Danıştay 6. Daire E.2023/71 K.2023/4733

2- … 3- … 4- … 5- … 6- … 7- … 8- … 9- … 10- … 11- … 12- … 13- …

VEKİLLERİ

Av. …, Av. …

DAVALILAR : 1- ... - …

2- … - … VEKİLLERİ : Av. … 3- … Büyükşehir Belediye Başkanlığı

VEKİLLERİ

Av. …, Av. … 4- … Belediye Başkanlığı - …

VEKİLLERİ

Av. …, Av. …

DAVANIN KONUSU

Konya İli, Kadınhanı İlçesi,.

Mahallesi sınırları içerisinde yer alan ve ekli kroki ile listede sınırı ve koordinatları gösterilen alanın 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanunun 2. ve Ek 1 maddeleri gereğince riskli alan olarak ilan edilmesine ilişkin 04/08/2021 tarih, 4332 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan riskli bina tespit raporlarının, idari işlemlerin ve birel işlemlerin, … tarih ve … sayılı riskli alanda inşa faaliyetine ilişkin Bakanlık Oluru ve … tarih ve … sayılı Olur'un,

Konya Büyükşehir Belediye Başkanılığı tarafından davacılara gönderilen sözleşmeye davet yönündeki tebligatlar ve dayanak tüm idari işlemler ve birel işlemlerin, Kadınhanı Belediye Başkanlığı tarafından kentsel dönüşüm kararı alınmasına matuf kararlarının, risk değerlendirme raporlarının ve birel işlemlerin iptali talep edilmiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ … DÜŞÜNCESİ : 2577 sayılı Kanun'un 3. ve 5. maddelerine uygun olmayan dava dilekçesinin, aynı Kanun'un 15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi uyarınca reddedilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 14. maddesi gereğince incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari davaların açılması" başlıklı 3. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendinde; dava dilekçelerinde davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin gösterileceği.

14. maddesinin üçüncü fıkrasında, dilekçelerin sırayla a) görev ve yetki, b) idari merci tecavüzü, c) ehliyet, d) idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, e) süre aşımı, f) husumet, g) 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları yönlerinden inceleneceği belirtilmiş.

15. maddenin birinci fıkrasının (d) bendinde ise, dilekçelerde 14. maddenin 3/g bendine aykırılık görülmesi halinde otuz gün içinde 3. ve 5. maddelere uygun şekilde düzenlemek veya noksanları tamamlamak üzere, yahut 14. maddenin (c) bendinde yazılı hallerde, ehliyetli olan şahsın avukat olmayan vekili tarafından dava açılmış ise otuz gün içinde bizzat veya bir avukat vasıtasıyla dava açılmak üzere dilekçelerin reddedileceği hükme bağlanmıştır.

Anılan Kanun'un 3. maddesinde; 1. "İdari davalar, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılır.

2. Dilekçelerde;

a) Tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adresleri ile gerçek kişilere ait Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası,

b) Davanın konu ve sebepleri ile dayandığı deliller,

c) Davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihi,

d) Vergi, resim, harç, benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezalarına ilişkin davalarla tam yargı davalarında uyuşmazlık konusu miktar,

e) Vergi davalarında davanın ilgili bulunduğu verginin veya vergi cezasının nevi ve yılı, tebliğ edilen ihbarnamenin tarihi ve numarası ve varsa mükellef hesap numarası, gösterilir.

3. Dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örnekleri dava dilekçesine eklenir.

Dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örnekleri karşı taraf sayısından bir fazla olur." kuralı yer almaktadır

Aynı Kanun'un 5. maddesinin birinci fıkrasında ise, her idari işlem aleyhine ayrı ayrı dava açılacağı, ancak aralarında maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep sonuç ilişkisi bulunan birden fazla işleme karşı bir dilekçe ile de dava açılabileceği, ikinci fıkrasında da, birden fazla şahsın müşterek dilekçe ile dava açabilmesi için davacıların hak veya menfaatlerinde iştirak bulunması ve davaya yol açan maddi olay veya hukuki sebeplerin aynı olması gerektiği hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dairemize sunulan 28/09/2022 tarihli dava dilekçesi ile. Konya İli, Kadınhanı İlçesi,.

Mahallesi sınırları içerisinde yer alan ve ekli kroki ile listede sınırı ve koordinatları gösterilen alanın … sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanunun 2. ve Ek 1 maddeleri gereğince riskli alan olarak ilan edilmesine ilişkin 04/08/2021 tarih, 4332 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan riskli bina tespit raporlarının, Konya Büyükşehir Belediye Başkanılığı tarafından davacılara gönderilen sözleşmeye davet yönündeki tebligatlar ve dayanak tüm idari işlemler ve birel işlemlerin,

Kadınhanı Belediye Başkanlığı tarafından kentsel dönüşüm kararı alınmasına matuf kararlarının risk değerlendirme raporlarının ve birel işlemlerin iptalinin talep edilmesi üzerine, Dairemizin 26/10/2022 tarih ve E:2022/7607, K:2022/9029 sayılı kararıyla; iptali istenilen idari davaya konu olabilecek şekilde kesin ve yürütülmesi gerekli idari işlemlerin tarih, sayısı somut ve açık bir şekilde belirtilerek ve ayrıca iptali istenilen işlemler arasındaki maddi ve hukuki bağlantının açık ve kesin bir şekilde kurulmak suretiyle düzenlenecek dava dilekçesi ile,

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 3. ve 5. maddelerine uygun olarak yeniden dava açılması gerektiğinden bahisle, dava dilekçesinin reddine karar verilmiştir.

