tescil işlemlerinin sonuçlarının tapu sicil müdürlüğünce ilgili belediye ve valiliğe bildirileceği, bu bent kapsamındaki taşınmazların ifraz ve tevhidine ilişkin işlemlerde 3194 sayılı İmar Kanununun 15 ve 16 ncı maddelerinin uygulanmayacağı, 27. maddesinde, bu Kanun hükümleri gereğince yapılacak özelleştirme uygulamalarına ilişkin işlemlerin (danışmanlık hizmet alımları ile nihai devir işlemlerine ilişkin sözleşmeler dâhil) Katma Değer vergisi hariç her türlü vergi, resim ve harçtan muaf olduğu,

idarenin taraf olduğu dava ve takiplerde, İdarenin her türlü harçtan muaf olduğu, özelleştirme uygulamalarına ilişkin idari davaların, ilk derece mahkemesi olarak Danıştayda görüleceği hükümlerine yer verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden; dava konusu 2575 parsel sayılı taşınmazın, … tarih ve … sayılı ve 31/08/2021 tarih ve 4438 sayılı Cumhurbaşkanı kararlarıyla özelleştirme kapsam ve programına alındığı, mülkiyeti Maliye Hazinesi adına kayıtlı Muğla İli, Marmaris İlçesi,.

Mahallesi, …, …, … ve … parsel sayılı taşınmazlara yönelik 3194 sayılı Kanun'un 15. ve 16. maddeleri kapsamında yapılan alan düzeltmesi, tevhit, ifraz, terk ve cins değişikliği işlemlerinin aynı Kanun'un Ek 3. maddesi uyarınca onaylanmasına ilişkin Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'nın … tarih ve … sayılı işlemi ile oluşturulduğu,

Maliye Kampı olarak bilinen Muğla İli, Marmaris İlçesi, İçmeler Mahallesi, … parsel sayılı (eski …, …, … ve … sayılı parseller) 18.466,61 m² yüzölçümlü taşınmazın ve üzerinde yer alan yapıların (bir bütün hâlinde) satış yöntemiyle özelleştirilmesi amacıyla 19/08/2022 tarih ve 31928 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan ihale ilanı ve yapılan ihale sonucunda taşınmazın.

AŞ'ye satışının gerçekleştiği, 20/01/2023 tarihinde sözleşme yapılarak taşınmazın devredildiği, söz konusu işlemlere açılan davaların Danıştay 13. Dairesinin E:2022/3982 ve E:2022/4547 sayılı dosyalarında derdest olduğu anlaşılmaktadır

Uyuşmazlığa konu … parsel sayılı taşınmazın 09/03/2011 tarihli Aydın-Muğla-Denizli Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planında "Kentsel Yerleşim Alanı" ve "Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişme Bölgesi/Turizm Merkezi Bölgesinde, 20/11/2012 tarihinde onaylanan 1/5.000 ve 1/1000 ölçekli planlarda "Turizm Otel Alanında"dır. Taşınmazın güney kısmında mülkiyeti … A.Ş.'ye ait 1520 parsel sayılı taşınmazın üzerinde ... Resort Otel bulunmakta olup, adı geçen Otelin ... Otel İşletmeleri A.Ş. tarafından işletildiği bu taşınmazın kısmen … sayılı parsele tecavüzlü olduğu görülmektedir.

Davalı idare tarafından eski …, …, … ve … sayılı parsellerin imar uygulamasının yapılması sırasında 22/07/2022 tarihinde yaptırılan güncel kadastral ölçüme göre 1520 sayılı parselin tecavüzünün 229.71 m² olduğunun tespit edildiği, Marmaris Mal Müdürlüğü tarafından anılan işgale ilişkin 2018 yılında yaptırılan kadastral ölçüme göre tecavüzlü alan 212.05 m² hesaplanarak bu ölçüm üzerinden düzenlenen ecrimisil ihbarnamelerinin Mal Müdürlüğünce işletmeci ...

