Danıştay 6. Daire E.2024/2496 K.2024/4944

Dava konusu istem: Davacının hissedarı olduğu Erzurum İli, Yakutiye İlçesi, ... mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz hakkında 04/06/2022 tarihli ve 31856 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 03/06/2022 tarih ve 5685 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararına istinaden 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 27. maddesi uyarınca acele kamulaştırma davasının açılması hususunda Hukuk Müşavirliğine gönderilen, Erzurum Büyükşehir Belediye Başkanlığı Emlak ve İstimlak Dairesinin ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu kararda; uyuşmazlık konusu parselin de içinde bulunduğu taşınmazlar için 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 27. maddesi uyarınca alınan acele kamulaştırma kararının, Danıştay Altıncı Dairesinin 01/11/2023 tarih, E:2022/5434, K.2023/7844 sayılı kararı ile hukuka uygun bulunmadığı, söz konusu acele kamulaştırma kararının uygulanmasına yönelik olarak tesis edilen ... tarih ve ... sayılı dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ... 'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozularak, dava konusu işlemin, idari davaya konu olabilecek kesin ve icrai bir niteliği bulunmadığından, davanın incelenmeksizin reddi gerekmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Erzurum İli, Yakutiye ve Palandöken ilçeleri sınırları içerisinde bulunan ve listede bulundukları yer ile ada ve parsel numaraları belirtilen taşınmazların bölgede yürütülen kentsel dönüşüm ve gelişim çalışmaları kapsamında sağlıksız yapılaşmanın çözümüne yönelik projenin ivedilikle hayata geçirilmesi amacıyla Erzurum Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 27. maddesi uyarınca acele kamulaştırılmasına ilişkin 04/06/2022 tarihli ve 31856 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 03/06/2022 tarih ve 5685 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararına istinaden, davacının hissedarı olduğu Erzurum İli, Yakutiye İlçesi,

... mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz hakkında acele kamulaştırma davasının açılması hususunda Hukuk Müşavirliğine gönderilen, Erzurum Büyükşehir Belediye Başkanlığı Emlak ve İstimlak Dairesinin ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT ve HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, iptal davaları, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan davalar olarak tanımlanmış; 14. maddesinin 3. fıkrasının (d) bendinde, dava dilekçesinin idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı yönünden inceleneceği; 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, ilk inceleme sonucunda 14. maddenin 3. fıkrasının (d) bendinde yazılı hâllerde davanın reddine karar verileceği kurala bağlanmıştır.

2577 sayılı Kanun'un 2. maddesinde tanımlanan iptal davalarına, idarenin tek yanlı irade beyanıyla, kişilerin hukuksal durumlarında değişiklik meydana getiren etkili ve yürütülmesi zorunlu idari işlemler konu edilir.

Kesin ve yürütülmesi zorunlu olan ve idari davaya konu edilebilecek işlemler; idarelerin kamu gücüne dayanarak, tek yanlı irade beyanıyla tesis ettikleri, hukuk düzeninde değişiklik yapan, başka bir ifadeyle ilgililerin hukukunu etkileyen işlemlerdir.

2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise, "acele kamulaştırma işlemleri" hakkında ivedi yargılama usulünün uygulanacağı hükmüne; (i) bendinde ise, "Danıştay evrak üzerinde yaptığı inceleme sonunda, maddi vakıalar hakkında edinilen bilgiyi yeterli görürse veya temyiz sadece hukuki noktalara ilişkin ise yahut temyiz olunan karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise işin esası hakkında karar verir. Aksi hâlde gerekli inceleme ve tahkikatı kendisi yaparak esas hakkında yeniden karar verir. Ancak, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan temyizi haklı bulduğu hâllerde kararı bozmakla birlikte dosyayı geri gönderir. Temyiz üzerine verilen kararlar kesindir." hükmüne yer verilmiştir.

Uyuşmazlıkta; dava konusu işlemin, taşınmazın acele kamulaştırılmasına yönelik 03/06/2022 tarih ve 5685 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararı üzerine; ilgili idarenin kendi hukuk müşavirliğine acele el koyma davalarının açılması konusunda bilgi veren idarenin iç işleyişine ilişkin bir yazışma niteliğinde olduğu, idari davaya konu olabilecek kesin ve icrai bir niteliğinin bulunmadığı anlaşıldığından, bakılan davanın incelenmeksizin reddi gerekmektedir.