Danıştay 6. Daire E.2024/6027 K.2024/4852

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakimi ...'in raporu ile dosyadaki belgeler 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 14. maddesi uyarınca incelendiktin sonra işin gereği görüşüldü: Dava, Isparta ili, Merkez, Kuleönü Beldesi, ..., ... ve ... parsel sayılı taşınmazların maliki davacı tarafından Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca 04/07/2022 tarihinde onaylanan Antalya-Burdur-Isparta Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı Değişikliğinin iptali istemiyle açılmıştır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinde, dava açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde 60 gün olduğu belirtilmiş; aynı maddenin dördüncü fıkrasında, "İlanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresi, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlar. Ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililer, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilirler.

Düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olması bu düzenlemeye dayalı işlemin iptaline engel olmaz." hükmüne. 11. maddesinin işlem tarihindeki halinde ise, "1. İlgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebilir. Bu başvurma, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durdurur.

2. Altmış gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. 3. İsteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvurma tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır." hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanun'un 8. maddesinin birinci fıkrasında, sürelerin tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlayacağı; 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (e) bendinde, dava dilekçelerinin süre aşımı yönünden inceleneceği; aynı maddenin altıncı fıkrasında, ilk incelemeye ilişkin hususların tespit edilmesi halinde davanın her safhasında 15. madde hükümlerinin uygulanacağı; 15. maddesinde ise süre aşımı bulunduğu tespit edilen davaların reddedileceği kurala bağlanmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, imar planlarına karşı, bir aylık askı süresi içinde 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi kapsamında başvuruda bulunulması ve bu başvuruya idari dava açma süresinin başlangıç tarihi olan son ilan tarihinden itibaren altmış gün içinde cevap verilmeyerek isteğin reddedilmiş sayılması halinde, bu tarihi takip eden altmış günlük dava açma süresi içinde veya son ilan tarihini izleyen altmış gün içinde cevap verilmek suretiyle isteğin reddedilmesi halinde bu cevap tarihinden itibaren altmış günlük dava açma süresi içinde idari dava açılabileceği;

imar planlarına askı süresi içinde bir itirazda bulunulmamış ise, davanın, 2577 sayılı Kanun'un 7. maddesi uyarınca imar planının son ilan tarihini izleyen günden itibaren altmış gün içinde açılması gerektiği, ancak bu süreler içerisinde dava açılmamış olması halinde imar planının uygulanmaya konulması ile birlikte uygulama işlemi üzerine işlem ile birlikte imar planına veya doğrudan işlemin dayanağı olan imar planına karşı yeniden dava açma hakkının bulunduğu ve bu aşamada dava açma süresinin uygulama işleminin süresine tâbi olduğu hususlarında tartışma bulunmamaktadır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 10. maddesi uyarınca ilgililerin taşınmazları ile ilgili olarak mülkiyet hakkı kapsamında her zaman plan değişikliği isteminde bulunabilecekleri ve istemlerinin reddi üzerine dava açma süresi içinde bu istemlerinin reddine ilişkin işlem ile birlikte imar planına karşı dava açabilecekleri açıktır.

Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından, Isparta ili, Merkez, ... Beldesi, .., ...,... ve ... parsel sayılı taşınmazların maliki davacı tarafından Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca 04/07/2022 tarihinde onaylanan Antalya-Burdur-Isparta Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı Değişikliğinin iptali istemiyle 06/11/2023 tarihinde açılan davada, ...

İdare Mahkemesinin ... tarihli, E:..., K:... sayılı kararıyla uyuşmazlığın çözümünde Danıştay'ın görevli olduğu sonucuna varılarak davanın görev yönünden reddine karar verilerek dosyanın Dairemize gönderilmesi üzerine Dairemizin 15/12/2023 tarihli, E:2023/8235, K:2023/9573 sayılı kararıyla iptali istenilen işlemi net olarak ortaya koymayan ve uyuşmazlığın esasının incelenmesi bakımından elverişli olmayan dava dilekçesinin 2577 sayılı Kanunun 3. maddesine uygun olmadığı, anılan maddeye uygun olarak yeniden düzenlenmesi suretiyle davanın açılması gerektiği gerekçesiyle dava dilekçesinin reddine karar verildiği,

bu kararın davacıya tebliği üzerine 04/04/2024 tarihinde kayda giren yenileme dilekçesinin 2577 sayılı Kanunun 3. maddesine uygun olmadığı gerekçesiyle Dairemizin 05/06/2024 tarihli, E:2024/2813, K:2024/3712 sayılı kararıyla dava dilekçesinin yeniden reddine karar verildiği, bu kararın davacıya tebliği üzerine davacı vekili tarafından sunulan ve 19/08/2024 tarihinde kayda giren yenileme dilekçesi ile 1/100.000 ölçekli Antalya-Burdur-Isparta Planlama Bölgesi Çevre Düzeni Planı değişikliğinin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden, davacı tarafından davaya konu plana askı tarihleri içerisinde itiraz edilmediği, 14/08/2023 tarihinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına karşı yapılan başvuruda dava konusu çevre düzeni planına itiraz edilerek planın iptalinin talep edildiği,

söz konusu başvurunun içeriği incelendiğinde başvurunun 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 11. maddesi kapsamında yapılabilecek başvuru niteliğinde olduğu ancak anılan 11. madde kapsamında yapılabilecek başvuruların idari dava açma süresi içerisinde yapılması gerektiği, yapılan başvurunun dava açma süresini etkilemediği, diğer taraftan dava konusu taşınmazların bulunduğu alanda 2022 yılından bu yana çevre düzeni planında herhangi bir değişiklik yapılmadığı anlaşılmıştır.

Bu durumda, 04/07/2022 tarihinde onaylanarak 07/07/2022-06/08/2022 tarihleri arasında askıya çıkarılan Antalya-Burdur-Isparta Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı değişikliğine karşı son askı tarihinden itibaren 60 gün içinde dava açılması gerekirken, bu süreler geçirilerek, dava konusu çevre düzeni planı değişikliğinin uygulama işlemi mahiyetinde kabul edilemeyecek nitelikte yapılan başvurunun zımnen reddi üzerine İdare Mahkemesi kayıtlarına 06/11/2023 tarihinde giren dilekçe ile açılan davada süre aşımı bulunmaktadır.