Anılan dava dilekçesinin reddi kararı üzerine sunulan 03/01/2023 tarihli dava dilekçesinde ise; riskli alan kararına dayanak tüm belge ve kararların temini için idarelere başvurulmasına rağmen cevap alınamadığı, bu nedenle dava konusu edilen işlemlerin birçoğunun dava dilekçesine eklenemediği, bu hususta davacıların kusurunun bulunmadığı, bir mağduriyete sebebiyet vermemek için dava konusu edilen işlemlerin yargı yerince İdarelerden istenilmesi de talep edilmek suretiyle, yukarıda ayrıntısı verilen dava konusu işlemlerin iptali istenilmiştir.

Bunun üzerine Dairemizce verilen 22/02/2023 tarih ve E:2023/71 sayılı ara kararıyla, davalı idarelerden, dava konusu edilen işlemler istenilmiş, ancak sunulan savunma dilekçeleri ile eklerinde söz konusu işlemlere rastlanılmamıştır.

İdari yargılama usulünde geçerli olan re'sen araştırma ve yazılılık ilkeleri gereği dava dilekçelerinin, 2577 sayılı Kanun'da belirtilen şekil kurallarına uygun bir biçimde ve yargılamanın gerektirdiği bilgileri içerecek nitelikte düzenlenmesi gerekmektedir.

Bunu sağlamak için, dava dilekçelerinde; dava konusu edilen işlemlerin ve dava sebeplerinin, başka bir ifadeyle, idari işlemin içerdiği iddia edilen hukuka aykırılığın dayandığı hukuk kurallarının açık ve net bir biçimde somut olarak belirtilmesi şarttır.

Ayrıca birden fazla işlemin davaya konu edilmesi ya da bir işlemin birden fazla madde, fıkra veya bendinin iptalinin istenilmesi halinde söz konusu işlemler ve bu işlemlerin hangi madde veya fıkralarının iptalinin istenildiğinin tek tek sayılmak suretiyle belirtilmesi de yukarıda alıntısı yapılan düzenlemeler ile idari yargılama usulü ilkelerinin bir gereğidir.

Dosyanın incelenmesinden ise; dava dilekçesinin reddi kararı üzerine sunulan dava dilekçesinde, … tarih, … sayılı Cumhurbaşkanı Kararının, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan riskli bina tespit raporlarının, idari işlemlerin ve birel işlemlerin, … tarih ve … sayılı riskli alanda inşa faaliyetine ilişkin Bakanlık Oluru ve … tarih ve … sayılı Olur'un, Konya Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından davacılara gönderilen sözleşmeye davet yönündeki tebligatlar ve dayanak tüm idari işlemler ve birel işlemlerin, Kadınhanı Belediye Başkanlığı tarafından kentsel dönüşüm kararı alınmasına matuf kararlarının, risk değerlendirme raporlarının ve birel işlemlerin iptali talep edilmiştir.

Ancak … tarih, … sayılı Cumhurbaşkanı Kararı dışındaki riskli bina tespit raporları, idari ve birel işlemler vb. işlemlerin tarih ve sayısı belirtilmemiş, açık ve net bir biçimde ortaya konulamamış, dayanak tüm idari işlemler ve birel işlemlerin iptali gibi idari yargılama usulüne aykırı belirsiz taleplerde bulunulmuştur. Ayrıca yukarıda da belirtildiği gibi iptali istenen idari işlemin asıllarının veya örneklerinin dava dilekçesine eklenmesi bir zorunluluk olup, bunların temin edilememesi bu zorunluluğu ortadan kaldırmamaktadır.

Öte yandan; iptali talep edilen söz konusu işlemler he ne kadar dava dilekçesi ekinde sunulamamış olduğundan inceleme yapılamamış olmakla birlikte; riskli bina tespit raporları, riskli alanda inşa faaliyetine ilişkin Bakanlık Oluru, sözleşmeye davet yönündeki tebligatlar ile ve sair tüm idari ve birel işlemlerin, esasen riskli alan ilanına ilişkin … tarih, … sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'na dayanak hazırlık işlemi ve bu işlemin yürütülmesi için gerekli yazışmalardan ibaret olabileceği kanaatine ulaşılmıştır.

Bu itibarla, yukarıda bahsedilen eksiklikler giderilmek üzere, iptali istenilen (idari davaya konu olabilecek şekilde kesin ve yürütülmesi gerekli) idari işlemlerin tarih, sayısı somut ve açık bir şekilde belirtilerek ve ayrıca iptali istenilen işlemler arasındaki maddi ve hukuki bağlantının açık ve kesin bir şekilde kurulmak suretiyle düzenlenecek dava dilekçesi ile, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. ve 5. maddelerine uygun olarak yeniden dava açılması gerekmektedir.