Danıştay 6. Daire E.2023/6862 K.2025/933

2-(DAVALI) ... Belediye Başkanlığı / ... VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF

1-(DAVALI) ... Belediye Başkanlığı / ... 2-(DAVACI) ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Konya ili, Sarayönü ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda Sarayönü Belediye Encümeninin ... tarihli, ... sayılı kararıyla kabul edilen, Konya Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarihli, ... sayılı kararıyla onaylanan parselasyon işlemine yapılan itirazın reddine ilişkin ... tarihli, ... sayılı Sarayönü Belediye Encümeni kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporu ve dosyada yer alan bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinden; taşınmazın bulunduğu alanda yapılan imar uygulamasının dayanağı olan 1/1000 ölçekli uygulama imar planına uygun ve 3194 sayılı Kanunun 18. maddesinde belirtilen amaçların gerçekleştirilmesine yönelik olduğu, 1/1.000 ölçekli uygulama imar planının da üst ölçekli 1/5000 ve 1/25.000 ölçekli nazım imar planlarına uygun olduğu, düzenleme sınırının mevzuata uygun geçirildiği,

düzenleme ortaklık payının mevzuata uygun hesaplandığı ve uygulamaya giren tüm kadastro parsellerinden eşit olarak alındığı, davacıya eski parsellerinin bulunduğu yerden verilmesi nedeniyle ... ada ... parsel, ... ada ... parsel, ... ada ... parsel ve ... ada ... parsel sayılı taşınmazlara yapılan tahsislerin dağıtım ilkelerine uygun, ekonomik yönden ve imar hukuku açısından eşdeğer olduğu; ancak tek ada ve parselde tahsis yapılması mümkün iken... ada ... parsel, ... ada ... parsel ve ... ada ... parsel sayılı taşınmazlardan hisseli olarak tahsis yapılmasının ekonomik yönden ve imar hukuku açısından eşdeğer parsel niteliğinde olmadığı,

bu nedenle söz konusu parsellere yapılan tahsisin dağıtım esaslarına uygun olmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda; dava konusu ... ada ... parselin isabet ettiği yerde ... ada ... parsel, ... ada ... parsel, ... ada ... parsel ve ... ada ... parsel sayılı taşınmazlara yapılan tahsislerde hukuka aykırılık bulunmadığından anılan parseller yönünden davanın reddi gerekirken, bu parseller yönünden de dava konusu işlemin iptaline karar verilmesinde hukukî isabet bulunmadığı;

... ada ... parsel, ... ada ... parsel ve ... ada ... parsel sayılı taşınmazların ise kök parsel dışındaki alanlara tahsisi teknik zorunluluktan ileri gelmekle birlikte bu parsellerin üç ayrı imar adasına ayrı ayrı üç farklı parsel şeklinde yapıldığı, bunun yerine tek bir parsel olarak tek bir imar adasına veya tek bir imar adası içine birden fazla sayıda parsel olacak şekilde tahsis edilmesinin teknik olarak mümkün olduğu, bu yönüyle anılan parsellere yapılan tahsislerin teknik kurallara uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca ... ada ... parsel, ... ada ... parsel ve ... ada ... parsel sayılı taşınmazlar yönünden istinaf başvurusunun belirtilen gerekçeyle reddine, ... ada ... parsel, ... ada ... parsel, ... ada ... parsel ve ... ada ... parsel sayılı taşınmazlar yönünden istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının işlemin söz konusu parsellere ilişkin kısmının kaldırılmasına, anılan kısma yönelik davanın reddine karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİALARI

Davacı tarafından; temyize konu İdari Dava Dairesi kararının davanın reddine ilişkin kısmının usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

Davalı idare tarafından; ... ada ... parsel, ... ada ... parsel sayılı taşınmazların yine aynı hissedarlara tahsis edildiği, ... ada ... parselde yer alan akaryakıt ve servis istasyonu alanının mevzuat gereği parsellere bölünememesi nedeniyle bu parselde farklı kişilerinde hisseledirildiği, bilirkişi raporunun teorik düzeyde kaldığı, diğer parsel maliklerine yapılacak tahsisleri etkilemeden davacıya tek ada veya parselden tahsis yapılmasının mümkün bulunmadığı, bu sebeple temyize konu kararın aleyhe olan kısmının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ... 'İN DÜŞÜNCESİ : Temyize konu kararın; dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun ... ada ... parsel, ... ada ... parsel ve ... ada ... parsel sayılı taşınmazlar yönünden değişik gerekçeyle reddine ilişkin kısmının onanması, ... ada ... parsel, ... ada... parsel, ... ada ... parsel ve ... ada ... parsel sayılı taşınmazlar yönünden ise istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının söz konusu parsellere ilişkin kısmının kaldırılmasına, davanın reddine ilişkin kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı, Konya ili, Sarayönü ilçesi,... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazda murisi ... mirasçısı olarak hisseli maliktir.

