Danıştay 6. Daire E.2025/3541 K.2025/4780

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakimi ...'ın açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra davanın 2577 sayılı Kanunun 15. maddesinin 5. fıkrası uyarınca reddine dair Danıştay Altıncı Dairesinin 02/07/2024 günlü, E:2024/3402, K:2024/4510 sayılı kararının Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 06/02/2025 günlü, E:2024/2793, K:2025/256 sayılı kararıyla bozulmasına karar verilmesi üzerine bozma kararına uyularak 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 14. maddesi uyarınca yapılan inceleme sonucunda işin gereği görüşüldü:

Dava, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca 13/10/2022 tarihinde onaylanan Antalya-Burdur-Isparta Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı Değişikliğinin Isparta ili, Merkez ilçesi, ... plan paftasına ilişkin kısmının iptali istemiyle açılmıştır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinde, dava açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde 60 gün olduğu belirtilmiş; aynı maddenin dördüncü fıkrasında, "İlanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresi, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlar. Ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililer, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilirler.

Düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olması bu düzenlemeye dayalı işlemin iptaline engel olmaz." hükmüne. 11. maddesinde ise, "1. İlgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebilir. Bu başvurma, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durdurur.

2. Otuz gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. (8/7/2021 tarihli ve 7331 sayılı Kanunun 2 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan “Altmış” ibaresi “Otuz” şeklinde değiştirilmiştir.) 3. İsteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvurma tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır." hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanun'un 8. maddesinin birinci fıkrasında, sürelerin tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlayacağı; 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (e) bendinde, dava dilekçelerinin süre aşımı yönünden inceleneceği; aynı maddenin altıncı fıkrasında, ilk incelemeye ilişkin hususların tespit edilmesi halinde davanın her safhasında 15. madde hükümlerinin uygulanacağı; 15. maddesinde ise süre aşımı bulunduğu tespit edilen davaların reddedileceği kurala bağlanmıştır.

Özel Kanun olan 3194 sayılı İmar Kanununun, "Planların Hazırlanması ve Yürürlüğe Konulması" başlıklı 8. maddesinin (b) bendinde ise, "İmar Planları. Nazım İmar Planı ve Uygulama İmar Planından meydana gelir. Mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planları ilgili belediyelerce yapılır veya yaptırılır.

Planlar, plan değişiklikleri ve plan revizyonları; kayıt altına alınmak ve arşivlenmek üzere Bakanlıkça oluşturulan elektronik ortama yüklenmek ve aynı sistem üzerinden Plan İşlem Numarası almak zorundadır. Planlar, belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe girer. Bu planlar onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edilir.

Bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebilir. Belediye başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazlar ve planları belediye meclisi onbeş gün içinde inceleyerek kesin karara bağlar." düzenlemesi mevcuttur. Anılan maddelerin birlikte değerlendirilmesinden, imar planlarına karşı, 3194 sayılı Kanunun 8/b maddesi ile özel bir itiraz süresi getirildiği anlaşılmaktadır.

Bu durum karşısında, imar planlarına karşı, bir aylık askı süresi içinde 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamında başvuruda bulunulması ve bu başvuruya idari dava açma süresinin başlangıç tarihi olan son ilan tarihinden itibaren 30 gün içinde cevap verilmeyerek isteğin reddedilmiş sayılması halinde, bu tarihi takip eden 60 günlük dava açma süresi içinde veya son ilan tarihini izleyen 30 gün içinde cevap verilmek suretiyle isteğin reddedilmesi halinde bu cevap tarihinden itibaren 60 günlük dava açma süresi içinde idari dava açılabileceği sonucuna varılmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından 13/10/2022 tarihinde onaylanan Antalya-Burdur-Isparta Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı Değişikliğinin 01.11.2022- 01.12.2022 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı, davacının askıda itirazı bulunmadığı, dava dışı 3. kişiler tarafından askıda 2 adet itiraz olduğu bu itirazların da Bakanlığın 05.01.2023 tarihli işlemi ile uygun görülmeyerek reddedildiği, davacı tarafından 12.07.2023 tarihli dilekçe ile görülmekte olan davanın açıldığı, 24/06/2025 tarihli ara kararı ile davacıya çevre düzeni planından nasıl haberdar olduğunun sorulduğu,

verilen cevapta dava konusu çevre düzeni planı değişikliğinden önceki tarihte (11.03.2022 tarihinde) onaylanan 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarının iptali istemiyle... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında açtığı davada tebliğ edilen bilirkişi raporundan uyuşmazlık konusu çevre düzeni planından haberdar olduğunu ve bunun üzerine bakılan davayı açtığını belirttiği, ancak...

İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında yargılaması devam eden imar planlarının dava konusu çevre düzeni planının uygulaması niteliğinde olmadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, çevre düzeni planı değişikliğinin son ilan tarihi olan 01.12.2022 tarihinden itibaren altmış gün içerisinde dava açılması gerekirken bu süre geçirildikten sonra 12.07.2023 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenme olanağı bulunmamaktadır.

Vekalet ücreti bakımından;

1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 164. maddesinde, avukatlık ücretinin, avukatın hukuki yardımının karşılığı olan meblağı veya değeri ifade ettiği düzenlenmiştir. Buna göre, uyuşmazlıkta kendisini vekille temsil ettiren taraf lehine avukatlık ücretine hükmedilebilmesi için, vekil tarafından dosyaya hukuki yardımda bulunulması gerekmektedir.

Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlıkta öncelikle Dairemizin 02/07/2024 günlü, E:2024/3402, K:2024/4510 sayılı kararı ile 2577 sayılı Kanunun 15. maddesinin 5. fıkrası uyarınca davanın reddine karar verildiği, anılan kararın davacılar tarafından temyizi üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 06/02/2025 günlü, E:2024/2793, K:2025/256 sayılı kararıyla bozulmasına karar verildiği ve bozma kararı üzerine 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 14. maddesi uyarınca yapılan inceleme sonucunda davanın süresinde açılmadığı sonucuna varıldığı, gelinen aşamada dava dilekçesi tebligata çıkarılmaksızın ve davalı idarenin savunması alınmaksızın nihai kararın verildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda dosyaya ve davaya hukuki katkıdan (savunma, keşif, duruşma vb.) söz edilemeyeceği, dava dilekçesi tebligata çıkarılmadan ve davalı idarenin savunması alınmadan ilk inceleme üzerine karar verildiği, dolayısıyla ilk inceleme üzerine verilen karar ile hukuki yardımın karşılığı olan avukatlık ücretine hak kazanılamayacağı sonucuna varılmıştır.

KARŞI OY (X)

2025 yılı Avukatlık Asgari Ücret Tarifelerinin 5. maddesinde, " Hangi aşamada olursa olsun, dava ve icra takibini kabul eden avukat, bu Tarife hükümleri ile belirlenen ücretin tamamına hak kazanır." hükmüne yer verilmiştir.

Uyuşmazlıkta Dairemizin 02/07/2024 günlü, E:2024/3402, K:2024/4510 sayılı kararı ile 2577 sayılı Kanunun 15. maddesinin 5. fıkrası uyarınca davanın reddine karar verildiği, anılan kararın temyiz edilmesi üzerine davacıların temyiz dilekçesinin davalı idareye tebliğ edildiği ve davalı idare tarafından süresinde temyiz dilekçesine karşı savunma verildiği, anılan kararın Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 06/02/2025 günlü, E:2024/2793, K:2025/256 sayılı kararıyla bozulmasına karar verilmesi üzerine bozma kararına uyularak yapılan incelemede 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 14. maddesi uyarınca davanın süresinde açılmadığı anlaşıldığından davanın süre aşımı nedeniyle reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Yargılamanın vekalet ücretine ilişkin ilişkin kısmına gelince, uyuşmazlıkta temyiz dilekçesinin tebliği üzerine, süresi içerisinde davalı idarece savunma dilekçesi verildiği anlaşıldığından, yukarıdaki hükümler uyarınca davalı idare lehine vekalet ücreti hükmedilmesi gerektiği görüşüyle Dairemiz kararının vekalet ücretine ilişkin kısmına katılmıyoruz.