Danıştay 6. Daire E.2024/7780 K.2025/2408

Dava konusu istem: Samsun ili, Tekkeköy Belediye sınırları içinde kıyıda yer alan ... liman sahasına ilave dolgu alanı eklenmesi amaçlı 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ilave ve değişikliği teklifinin sonuçlandırılabilmesi için işlem hizmet bedeli olarak 1.128.000,00-TL istenilmesine ilişkin işlemin yargı kararıyla iptali üzerine davacı tarafından,

söz konusu tutarın tahsil edildiği 27/09/2017 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle iadesi talebiyle yapılan başvurunun yasal faize ilişkin kısmının zımnen reddine dair işlemin iptali ile 1.128.000,00-TL'nin 27/09/2017 tarihinden davalı idarece iade edildiği 07/09/2023 tarihine kadar enflasyon farkı oranında işleyecek faizinin yine dava tarihinden itibaren enflasyon oranında işleyecek faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlıkta, hukuka aykırı olduğu yargı kararıyla tespit edilen söz konusu bedel zımni ret süresi içerisinde iade edilmiş ise de söz konusu bedelin faiziyle ödenmesine dair yapılan başvuruya dair davalı idarece bir işlemin tesis edilmediği ve yapılan işlemlerin davacıya bildirilmediği anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı,

yasal faizin alacaktan belirli bir süre mahrum kalınması nedeniyle ödenen asıl alacağa bağlı feri nitelikte bir alacak hakkı olduğu ve mülkiyet hakkı kapsamında yer aldığı göz önünde bulundurulduğunda uyuşmazlık özelinde yasal faizin gerçekleşen yüksek enflasyon karşısında sabit kalmasının devletten alacağı olan kişiler açısından orantısız bir hal arz ettiği ve alacağın değer kaybına uğratılması suretiyle mülkiyet hakkına açık ve ölçüsüz şekilde müdahale etmek suretiyle ihlal edecek nitelikte bulunduğu,

hakkaniyet ilkesi gereğince davacı şirketin ödemiş olduğu bedele ilişkin enflasyon oranında yasal faiz işletilmesi yönündeki isteminin kabul edilmesi gerektiği; ancak, davacının enflasyon oranında belirlenen bu bedelin de dava tarihinden itibaren enflasyon oranında işleyecek faiziyle birlikte ödenmesi talebinin ise faize faiz işletilemeyeceğinden karşılanmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline, 1.128.000,00-TL'nin ödeme yapıldığı 27/09/2017 tarihinden iadesinin yapıldığı 07/09/2023 tarihine kadar enflasyon oranında uygulanacak faizin davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusu üzerine temyize konu kararda; davacı tarafından, plan yapım ücretine ilişkin bedelin yasal faizi ile iade edilmesi istemiyle yapılan başvurunun zımnen reddedildiğinden bahisle söz konusu zımni ret işleminin iptali istenilmekte ise de söz konusu başvuruya davalı idarece ... tarihli, ... sayılı işlemle cevap verildiği, bu işlemin de davacı tarafından dava dilekçesine eklendiği, dolayısıyla davacıya tebliğinin gerçekleştiği anlaşıldığından hukuki irdelemenin söz konusu işleme yönelik olarak yapıldığı,

dava konusu işlemde, ilgili bedelin önce ana para tutarının sonrasında yasal faize ilişkin kısmının ödeneceğinin belirtildiği ve bu doğrultuda henüz dava açılmadan ana paranın ve dava devam ederken de yasal faiz tutarının ödendiği görüldüğünden, davacının ana para ve yasal faiz talebi doğrultusunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı; enflasyon farkı tutarında faiz istemi yönünden ise, idarelerce şahıslara ödenecek tutarların yasal faizi aşan ve enflasyon farkına denk gelen kısmının ödenebileceği yönünde açık bir yasal hükmün bulunmadığı,

davacının enflasyon farkı ödemesi yapılması yolunda idareye yaptığı herhangi bir başvurunun da bulunmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, davacının enflasyon farkı tutarında faiz ödenmesi talebinin kabulünün mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun kabulüne, dava konusu işlemin iptali ile 1.128.000,00-TL'nin ödeme yapıldığı 27/09/2017 tarihinden iadesinin yapıldığı 07/09/2023 tarihine kadar enflasyon oranında uygulanacak faizin davacıya ödenmesi yolundaki İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu, anaparanın dava tarihinden önce ödendiği, faizin ise dava açıldıktan sonra ödendiği, ödenen bedelin enflasyon karşısında değer kaybetmesi sebebiyle söz konusu zararının da giderilmesi gerektiği, mülkiyet hakkının açıkça ihlal edildiği, temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının, dava konusu işlem yönünden bozulması, diğer kısımlar yönünden onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirket tarafından, Samsun ili, Tekkeköy Belediye sınırları içinde kıyıda yer alan Yeşilyurt liman sahasına ilave dolgu alanı eklenmesi amaçlı 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ilave ve değişikliği teklifinin sonuçlandırılabilmesi için işlem hizmet bedeli olarak 1.128.000,00 TL istenilmesine ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığının ... tarihli E:... sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davada, ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş, anılan karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı karar, Danıştay Altıncı Dairesinin 20/06/2023 tarih ve E:2019/17243, K: 2023/6327 sayılı kararıyla onanarak kesinleşmiştir.

Bunun üzerine davacı tarafından 18/08/2023 tarihinde yapılan başvuru ile anılan yargı kararı uyarınca 27/09/2017 tarihinde davalı idareye ödenen 1.128.000,00-TL'nin söz konusu tarihten itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi talep edilmiştir. Davalı idarece; 1.128.000,00-TL olan anapara 07/09/2023 tarihinde davacıya ödenmiştir. Davacı tarafından, faize ilişkin olarak ödeme yapılmaması sebebiyle 27/09/2023 tarihinde bakılan dava açılmıştır. Davada zımni ret işleminin iptali istenilmişse de dosyada yer alan bilgi ve belgelerden davalı idarece davacının başvurusuna cevaben 24/08/2023 tarihli işlem tesis edildiği anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT VE HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davanın; 1.128.000,00-TL'nin 27/09/2017 tarihinden davalı idarece iade edildiği 07/09/2023 tarihine kadar enflasyon farkı oranında işleyecek faizinin ödenmesi istemi yönünden;

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Daireleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. Maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın bu kısmı usul ve hukuka uygun olup dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Dava konusu işlemin iptali istemi yönünden;

Uyuşmazlıkta; davacı tarafından 18/08/2024 tarihinde davalı idareye yapılan başvuru üzerine sadece 1.128.000,00-TL anaparanın 07/09/2023 tarihinde ödendiği, faize ilişkin ödeme yapılmaması üzerine 27/09/2023 tarihinde bakılan davanın açıldığı, söz konusu tutara ilişkin olarak yasal faizin ise dava tarihinden sonra 20/12/2023 tarihinde ödendiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda; davanın açıldığı tarih itibarıyla davacıya faize ilişkin bir ödeme yapılmamasına karşılık Bölge İdare Mahkemesince yasal faizin de davacıya ödendiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş olup, davacıya davanın açtığı tarihte yasal faizin ödenmediği, sonraki bir tarihte ödendiği ve davalı idarece bakılmakta olan davanın açılmasına sebebiyet verildiği dikkate alınarak bu kısım yönünden yeniden karar verilmesi gerektiğinden davanın reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet görülmemiştir.