43.710 m² yüzölçümüne sahip olan taşınmazın kullanımı 1/1000 ölçekli uygulama imar planında "resmi kurum alanı", "konut alanı", "park alanı" ve "yol" olarak belirlenmiştir.

Uyuşmazlığa konu taşınmazı kapsayan alanda 3194 sayılı Kanunun 18. maddesi uyarınca Sarayönü Belediye Encümeninin ... tarihli, ... sayılı kararıyla kabul edilen parselasyon planı Konya Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarihli, ... sayılı kararıyla onaylanmıştır.

Parselasyon işlemi sonucu davacının hissedarı olduğu taşınmaz; ... ada... parsel, ... ada ... parsel, ... ada ... parsel, ... ada ... parsel, ... ada ... parsel, ... ada ... parsel ve ... ada ... olmak üzere ... ayrı parselden tahsis yapılmıştır.

Parselasyon planı 21/04/2020 - 21/05/2020 tarihleri arasında askıya çıkarılmıştır.

Davacı tarafından askı süresi içerinde parselasyon işlemine yapılan itirazın ... tarihli, ... sayılı Sarayönü Belediye Encümeni kararıyla reddi üzerine anılan kararın iptali istemiyle görülmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanunun "Parselasyon ve planların hazırlanması" başlıklı 18. maddesinin 1. fıkrasında, "İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın, birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re'sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir.

Sözü edilen yerler belediye ve mücavir alan dışında ise yukarıda belirtilen yetkiler valilikçe kullanılır." hükmüne , 2. fıkrasında, "Belediyeler veya valiliklerce düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsaların dağıtımı sırasında bunların yüz ölçümlerinden yeteri kadar saha, düzenleme alanındaki nüfusun kentsel faaliyetlerini sürdürebilmeleri için gerekli olan umumi hizmet alanlarının tesis edilmesi ve düzenleme dolayısıyla meydana gelen değer artışları karşılığında "düzenleme ortaklık payı" olarak düşülebilir.

Ancak, bu maddeye göre alınacak düzenleme ortaklık payları, düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsaların düzenlemeden önceki yüzölçümlerinin yüzde kırk beşini geçemez. " hükmüne, 14. fıkrasında, "Düzenleme sonucu taşınmaz maliklerine verilecek parseller; öncelikle düzenlemeye alınan taşınmazın bulunduğu yerden, mümkün olmuyor ise en yakınındaki eşdeğer alandan verilir." hükmüne yer verilmiştir.

22/02/2020 tarih ve 31047 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulan Arazi ve Arsa Düzenlemeleri Hakkında Yönetmeliğin "Parselasyon planlarının yapımı ve dağıtım esasları" başlıklı 17. maddesinde; "(1) İmar parsellerinin oluşturulması ve dağıtımında aşağıdaki esaslar dikkate alınır: a) Düzenlemeye giren parsellerin tahsisi, uygulama sonucunda mümkün olduğunca düzenleme öncesi parselin bulunduğu yerden yapılır.

Düzenlemeye alınan parsellerin imar planında umumi ve kamu hizmet alanlarına denk gelmesi halinde ise, diğer parsellerin bulunduğu yerden tahsisinin yapılmasından sonra, teknik zorunluluklar da dikkate alınarak en yakın ve tahsise uygun olabilecek imar parsellerine tahsisi sağlanır. b) Parselasyon planıyla; imar planına, imar planında aksine bir hüküm yoksa, imar mevzuatında belirtilen minimum parsel büyüklüklerinin altında parsel oluşturulamaz. c) İmar plânı ve mevzuata göre korunması mümkün olan yapıların, asgari parsel büyüklüğünü sağlaması kaydıyla, tam ve hissesiz bir imar parseline denk gelmesi sağlanır.

Asgari parsel büyüklüğünün sağlanamaması halinde, 16 ncı maddede belirtilen hükümlere göre tahsis ve bedele dönüştürme işlemleri yapılabilir. ç) Kamu yatırımlarının yürütülmesi amacıyla, kamu kurumlarına ait taşınmazdaki hisseler müstakil bir imar parselinde toplanabilir. d) Düzenleme sahasında kalan hisseli arazi ve arsalar, hisse sahiplerinin muvafakatı halinde veya ilgili idarece arazideki fiili kullanım durumunun tespit edilmesi halinde muvafakat aranmaksızın; imar planında aksine bir hüküm yoksa imar mevzuatında belirtilen asgari parsel büyüklüğünü sağlamak kaydıyla müstakil hale getirilebilir.

