Danıştay 6. Daire E.2024/7752 K.2025/2688

Dava konusu istem: Ankara ili, Çankaya ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz nedeniyle 456.603,50-TL stabilize yol teknik alt yapı bedeli tahsil edilmesine ilişkin işlemin iptali ile söz konusu tutarın tahsil tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; parselasyonu yapılmış olmakla birlikte dava konusu işlem tarihi itibarıyla içme suyu hattının tamamlanmadığı göz önünde bulundurulduğunda, halihazırda teknik altyapısı tamamlanmamış yerde bulunan dava konusu alana ilişkin olarak 3194 sayılı Kanunun 23. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca teknik alt yapı bedeli tahsil edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen temyize konu kararda; gelişme alanlarında teknik altyapı bedeli alınmasından muaf tutulan yapı ruhsatına konu bir kullanım öngörülmediği gibi aynı yol üzerinde bulunmakla birlikte daha önce yapılaşması tamamlanmış parsellerden yapı ruhsatı verildiği sırada hissesine düşen teknik altyapı bedeli alınıp sonradan yapılaşmaya giden parsellerden ise yapı ruhsatı alındığı sırada bölgede yapılaşmanın tamamlanmış olduğundan bahisle teknik altyapı bedeli alınmamasının eşitlik ilkesi ile de bağdaşmayacağı, bu durumda;

davaya konu taşınmazın teknik alt yapısının davacı tarafından yapıldığı yönünde bir iddia da bulunmadığından, 3194 sayılı Kanun'un 23. maddesi uyarınca davacı şirketten anılan taşınmaz için stabilize yol teknik altyapı bedeli alınmasında hukuka aykırılık bulunmadığı; ancak, davacı parselinin kuzeydoğusunda bulunan 25 metrelik yolun karşısında park alanı bulunduğundan bahisle ...

Büyükşehir Belediye Meclisinin... tarih ve ... sayılı kararının (b) maddesi gereğince yolun tamamı üzerinden hesaplama yapılarak teknik alt yapı bedeli tahakkuk ettirildiği, söz konusu düzenlemenin ise yargı kararıyla iptaline karar verildiği, bu nedenle, davalı idare tarafından, yapı ruhsatının düzenlenmesi sırasında teknik altyapıdan (parsel kenarındaki yollardan) dolayı, stabilize yol teknik altyapı bedeli istenmesi yerinde olmakla birlikte, taşınmaz açısından bu bedelin dayanağı olan düzenlemenin iptal edildiğinden dayanağı kalmayan stabilize yol teknik altyapı bedeline yönelik dava konusu işlemde bu haliyle hukuka uyarlık bulunmadığı;

davalı idarece,... tarih ve ... sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi kararı hakkında verilen yargı kararları bir bütün olarak değerlendirilerek, stabilize yol teknik altyapı bedeli alınan yolun davacı parseline isabet eden kısmının yarısı üzerinden bu bedelin davacıdan tahsil edildiği tarihteki birim değerler dikkate alınarak bir hesaplama yapıldıktan sonra bulunacak bedel ile davacının ödemiş olduğu bedel arasında mahsuplaşma yapılacağından tazminat istemi hakkında bu aşamada karar verilmesine olanak bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun kabulüne, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak dava konusu işlemin iptaline, stabilize yol teknik altyapı bedeli olarak alınan 456.603,50-TL'nin tahsil tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte iadesi istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Hukuka aykırılığı tespit edilen dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, söz konusu işlem nedeniyle tahsil edilen teknik alt yapı bedelin de iadesine karar verilmesi gerekirken idari işlem yerine geçecek şekilde verilen temyize konu kararın anılan kısmının usule ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının temyize konu kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava; Ankara ili, Çankaya ilçesi, ... Mahallesi, ... ada,...parsel sayılı taşınmaz nedeniyle 456.603,50-TL stabilize yol teknik alt yapı bedeli tahsil edilmesine ilişkin işlemin iptali ile söz konusu tutarın tahsil tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanununun 23. maddesinde, iskan hudutları içinde olup da, imar planında beldenin inkişafına ayrılmış bulunan sahalarda her ne şekilde olursa olsun yapı izni verilebilmesi için bu sahaların imar planı ve parselasyon planlarının yapılarak yetkili kurullarca tasdik edilmiş olması, ayrıca plan ve

bölge şartlarına göre yollarının, pis ve içme suyu şebekeleri gibi teknik altyapısının yapılmış olmasının şart olduğu belirtildikten sonra; ancak, bunlardan parselasyon planları tasdik edilmiş olmakla beraber yolu, pis ve içme suyu şebekeleri gibi, teknik alt yapısı henüz yapılmamış olan yerlerde, ilgili

