Danıştay 6. Daire E.2024/7904 K.2025/2701

Dava konusu istem: İstanbul ili, Arnavutköy ilçesi, ... Mahallesi, ... ada ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda Arnavutköy Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilen parselasyon işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; 09/02/2024 - 23/02/2024 tarihleri arasında askıya çıkarılan parselasyona karşı davacı tarafından 20/02/2024 tarihinde yapılan itirazının ... tarih ve ... sayılı Encümen Kararı ile reddedilerek 12/03/2024 tarihli üst yazı ile 15/03/2024 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, bu tarihten itibaren 60 günlük yasal dava açma süresi içerisinde ve en son 14/05/2024 tarihinde açılması gerekirken bu süre geçirildikten sonra 15/05/2024 tarihinde açılan davanın süresinde olmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle süre aşımı yönünden incelenemeyeceği gerekçesiyle reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Arnavutköy Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilerek 09/02/2024 - 23/02/2024 tarihleri arasında askıya çıkarılan dava konusu işlemin 14 gün süre ile askıda kaldığı, buna karşılık 3194 sayılı İmar Kanunun 19. maddesinin 1. fıkrasında, İmar planlarına göre yapılan parselasyon planlarının, belediye ve mücavir alan içinde belediye encümeni, dışında ise il idare kurulunun onayından sonra yürürlüğe gireceği ve bu planların bir ay müddetle ilgili idarede asılacağı, ayrıca mutat vasıtalarla duyurulacağının düzenlendiği;

uyuşmazlık konusu olayda ise bir aylık ilan süresine uyulmadığı görüldüğünden, dava konusu işlemin mevzuatla belirlenen 1 aylık süre ile ilan edilmemesi nedeniyle açılan davanın süresinde olduğunun kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, tetkik hakiminin açıklamaları dinlenildikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İstanbul ili, Arnavutköy ilçesi, ... Mahallesi, ... ada...parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda Arnavutköy Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilerek 09/02/2024 - 23/02/2024 tarihleri arasında askıya çıkarılan parselasyon işlemine karşı 20/02/2024 tarihinde yapılan itirazın ... tarih ve ... sayılı belediye encümeni kararı ile reddedilerek 12/03/2024 tarihli üst yazı ile 15/03/2024 tarihinde davacıya tebliğ edilmesi üzerine, 15/05/2024 tarihinde, bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının "Anayasanın bağlayıcılığı ve üstünlüğü" başlıklı 11. maddesinde. Anayasa hükümlerinin, yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını ve diğer kuruluş ve kişileri bağlayan temel hukuk kuralları olduğu ifade edilmiş.

"Hak arama hürriyeti" başlıklı 36. maddesinde de: "Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı ve davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir." hükmüne yer verilmiş. Anayasanın "Temel hak ve hürriyetlerin korunması" başlıklı 40. maddesine 4709 sayılı Kanunun 16. maddesiyle eklenen ikinci fıkrada ise.

"Devlet, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorundadır." kuralı yer almış, bu ek fıkranın gerekçesinde ise: "Bireylerin yargı ya da idari makamlar önünde sonuna kadar haklarını arayabilmelerine kolaylık ve imkan sağlanması amaçlanmış, son derece dağınık mevzuat karşısında kanun yolu, mercii ve sürelerin belirtilmesi hak arama, hak ve hürriyetlerin korunması açısından zorunluluk haline gelmiştir." açıklaması yapılmıştır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun “Dava Açma Süresi” başlıklı 7. maddesinde; dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay’da ve İdare Mahkemelerinde altmış (60) gün olduğu; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabileceği kurala bağlanmış, yine aynı Kanunun “Üst Makamlara Başvurma” başlıklı 11. maddesinde; ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması,

değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, otuz (30) gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı kurala bağlanmıştır.

3194 sayılı İmar Kanunun 19. maddesinin 1. fıkrasında; ''İmar planlarına göre parselasyon planları yapılıp, belediye ve mücavir alan içinde belediye encümeni, dışında ise il idare kurulunun onayından sonra yürürlüğe girer. Bu planlar bir ay müddetle ilgili idarede asılır. Ayrıca mutat vasıtalarla duyurulur. Bu sürenin sonunda kesinleşir. Tashih edilecek planlar hakkında da bu hüküm uygulanır.'' hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Arnavutköy Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilen parselasyon kararının 09/02/2024 - 23/02/2024 tarihleri 14 gün süre ile askıda kalmıştır.

3194 sayılı İmar Kanunun 19. maddesi uyarınca yetkili organların onayından sonra yürürlüğe gireceği ve bu planların bir ay müddetle ilgili idarede ilan edilececeği ayrıca mutat vasıtalarla duyurulacağı düzenlenmiş; uyuşmazlık konusu olayda ise bir aylık ilan süresine uyulmadığı anlaşılmıştır.

Bu durumda, dava konusu parselasyon işleminin mevzuatla belirlendiği şekilde bir ay süreyle ilanı gerekmekte iken davalı idare tarafından mevzuatla belirlenen bu ilan sürelerine riayet edilmediği anlaşıldığından bakılan uyuşmazlıkta anılan şekil şartına uyulmaksızın tesis edilen dava konusu işleme karşı dava açma süresinin son ilan tarihinden başlatılması ve süre yönünden denetlenmesi mümkün değildir.

Diğer taraftan, uyuşmazlığa konu olayda, 14 gün süreyle ilan edilen parselasyonun mevzuatla getirilen şekil şartlarına aykırılık taşıdığı açık olup, İdare Mahkemesince bu husus dikkate alınarak karar verilmesi gerekmektedir.