Otel'e gönderildiği, Danıştay 13. Dairesinin E:2022/4547 sayılı dosyasında yapılan UYAP incelemesinden.

Ankara 13. İdare Mahkemesince görev ret kararı verilmeden önce ara kararı ile Marmaris Belediye Başkanlığından, 1520 sayılı parselde yer alan taşınmazın … sayılı parsele olan tecavüzünün kaç m² olduğu sorularak buna ilişkin belgelerin istendiği, adı geçen Belediyece ara kararına cevaben gönderilen krokinin incelenmesinden tecavüzün 182.60 m² olduğunun belirtildiği görülmektedir.

Davacı tarafından; üzerinde. Otel'in bulunduğu 1520 sayılı parselde yer alan taşınmazın 2575 sayılı parsele tecavüzü yalnızca 20 m² olduğu halde tecavüzlü alanın yüzölçümünün 229.71 m² olarak belirlendiği, 1520 parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan yapı için. A.Ş. adına yapı kayıt belgesi düzenlendiği dikkate alındığında, tecavüzlü 20 m²’lik alan yönünden taşkın yapıda yapı sahibi.

A.Ş.'nin öncelikli alım hakkının bulunduğu, dolayısıyla tevhit işlemi yapılsa dahi bu işleme 2473 parsel sayılı taşınmazın ilave edilmesinin hatalı olduğu iddialarına dayanılarak tevhit işleminin iptali istenilmekte ise de. 1520 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki yapının tamamı için 3194 sayılı İmar Kanunu'nun Geçici 16. maddesi doğrultusunda daha önce yapılan başvurunun güncellenmesi suretiyle.

A.Ş. adına … tarihli … numaralı yapı kayıt belgesi düzenlenmiş olması ve 1575 parsel sayılı taşınmazın üzerindeki işgale rağmen tecavüzlü olan kısım yönünden özelleştirme işlemine konu edilip edilemeyeceği iddialarının özelleştirme işlemlerinin iptali istemiyle. A.Ş. tarafından Danıştay Onüçüncü Dairesinin E:2022/3982 esasında kayıtlı olan davada dinlenebilir nitelikte olduğu açıktır.

Taşınmazın üzerindeki işgal davalı idarenin yukarıda içeriği yazılı 4046 sayılı Kanun hükümleri uyarınca işlem tarihindeki mevcut durumu esas almak suretiyle tesis ettiği tevhit işlemini gerçekleştirmesine engel usuli bir eksiklik olarak görülmemiştir.

Bu durumda, 4046 sayılı Kanun hükümleri uyarınca tesis edilen ifraz ve tevhit işlemlerinin 3194 sayılı Kanunun 15. ve 16. maddesinde yer alan kısıtlamalara tabi olmadığı, kıyı kenar, arsa, yolda kalan taşınmazların gerekli terk ve ifrazından sonra imar planı ve özelleştirme işlemlerine uygun imar parseli oluşturulması amacıyla tevhidi yolundaki işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği, düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince duruşma için taraflara önceden bildirilen 15/05/2024 tarihinde, davacı vekili Av. …'in ve davalı idare vekili Av. …'nin geldiği, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Taraflara usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra taraflara son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacılar tarafından, Muğla ili, Marmaris ilçesi, … Mahallesi mülkiyeti hazineye ait olan eski …, …, … ve … sayılı yeni … parsel sayılı taşınmazın 21/09/2022 tarihinde Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından satış yöntemi ile özelleştirilmesine ilişkin olarak yapılacak ihale şartnamesi ile bilgi sahibi olunan ve … tarih ve … yevmiye numarası ile tapunun beyan ve şerh hanesine işlenen ve adı geçen taşınmazlara yönelik olarak İmar Kanununun 15. ve 16.maddeleri kapsamında yapılarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'nın … tarihli ve -… sayılı işlemi ile onaylanan tevhit işleminin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

03/05/1985 tarihinde kabul edilen ve 09/05/1985 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 3194 sayılı İmar Kanununun Ek:3. maddesinde: "... Özelleştirme sürecinde ihtiyaç duyulması halinde, bu planlara göre yapılacak imar uygulamasına ilişkin parselasyon planları Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından yapılır veya yaptırılır. Bu parselasyon planları Özelleştirme İdaresi Başkanlığınca onaylanır. Bu planlara göre yapılacak yapılarda her türlü ruhsat ve diğer belgeler ile izinler, ilgili mevzuat çerçevesinde yetkili kurum ve kuruluşlarca verilir." hükmü bulunmaktadır.

