Danıştay 6. Daire E.2024/1001 K.2025/3090

Dava konusu istem: İstanbul ili, Bahçelievler ilçesi, ... Mahallesinde yer alan davacıya ait ... ada ... parsel sayılı ile ... sayılı parselin önündeki otopark faaliyetlerinin durdurulması ve bu alanın yeşil alana dönüştürülmesi istemiyle Bahçelievler Belediye Başkanlığına 19.10.2021 tarihinde yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dosyada bulunan bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu taşınmazın, İstanbul ili, Bahçelievler ilçesi, ...

Mahallesi, ... ada ... ve ... sayılı parsellerin ön tarafındaki kadastral boşluk olarak nitelendirilen ve mevcut haliyle otopark olarak kullanılan eski ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz olduğu, taşınmazın Bahçelievler Belediye Başkanlığı tarafından parselasyon sonucu donatı alanı olarak kamunun kullanımına terk edildiği, mevcut haliyle otopark olarak kullanılan alanın, 21.06.2009 onay tarihli 1/1000 ölçekli Bahçelievler Revizyon Uygulama İmar Planında park alanında kaldığı, bu alanın, imar planında diğer yeşil alanlar ve donatı alanlarıyla ilişkili olarak kurgulanarak yeşil alanın sürekliliğinin sağlanmaya çalışıldığı,

... ada, ... parsel sayılı taşınmazda terk amacına aykırı olarak park (yeşil alan) yerine hastane yapılmasının, alanda otopark ihtiyacını ortaya çıkardığı, diğer taraftan mer’i 21.06.2009 onay tarihli 1/1000 ölçekli Bahçelievler Revizyon Uygulama İmar Planı plan notlarında park alanlarının altında yer altı otoparklarının yapılmasına imkan tanındığı da dikkate alındığında,

... ada ... ve ... sayılı parsellerin önündeki otopark faaliyetlerinin durdurulması ve bu alanın yeşil alana dönüştürülmesi istemiyle Bahçelievler Belediye Başkanlığına 19.10.2021 tarihinde yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemde mevzuata ve hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu , bu nedenle kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İstanbul ili, Bahçelievler ilçesi, ... Mahallesinde yer alan davacıya ait ... ada ... sayılı parselin ve ... sayılı parselin önündeki otopark faaliyetlerinin durdurulması ve bu alanın yeşil alana dönüştürülmesi istemiyle Bahçelievler Belediye Başkanlığına 19.10.2021 tarihinde yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, iptal davaları idari işlemler hakkında yetki, şekil,sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalar olarak tanımlanmıştır. Aynı Kanunun 14. maddesinde de, dava dilekçelerinin ehliyet yönünden inceleneceği ve 15/1-b maddesinde; bu hususta Kanuna aykırılık görülmesi halinde davanın reddine karar verileceği hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdari işlemlerin hukuka uygunluğunun yargı yoluyla denetimini amaçlayan iptal davasının görüşülebilmesi için ön koşullardan olan "dava açma ehliyeti" iptal davasına konu kararın niteliğine göre idari yargı yerince değerlendirilmektedir.

Her idari işleme karşı herkes tarafından iptal davası açılmasının idari işlemlerde istikrarsızlığa neden olmaması ve idarenin işleyişinin bu yüzden olumsuz etkilenmemesi için, iptal davalarında dava konusu edilecek işlem ile dava açacak kişi arasında belli ölçüler içinde menfaat ilişkisinin varlığı aranmaktadır. Her uyuşmazlıkta davacının menfaatinin, iptali istenen işlemle ne ölçüde ihlal edildiğinin takdiri de yargı mercilerine bırakılmıştır. İptal davası açılabilmesi için aranan söz konusu menfaat ilişkisinin kişisel, meşru ve güncel olması, işlem ile davacı arasında ciddi ve makul bir ilişkinin bulunması gerekmektedir.

Yukarıda yer alan Kanun hükümlerinin de anlaşılacağı üzere, menfaat ihlalinin tespitinde ilgilinin idari işlemle meşru, kişisel ve güncel bir menfaat ilişkisinin kurulması gerektiği açık olup; imar planı değişikliğini ancak ilgililerin kendi mülkiyetlerinde bulunan taşınmazlara ilişkin olarak talep edebileceği dikkate alındığında, davacının mülkiyeti kendisine ait olmayan taşınmazlar için belirlenen fonksiyonunun değiştirilmesinde meşru ve kişisel bir menfaat ihlalinin söz konusu olamayacağı açıktır.

Bu durumda, davacıya ait olmayan, ... ada ... ve ... sayılı parsellerin ön tarafındaki kadastral boşluğu kapsayan mülkiyeti hazineye ait taşınmaz yönünden davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmesi gerekirken dava konusu işlemin iptali yolunda verilen Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.