İlgili idarece fiili durumun oluştuğuna dair mahallinde yapılan tespit, özel parselasyon krokileri, emlak vergisi kayıtları, belediyesince hazırlanmış çap ve benzeri diğer belgelerin değerlendirilmesiyle hazırlanan ve imza altına alınan tutanak belediyesinde belediye başkanınca, diğer yerlerde ilgili birim amirince onaylanır.

Bu durumun belediye encümen kararı, il idare kurulu kararı veya ilgili idare onayında belirtilmesi durumunda, müstakil parseller oluşturulabilir. e) Taşınmaz sahibine tahsis edilen miktarın asgari imar parsel alanından küçük olması veya diğer teknik ve hukuki nedenlerle müstakil imar parseli verilememesi halinde, bu miktar mümkün mertebe tek bir imar parseline hisselendirilir. f) İmar planına ve mevzuatına uygun olması kaydıyla arazideki mevcut yapılaşmalar dikkate alınarak imar parselleri oluşturulur." düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Temyize konu karar, ... ada ... parsel, ... ada ... parsel, ... ada ... parsel ve ... ada ... parsel sayılı taşınmazlar yönünden incelendiğinde;

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın, ... ada ... parsel, ... ada ... parsel, ... ada ... parsel ve ... ada ... parsel sayılı taşınmazlar yönünden davanın reddine ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın anılan kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Temyize konu karar, ... ada ... parsel, ... ada ... parsel ve ... ada ... parsel sayılı taşınmazlar yönünden incelendiğinde;

Yukarıda anılan mevzuat hükümleri uyarınca düzenlemeye giren kadastral parseller nedeniyle yapılacak tahsislerin, mümkün olduğunca kadastral parsellerin bulunduğu yerden verileceği, kadastral parsellerin uygulama imar planında umumi ve kamu hizmet alanlarına denk gelmesi halinde ise teknik zorunluluklar da dikkate alınarak kadastral parsele en yakın ve en uygun yerden tahsis yapılacağı düzenlenmiştir.

Dosyanın incelenmesinden; davacının hissedarı olduğu 43.710 m² büyüklüğündeki kök parselin yaklaşık olarak yarısının uygulama imar planında resmi kurum alanı, park ve yola ayrıldığı, parselasyon işlemi sonucu 7 ayrı parselden tahsis yapıldığı, bu parsellerden dört tanesinin (... ada ... parsel, ... ada ... parsel, ... ada ... parsel ve ... ada ... parsel) kök parselin isabet ettiği konut alanından verildiği, diğer üç parselin (... ada ... parsel, ... ada ... parsel ve ... ada ... parsel) ise farklı yerden tahsis edildiği,

aynı yapılaşma koşullarına sahip konut alanı olan ... ada ... parsel ve ... ada ... parselin de kadastral parselin hissedarları arasında hisseli tahsis yapıldığı, ... ada ... parselin ise alanda bulunan diğer parsel malikleri ile hisseli olarak akaryakıt istasyonu alanından tahsis edildiği, İdare Mahkemesince yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda, farklı yerden tahsise konu parsellerin tek ada veya parselde verilmesinin teknik olarak mümkün olduğu halde farklı 3 adadan yapılmasının dağıtım ilkelerine aykırı olduğu tespitine yer verildiği,

temyize konu kararın da anılan tespit doğrultusunda verildiği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık konusu parselasyon planı, dağıtım cetvelleri ve dosyadaki bilgi ve belgeler incelendiğinde; uygulamaya konu alanda gerek davacı gerek diğer taşınmaz maliklerine yapılan tahsislerin genel olarak kök parsellerin isabet ettiği yerden yapılmaya çalışıldığı, uygulamaya konu alanda istisnai olarak kök parselin isabet ettiği yerden yapılmayan tahsislerin ise söz konusu taşınmazların (... ada ... parsel, ... ada ... parsel, ... ada ... parsel) imar planında tamamının park alanı veya yolda kalmasından kaynaklandığı,

uygulama alanındaki fiili durum dikkate alındığında davacıya ait kadastral parselin büyük bir kısmının kamusal alanda kalması nedeniyle tüm tahsisin bulunduğu alandan yapılmasının mümkün olmadığı, bilirkişi raporunda uyuşmazlık konusu taşınmazın farklı yerden tahsis edilen ... parselinin aynı ada veya parselden verilmesinin teknik olarak mümkün olduğu ileri sürülmüşse de bu şekilde yapılacak bir tahsisin alandaki diğer parsel maliklerinin haklarını zarara uğratmadan yapılmasının teknik olarak mümkün bulunmadığı anlaşılmakla davacıya ... ada ... parsel,

... ada ... parsel ve ... ada ... parsel sayılı taşınmazlardan yapılan tahsislerin dağıtım ilkelerine uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bu kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.