Aynı Kanununun "İfraz ve tevhid" başlıklı 15. maddesinde, "İmar planı bulunan alanlarda, uygulama imar planına uygun olarak öncelikle parselasyon planının yapılması esastır. İmar planı bulunan alanlarda, ifraz ve tevhit işlemleri, parselasyon planı tescil edilmiş alanlarda yapılabilir..." kuralı yer almaktadır.

4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanunun "Aynı Sermaye Konulması ve Hazine Taşınmazlarının Devri" başlıklı 19. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde, "Özelleştirme programındaki kuruluşlar ile diğer kamu kurum ve kuruluşları arasında taşınmazların devri, ifrazı, irtifak, intifa, işletme ve kira haklarının devri ve tasfiyesi ile bedelli devri zorunlu olan taşınmaz malların devrinde ve bu maddenin uygulanmasında ortaya çıkacak sorunlar, İdarenin görüşü üzerine Maliye Bakanlığınca çözümlenir.

Bu madde kapsamında devredilmesi gereken taşınmaz malların ifrazında 3194 sayılı İmar Kanunundaki kısıtlamalar uygulanmaz." hükmüne, (d) bendinde, "Özelleştirme programındaki kuruluşlardan anonim şirket statüsünde olanların sermayelerindeki kamu payı %50'nin altına düşünceye, diğerlerinde özelleştirme uygulamaları sonucu devir tarihine kadar bu kuruluşlara ait taşınmazların ifraz ve tevhidine ilişkin düzenlemeler ve bu düzenlemelerin gerektirdiği işlemler İdarece yapılır.

İdare tarafından, bu bentte belirtilen taşınmazların ifraz ve tevhidine ilişkin işlem sonuçlarının bildirimi üzerine, başkaca bir işleme gerek olmaksızın tescil ve terkin işlemleri ilgili tapu dairesince yerine getirilir. Tescil işlemlerinin sonuçları tapu sicil müdürlüğünce ilgili belediye ve valiliğe bildirilir.

Bu bent kapsamındaki taşınmazların ifraz ve tevhidine ilişkin işlemlerde 3194 sayılı İmar Kanununun 15 ve 16 ncı maddeleri uygulanmaz." hükmüne, Kanunun 27. maddesinde, "Bu Kanun hükümleri gereğince yapılacak özelleştirme uygulamalarına ilişkin işlemler (danışmanlık hizmet alımları ile nihai devir işlemlerine ilişkin sözleşmeler dâhil) Katma Değer vergisi hariç her türlü vergi, resim ve harçtan muaftır. İdarenin taraf olduğu dava ve takiplerde, İdare her türlü harçtan muaftır.

Özelleştirme uygulamalarına ilişkin idari davalar, ilk derece mahkemesi olarak Danıştayda görülür." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davalı idarenin süreye ilişkin itirazları yerinde görülmemiştir. Uyuşmazlıkta komşu 1520 sayılı parsel üzerinde işletmesi bulunan davacı tarafından özelleştirme idaresi tarafından hazine mülkiyetinde bulunan ve özelleştirme kapsamına alınan eski 2469, 2471, … ve … sayılı taşınmazların tevhidi sonucu oluşan … parsel sayılı taşınmazın tapu kaydında " bu parsel üzerinde … nolu parsel 229.71 m2 tecavüzlüdür" şerhinin bulunması nedeniyle İmar Kanununun 15. ve 16. maddeleri kapsamında …, …, … ve … sayılı taşınmazların tevhidine ilişkin Hazine ve Maliye Bakanlığı Özelleştirme İdaresi Başkanlığının … tarihli ve … sayılı işleminin iptali istenilmektedir.

