Danıştay 6. Daire E.2025/2596 K.2025/4681

Dava konusu istem: İstanbul İli, Üsküdar İlçesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerindeki ... YİBF numaralı yapının 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun'un 2. maddesinin 4. fıkrasının (c) ve (g) bentlerinde öngörülen esaslara göre denetlenmediğinden bahisle aynı Kanun'un 8. maddesi uyarınca bir (1) yıl süre ile yeni iş almaktan men cezası verilmesi yolundaki, 04/08/2024 tarihli, 32622 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan... tarihli, ... sayılı kararın iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ...... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda, dava konusu işlemin 04/08/2024 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanmış olması sebebiyle 05/08/2024 tarihinden itibaren işlemeye başlayan 60 günlük dava açma süresinin 03/10/2024 tarihinde sona erdiği, dolayısıyla bu süre geçtikten sonra 15/10/2024 tarihinde açılan bakılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenme olanağı bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçeyle, davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının Daire kararında belirtilen gerekçeyle bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının 04/08/2024 tarihli, 32622 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ... tarihli, ... sayılı kararıyla, İstanbul İli, Üsküdar İlçesi, ... ada, ...parsel sayılı taşınmaz üzerindeki ... YİBF numaralı yapının 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun'un 2. maddesinin 4. fıkrasının (c) ve (g) bentlerinde öngörülen esaslara göre denetlenmediğinden bahisle aynı Kanun'un 8. maddesi uyarınca davacı şirkete bir (1) yıl süreyle yeni iş almaktan men cezası verilmiştir. Anılan işlemin 17.08.2024 tarihinde davacı şirkete tebliğ edilmesi üzerine, iptaline karar verilmesi istemiyle, 15.10.2024 tarihinde bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Temel hak ve hürriyetlerin korunması" başlıklı 40. maddesinin 2. fıkrasında, devletin işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorunda olduğu hükme bağlanmış; "Yargı yolu" başlıklı 125. maddesinin 3. fıkrasında ise, 40. maddedeki düzenlemeyle uyumlu olarak, idari işlemlere karşı açılacak davalarda sürenin yazılı bildirim tarihinden itibaren başlayacağı düzenlenmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun, "Dava açma süresi" başlıklı, 7. maddesinin 1. fıkrasında, dava açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay'da ve idare mahkemelerinde altmış gün olduğu hükmüne yer verilmiştir.

4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun'un "İdari müeyyideler ve teminat" başlıklı 8. maddesinin 5. fıkrasında, yeni iş almaktan men ve faaliyetine son verme cezalarına dair işlemler ile anılan maddenin 9. fıkrası kapsamında yapılan işlemlerin Resmî Gazete’de ilan edileceği düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuattan, özel kanunlarında aksine bir hüküm bulunmadıkça idari işlemlerde dava açma süresinin başlamasında yazılı bildirimin esas olduğu; dava açma süresi hesabında ilân tarihinin ancak "ilanı gereken" düzenleyici nitelikteki işlemler açısından dikkate alınacağı; bireysel/subjektif nitelikteki işlemlere karşı ise ilgililerin bu işlemlerin kendilerine yazılı olarak bildirildiği tarihten itibaren dava açabilecekleri; öte yandan, 4708 sayılı Kanun'da yeni iş almaktan men ve faaliyetin durdurulmasına ilişkin kararların Resmi Gazete'de yayımlanacağı düzenlenmiş olmakla birlikte, Resmi Gazete'de yayımlanmanın ilgililere tebliğ hükmünde olduğuna dair bir hükme ve yine bu idari müeyyideler açısından özel bir dava açma süresine yer verilmediği anlaşılmaktadır.

İdari işlemlere karşı açılacak davalarda dava açma süresinin yazılı bildirim tarihinden başlamasına ilişkin kural, idari işlemlerin idare tarafından ilgililere açık ve anlaşılır bir biçimde duyurulmasına ve ilgililerin bu işlemlere karşı idari veya yargısal yollara başvurmasına olanak sağlanması amacına hizmet etmektedir.

Bu çerçevede, muhatapları açısından subjektif ve kişisel nitelikte olan yeni iş almaktan men ve faaliyete son verme müeyyidelerine ilişkin kararların da, yazılı bildirim veya öğrenme üzerine Anayasa'da güvence altına alınmış olan hak arama özgürlüğünün de gereği olarak genel dava açma süresi içinde dava konusu edilebilecekleri açıktır. Uyuşmazlıkta da, davacı denetim şirketinin 1 yıl süreyle yeni iş almaktan men edilmesine ilişkin kararın tebliğinden itibaren 60 günlük genel dava açma süresi içerisinde dava konusu edilebileceğinin kabulü gerekmektedir.

Dosyanın incelenmesinden, her ne kadar davacı vekili tarafından 16.10.2024 tarihli beyan, 15.11.2024 tarihli istinaf ve 29.03.2025 tarihli temyiz dilekçelerinde dava konusu işlemin davacı şirkete 15.08.2024 tarihinde tebliğ edildiği ileri sürülmüş ise de, anılan dilekçeler ekinde dosyaya sunulan ve davalı idare tarafından da aksine herhangi bir bilgi veya belge sunulmayan tebligat zarfı üzerindeki barkod numarasının internet ortamında sorgulanmasından, işlemin davacıya 17.08.2024 tarihinde tebliğ edildiği; buna göre anılan işlemin iptali istemiyle en geç 16.10.2024 tarihinde dava açılabileceği; bakılan davanın da söz konusu süre içerisinde, 15.10.2024 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır.

Bu durumda, süresi içinde açılan davanın esasının incelenmesi gerektiğinden, aksi yönde verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında isabet bulunmamaktadır.