Danıştay 6. Daire E.2024/232 K.2024/422

Davanın konusu

Dava dilekçesinin konu ile sonuç kısmında 154 kV Gülpınar RES TM-Çan Havza TM Enerji İletim Hattı Projesi güzergahında bulunan Çanakkale İli, Bayramiç İlçesi, … Mahallesi, … Mevkii, … ada, … parsel sayılı taşınmaza ilişkin davalı TEİAŞ'ın almış olduğu kamu yararı kararının, bu kararın onayına ilişkin T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının … tarih ve … sayılı kararının ve acele kamulaştırma kararının iptalinin istenildiği belirtilmiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca Tetkik Hakimi …'ın raporu dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İLGİLİ MEVZUAT VE HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 02/07/2018 tarihli, 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 184. maddesiyle değiştirilen 24. maddesinin 1. fıkrasının (a) ve (b) bentleri ile 02/07/2012 günlü, 6352 sayılı Kanun'un 45. maddesiyle değiştirilen (c) bendindeki hükümlerde, Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak; Cumhurbaşkanı kararlarına, Cumhurbaşkanınca çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri dışındaki düzenleyici işlemlere, Bakanlıklar ile kamu kuruluşları veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlerden doğan idari davalar ile birden fazla idare mahkemesinin yetki alanına alanına giren davaları karara bağlayacağı belirtilmiştir.

2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanunu'nun 5. maddesinin 1. fıkrasında, idare mahkemelerinin, vergi mahkemelerinin görevine giren davalarla ilk derecede Danıştayda çözümlenecek olanlar dışındaki iptal ve tam yargı davaları ile idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalara bakacağı hükme bağlanmıştır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari davaların açılması" başlıklı 3, maddesinin 2. fıkrasının (b) bendinde; dava dilekçelerinde davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin gösterileceği.

14. maddesinin üçüncü fıkrasında, dilekçelerin sırayla a) görev ve yetki, b) idari merci tecavüzü, c) ehliyet, d) idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, e) süre aşımı, f) husumet, g) 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları yönlerinden inceleneceği belirtilmiş.

15. maddenin birinci fıkrasının (d) bendinde, dilekçelerde 14. maddenin 3/g bendine aykırılık görülmesi halinde otuz gün içinde 3 ve 5. maddelere uygun şekilde düzenlemek veya noksanları tamamlamak üzere, yahut 14. maddenin (c) bendinde yazılı hallerde, ehliyetli olan şahsın avukat olmayan vekili tarafından dava açılmış ise otuz gün içinde bizzat veya bir avukat vasıtasıyla dava açılmak üzere dilekçelerin reddedileceği hükme bağlanmıştır.

Anılan Kanun'un 3. maddesinde; 1. "İdari davalar, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılır.

2. Dilekçelerde;

...

b) Davanın konu ve sebepleri ile dayandığı deliller,

...

3. Dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örnekleri dava dilekçesine eklenir.

Dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örnekleri karşı taraf sayısından bir fazla olur." kuralı yer almaktadır

Aynı Kanun'un 5. maddesinin birinci fıkrasında, her idari işlem aleyhine ayrı ayrı dava açılacağı, ancak aralarında maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep sonuç ilişkisi bulunan birden fazla işleme karşı bir dilekçe ile de dava açılabileceği, ikinci fıkrasında da, birden fazla şahsın müşterek dilekçe ile dava açabilmesi için davacıların hak veya menfaatlerinde iştirak bulunması ve davaya yol açan maddi olay veya hukuki sebeplerin aynı olması gerektiği hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanun'un "İvedi yargılama usulü" başlıklı 20/A maddesinde, "1. İvedi yargılama usulü aşağıda sayılan işlemlerden doğan uyuşmazlıklar hakkında uygulanır: ... b) Acele kamulaştırma işlemleri. ..." hükmü yer almaktadır.

Aynı Kanun'un 34. maddesinin 1. fıkrasında ise; imar, kamulaştırma, yıkım, işgal, tahsis, ruhsat ve iskan gibi taşınmaz mallarla ilgili mevzuatın uygulanmasında veya bunlara bağlı her türlü haklara veya kamu mallarına ilişkin idari davalarda yetkili mahkemenin taşınmaz malların bulunduğu yer idare mahkemesi olduğu hüküm altına alınmış bulunmaktadır.

İdari yargılama usulü ilkeleri uyarınca, idari yargı merciilerinin taleple bağlı olarak hukuka uygunluk denetimi yapmaları nedeniyle ilgililerce dava dilekçelerinde davanın konusunun hiçbir tereddüde mahal bırakmaksızın açık ve net olarak ortaya konulması gerekmektedir.

Dairemizin 28/09/2023 tarih ve E:2023/6380, K:2023/7021 sayılı kararı ile 2577 sayılı Kanunun 3. ve 5. madde hükümleri uyarınca verilen dava dilekçesinin reddine karar verilmesine karşılık süresi içerisinde yenilenen dilekçe ile yukarıda belirtilen hükümlere uygun olarak acele kamulaştırma kararının tarih ve sayısının belirtilmediği,

bununla birlikte dilekçenin hem konu konu hem de sonuç bölümünde kamu yararı kararı ve onayına ilişkin … tarih ve … sayılı kararın da iptalinin istenildiği görüldüğünden, Dairemizin anılan dilekçe ret kararında da açıklandığı üzere acele kamulaştırma işleminin ilk derece mahkemesi olarak Danıştay Altıncı Dairesinde, kamu yararı kararı ve bu kararın onayına ilişkin T.C.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının … tarih ve … sayılı kararına ilişkin uyuşmazlığın ise, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 34. maddesine göre taşınmazın bulunduğu yer idare mahkemesinde çözümlenmesi gerektiğinden, ayrı yargı yerlerince değerlendirilerek sonuçlandırılması gereken söz konusu işlemlere karşı aynı dilekçeyle dava açılmasına olanak bulunmamaktadır.

Bu durumda; dilekçenin hem konu, hem açıklamalar, hem de sonuç kısmında açık, anlaşılır ve tereddüte yer bırakmayacak bir biçimde tarih ve sayısı belirtilerek dilekçe ekine iptali istenilen işleme -24/09/2020 tarih ve 31254 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanlığının 23/09/2020 tarih ve 2962 sayılı acele kamulaştırma kararının iptali isteniyor ise, bu karara- ilişkin bilgi ve belgeler ile davacıya ait tapu kaydı vb. belgelerin de eklenmesi suretiyle ayrı yargı yerlerince değerlendirilerek sonuçlandırılması gereken söz konusu işlemlere karşı aynı dilekçeyle dava açılmasına olanak bulunmadığı da dikkate alınarak, 2577 sayılı Kanun'un 3. ve 5. maddelerine uygun olarak yeniden dava açılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.