Dosyanın incelenmesinden; dava konusu … parsel sayılı taşınmazın, 09/07/2021 tarih ve 4264 sayılı ve 31/08/2021 tarih ve 4438 sayılı Cumhurbaşkanı kararlarıyla özelleştirme kapsam ve programına alındığı, mülkiyeti hazine adına kayıtlı Muğla ili, Marmaris ilçesi,.

Mahallesi, …, …, … ve … parsel sayılı taşınmazlara yönelik 3194 sayılı Kanunun 15. ve 16. maddeleri kapsamında yapılan alan düzeltmesi, tevhit, ifraz, terk ve cins değişikliği işlemlerinin aynı Kanunun Ek 3. maddesi uyarınca onaylanmasına ilişkin Özelleştirme İdaresi Başkanlığının 13/05/2022 tarih ve 30416 sayılı işlemi ile oluşturulduğu, anılan tevhid işleminin yapılması sırasında 22/07/2022 tarihinde yaptırılan güncel kadastral ölçüme göre … sayılı parselin tecavüzünün 229.71 m² olduğunun tespit edildiği, uyuşmazlık konusu …, …, … ve … parsel sayılı taşınmazların bulunduğu alanda.

Sulh Hukuk Mahkemesinin … sayılı dosyasında 13.02.2018 tarihinde yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu fen bilirkişi tarafından düzenlenen raporda, kadastral pafta ve İller Bankasının 24.10.2011 tarihli halihazır haritasından faydalanılarak teknik çalışmanın yapıldığı,

İçmeler Mahallesinin kadastro koordinat siteminin ED-50 olması sebebiyle mevcut dönüşüm parametreleri kullanılarak kadastral mülkiyetleri de (ITRF) koordinat sistemine dönüştürüp koordinat birliği sağlamak suretiyle halihazır pafta ile zemin durumunu cephe ölçüleriyle kontrol ederek çakıştırma sonucu 499,42 m2 olan 2473 sayılı parselin 212,05 m2'sinin zeminde 1520 sayılı parselin kullanımında olduğunun tespit edildiği, Marmaris Mal Müdürlüğü tarafından anılan işgale ilişkin 2018 yılında düzenlenen ecrimisil ihbarnamelerinin Mal Müdürlüğünce işletmeci ...

Otel'e gönderildiği, … parsel sayılı taşınmaz üzerindeki yapının tamamı için 3194 sayılı İmar Kanununun Geçici 16. maddesi doğrultusunda daha önce yapılan başvurunun güncellenmesi suretiyle Denizbank A.Ş. adına 14/09/2022 tarihli 6147273 numaralı yapı kayıt belgesi düzenlenmiş olduğu anılan yapı kayıt belgesinde komşu hazine parseline taşmış duvar alanının 229,71 m2 olduğunun beyan edildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda taşınmaz üzerindeki işgal davalı idarenin yukarıda içeriği yazılı 4046 sayılı Kanun hükümleri uyarınca işlem tarihindeki mevcut durumu esas almak suretiyle tesis ettiği tevhit işlemini gerçekleştirmesine engelbir durum olarak görülmemiştir.

Dava konusu taşınmazın özelleştirme kapsam ve programına alınmasına yönelik karara karşı herhangi bir dava açılmaması ve özelleştirilmesine dair bu kararın yasal geçerliliğini koruması, dayanak 1/5000 ve 1/1000 ölçekli imar planlarına da dava açılmaması nedeniyle dayanağı 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planları doğrultusunda hazırlanan dava konusu işlemlerin hukuka uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer yandan, 4046 sayılı Kanun hükümleri uyarınca tesis edilen dava konusu işlemlerin 3194 sayılı Kanunun 15. maddesindeki ifraz ve tevhit işlemlerinin parselasyon planı tescil edilmiş alanlarda yapılabileceğine yönelik sınırlamaya tabi olmadığı açıktır.