Danıştay 6. Daire E.2024/7971 K.2024/8094

Davanın konusu

Çanakkale ve Balıkesir illerinde bulunan ve ekli listede kamulaştırma bilgileri gösterilen özel mülkiyete konu taşınmazların, Armutçuk Rüzgar Enerji Santralinin yapımı amacıyla 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 27. maddesi uyarınca acele kamulaştırılmasına ilişkin 24/01/2024 tarih ve 32439 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 23/01/2024 tarih ve 8128 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararının, Çanakkale ili, Yenice ilçesi, ... Köyü, ... ada, ... sayılı parsel yönünden iptali istenilmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakimi...'in açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi gereğince incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Armutçuk Rüzgar Enerji Santralinin yapımı amacıyla 24/01/2024 tarih ve 32439 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 23/01/2024 tarih ve 8128 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararı ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 27. maddesi uyarınca Çanakkale ili, Yenice ilçesi, ... Köyü, ... ada, ... sayılı parselin acele kamulaştırılmasına karar verilmiştir. Davacı tarafından, taşınmazına gelinerek el koyma işlemlerine başlandığından bahisle 09/12/2024 tarihinde işlemden haberdar olunduğu belirtilerek bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasanın 40. maddesinin ikinci fıkrasında, devletin işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorunda olduğu hükme bağlanmış; 125. maddesinin üçüncü fıkrasında ise, 40. maddedeki düzenlemeyle uyumlu olarak idari işlemlere karşı açılacak davalarda sürenin yazılı bildirim tarihinden itibaren başlayacağı düzenlemesine yer verilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Dava Açma Süresi" başlıklı 7. maddesinde dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay da ve idare mahkemelerinde altmış gün olduğu; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı; ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açılabileceği hükmüne yer verilmiş, aynı Kanunun "İvedi yargılama usulü" başlıklı 20/A maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, acele kamulaştırma işlemlerinden doğan uyuşmazlıklarda ivedi yargılama usulünün uygulanacağı; 2. fıkrasının (a) bendinde, ivedi yargılama usulünde dava açma süresinin otuz gün olduğu düzenlenmiştir.

Anılan Kanunun 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun,14. maddesinde; dava dilekçelerinin süre aşımı yönünden inceleneceği ve 15/1-b maddesinde ise; bu hususta Kanuna aykırılık görülmesi halinde davanın reddine karar verileceği düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdari işlemlerin nitelikleri gereği özel yasalarında genel dava açma süreleri dışında ayrı dava açma sürelerinin öngörülmüş olması halinde, idare tarafından idari işlemlerin nitelikleri ve tabi oldukları dava açma süreleri gösterilmedikçe özel dava açma sürelerinin işletilmesine olanak bulunmadığından, Anayasa’nın 40. maddesi hükmü uyarınca, özel dava açma süresine tabi olmasına rağmen bu hususun idari işlemde açıklanmaması halinde, dava konusu idari işlemin tebliği tarihinden itibaren özel dava açma süresinin değil, altmış günlük genel dava açma süresinin uygulanması gerekmektedir.

Acele kamulaştırmaya ilişkin Cumhurbaşkanlığı kararlarının Resmi Gazete'de yayımlanması ilgililere tebliğ hükmünde olmadığından acele kamulaştırmaya ilişkin işlemlerin Anayasada yer alan bir temel hak ve özgürlük olan mülkiyet hakkını kısıtlayıcı nitelikte bireysel işlem olması karşısında otuz gün içinde dava açılacak idarenin gösterilmesi suretiyle ilgiliye tebliğ edilmesi, Anayasada güvence altına alınmış olan hak arama özgürlüğünün de gereğidir.

Bu çerçevede, muhatapları açısından subjektif ve kişisel nitelikte olan acele kamulaştırma kararlarının, usulüne uygun yazılı bildirimi üzerine otuz gün içinde veya öğrenme üzerine altmış günlük genel dava açma süresi içinde dava konusu edilebileceği açıktır.

Uyuşmazlıkta; dava konusu Cumhurbaşkanlığı kararı davacıya tebliğ edilmediğinden, bu işleme karşı öğrenme tarihinden itibaren 60 günlük dava açma süresi içerisinde dava açılabileceğinin kabulü gerekmektedir.

İncelenen dosyada; UYAP sistemi üzerinden yapılan incelemede, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından davacıya karşı açılan acele el koyma davasında, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... tarih ve E:... D. İş, K:... sayılı kararıyla davaya konu taşınmaza acele el konulmasına karar verildiği, mahkeme kararıyla birlikte dava dilekçesinin ve bilirkişi raporunun, 21/03/2024 tarihinde davacıya tebliğ edildiği ve anılan dava dilekçesi ve bilirkişi raporunda dava konusu acele kamulaştırma kararının tarih ve sayısına yer verildiği görülmektedir.

Bu durumda, dava konusu acele kamulaştırma kararının 21/03/2024 tarihinde öğrenildiğinin kabulü gerektiğinden, bu tarihten itibaren 60 günlük genel dava açma süresi içerisinde, en son 20/05/2024 tarihinde dava açılması gerekirken, bu süre geçirildikten sonra 12/12/2024 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesine olanak bulunmamaktadır.

Nitekim, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 07/07/2021 tarihli, E:2021/1158, K:2021/1419 ve 15/04/2021 tarihli, E:2021/396, K:2021/783 sayılı kararları da bu yöndedir.