idarenin izni halinde ve ilgili idarece hazırlanacak projeye uygun olarak yaptırılanlara veya parselleri hizasına rastlayan ve Yönetmelikte belirtildiği şekilde hissesine düşen teknik alt yapı bedelinin %25 peşin ödeyip, geri kalan %75 ini alt yapı hizmetinin ilgili idaresince tamamlanacağı tarihten en geç altı ay içinde ödemeyi taahhüt edenlere de yapı ruhsatı verileceği, alınan bu paraların teknik alt yapıyı yaptıranlara veya bu meblağı önceden ilgili idareye ödeyenlere aynen geri verileceği, hükmü yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlık, 3194 sayılı Kanunun 23. maddesi uyarınca teknik alt yapı bedeli tahakkuk ettirilerek tahsil edilmesinden kaynaklanmakta olup öncelikle teknik alt yapı bedeli istenebilmesi için söz konusu 23. maddede öngörülen koşulların gerçekleşip gerçekleşmediği, buna göre tahsil edilen teknik alt yapı bedelinin davacıya iade edilip edilmeyeceği hususunun açıkça ortaya konulması gerekmektedir.

3194 sayılı İmar Kanununun 23. maddesinin 1. fıkrasında, imar planında beldenin inkişafına ayrılmış alanlarda yapı izni verilebilmesi bu alanda parselasyon işleminin ve teknik altyapının yapılmış olması şartına bağlanmış,

anılan maddenin 2. fıkrasında ise istisnai olarak imar planında beldenin inkişafına ayrılmış ve parselasyonu yapılmış olmakla beraber teknik altyapısı henüz yapılmamış yerlerde hissesine düşen teknik alt yapı bedelinin %25'ini peşin ödeyip geri kalan %75'ini alt yapı hizmetinin ilgili idaresince tamamlanacağı tarihten en geç altı ay içinde ödemeyi taahhüt edenlere de yapı ruhsatı verilebileceğine ilişkin düzenleme getirilmiştir.

Bu madde kapsamında, yapı ruhsatı düzenlenmesi aşamasında ruhsat talebinde bulunanlardan teknik alt yapı bedeli istenebilmesi için yapı ruhsatının düzenlendiği tarihte ruhsatlandırılması istenen taşınmaza ait teknik alt yapının tamamlanmamış olması gerekir.

Dosyanın incelenmesinden. Ankara ili, Çankaya ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz nedeniyle 456.603,50-TL stabilize yol teknik alt yapı bedeli tahsil edilmesine ilişkin işlemin iptali ile söz konusu tutarın tahsil tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle açılan davanın reddi yolunda ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:...

K:... sayılı karara karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun açıklama eklenerek reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizi üzerine Danıştay Altıncı Dairesinin 25/04/2024 tarih ve E:2022/7829, K:2024/2443 sayılı kararıyla "dava konusu işlem tarihinde taşınmazın inkişaf alanında kalıp kalmadığı ve cephe aldığı yolun tamamlanıp tamamlanmadığı hususlarının araştırılması suretiyle,

anılan taşınmazdan 3194 sayılı Kanunun 23. maddesi uyarınca teknik alt yapı bedeli tahsil edilip edilemeyeceği tespit edilerek ulaşılan sonuca göre yeniden bir karar verilmesi gerekmekte olup eksik inceleme ve araştırma sonucu verilen temyize konu kararda hukuki isabet bulunmadığı" gerekçesiyle bozulmasına karar verilmesine rağmen İdari Dava Dairesince anılan kararda belirtilen araştırmalar yapılmadan davacıdan 3194 sayılı Kanunun 23. maddesi uyarınca yol teknik alt yapı katılım bedeli alınmasında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılarak karar verildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda; davacı tarafından hukuka aykırı olarak tahsil edildiği ileri sürülen teknik alt yapı bedelinin iadesine karar verilmesinin istenildiği dikkate alındığında, Dairemizce verilen bozma kararındaki açıklama ve tespitler de göz önünde bulundurularak öncelikle dava konusu taşınmazın inkişaf alanında kalıp kalmadığı, hangi yolların hesaplamaya dahil edildiği,

bu yolların ve teknik alt yapının tamamlanıp tamamlanmadığı hususlarının araştırılması suretiyle, anılan taşınmaz nedeniyle davacıdan 3194 sayılı Kanunun 23. maddesi uyarınca teknik alt yapı bedeli tahsil edilip edilemeyeceği tespit edilerek sonuca göre davacıdan tahsil edilen tutarın yasal faiziyle iadesi istemi yönünden yeniden bir karar verilmesi gerekmekte olup eksik inceleme ve araştırma neticesinde verilen İdari Dava Dairesi kararının temyize konu kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.