Danıştay 7. Daire E.2016/7912 K.2021/1133

Dava konusu istem: Davacı adına tescilli … tarih ve … sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı "çavdar" cinsi eşyanın tarife kontenjanından yararlanmaması gerektiği halde haksız olarak yararlanarak gümrük vergisi ödenmeden ithal edildiğinden bahisle tahakkuk ettirilen gümrük ve katma değer vergileri ile bu vergiler üzerinden hesaplanarak karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Olayda, davacı şirketin yem üretim ruhsatının 30/03/2005 tarihinde iptal edildiği, fiili tüketim belgesinin gerçeği yansıtmadığı, ekspertiz raporunu düzenleyen şahısların ifadelerinde, 2004 ve 2005 yıllarına ait yevmiye defterinde kayıtlı olan çavdar alışlarına ilişkin faturaların incelenmesi neticesinde kapasite raporunda beyan edilen orana göre tüketilen çavdar miktarının hesaplandığının belirtildiği,

eksperler tarafından düzenlenen raporun gerçeği yansıtmadığının ancak davacı şirketin defter ve belgeleri üzerinde yapılacak inceleme ile alış ve satış faturalarının düzenlendiği mükellefler nezdinde yapılacak karşıt incelemelerin ardından ortaya konulmasının mümkün olduğu ancak bu yönde herhangi bir inceleme yapılmadığı ve davalı idarece fiili tüketim belgesinin gerçeği yansıtmadığı hususu somut olarak ortaya konulamadığından dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Olayla ilgili ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin E:… sayılı dosyasında ceza davası açıldığı, fiili tüketim belgesinin sahteliği hakkında ceza davası sonucuna göre karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Olay tarihinde yürürlükte olan 4458 sayılı Kanun'un 197. maddesinin 4. fıkrası gümrük vergilerinin noksan ödenmesi veya hiç ödenmemesi sonucunu doğuran eylemin suç oluşturması ve bu suçun tabi olduğu dava ve ceza zamanaşımı süresinin daha uzun olması hallerinde Türk Ceza Kanunu'ndaki daha uzun olan zamanaşımı süresinin uygulanmasını mümkün kılmaktadır.

Ancak, bir eylemin suç oluşturduğu açılacak ceza davası sonucunda verilen kararla kesinlik kazanabileceğinden anılan sürelerden yararlanılarak ek gümrük vergisi tahakkuku yapılabilmesi bu konuda açılmış ceza davasının sonucuna bağlı bulunmaktadır.

Dava konusu olayda ise ceza davası açılmış olmakla birlikte makûmiyete ilişkin hüküm kurulduğuna yönelik bir iddia mevcut olmadığından zamanaşımına uğrayan tahakkukların iptaline hükmeden Mahkeme kararında sonucu itibariyle isabetsizlik bulunmadığı düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına tescilli … tarih ve … sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı "çavdar" cinsi eşyanın tarife kontenjanından yararlanmaması gerektiği halde haksız olarak yararlanarak gümrük vergisi ödenmeden ithal edildiğinden bahisle tahakkuk ettirilen gümrük ve katma değer vergileri ile bu vergiler üzerinden hesaplanarak karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 181. maddesinin olay tarihinde yürürlükte bulunan şekliyle 1. fıkrasının (a) bendinde, ithalatta gümrük yükümlülüğünün, ithalat vergilerine tabi eşyanın serbest dolaşıma girmesiyle doğacağı. 2. fıkrasında, gümrük yükümlülüğünün, söz konusu gümrük beyannamesinin tescil tarihinde başlayacağı.

74. maddesinde, Türkiye Gümrük Bölgesine gelen eşyanın serbest dolaşıma girişinin; ticaret politikası önlemlerinin uygulanması, eşyanın ithali için öngörülen diğer işlemlerin tamamlanması ve kanunen ödenmesi gereken vergilerin tahsili ile mümkün olduğu belirtilmiş. 197. maddesinin olay tarihinde yürürlükte bulunan şekliyle 1. fıkrasında, gümrük vergilerinin, tahakkukundan hemen sonra beyanname veya beyanname yerine geçen belge üzerinde yükümlüye tebliğ edileceği.

2. fıkrasında, yapılan denetlemeler sonucunda hiç alınmadığı veya noksan alındığı belirlenen veya 1. fıkrada belirtilen şekilde tebliğ edilemeyen gümrük vergilerine ilişkin tebligatın, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihten itibaren üç yıl içinde yapılacağı; şu kadar ki, gümrük yükümlülüğünün doğduğu olayla ilgili olarak dava açılmasının zamanaşımını durduracağı.

4. fıkrasında da, gümrük vergisi alacaklarının, ceza uygulanmasını gerektiren bir fiile ilişkin olması ve suçun zamanaşımı süresinin daha uzun bulunması halinde, bu alacakların, Türk Ceza Kanunu'ndaki dava ve ceza zamanaşımı sürelerinde kovuşturulup tahsil edileceği hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda değinilen hükümlere göre, gümrük beyannamesinin tescil tarihinden itibaren üç yıl içinde yükümlüsüne tebliğ edilmeyen gümrük vergileri zamanaşımına uğrayacaktır. Ancak, gümrük yükümlülüğünün doğduğu olayla ilgili olarak ceza davası açılması ve bu davanın sonucunda mahkumiyet kararı verilmesi halinde, gümrük idaresi, söz konusu eşyanın ithalinden doğan gümrük vergilerini, suçun tabi olduğu zamanaşımı süresi içerisinde yapıp tebliğ edeceği tahakkukla isteyebilecektir.

Beyannamenin tescil edildiği tarihte yürürlükte olan 4458 sayılı Kanun'un 197. maddesinin 4. fıkrası hükmü, gümrük vergilerinin noksan ödenmesi veya hiç ödenmemesi sonucunu doğuran eylemin suç oluşturması ve bu suçun tabi olduğu dava ve ceza zamanaşımı süresinin daha uzun olması hallerinde Türk Ceza Kanunu'ndaki daha uzun olan zamanaşımı süresinin uygulanmasını mümkün kılmakla birlikte,

bir eylemin suç oluşturduğu açılacak ceza davası sonucunda verilen kararla kesinlik kazanabileceğinden anılan sürelerden yararlanılarak ek gümrük vergisi tahakkuku yapılabilmesi öncelikle bu konuda Cumhuriyet Savcılığınca açılmış bir ceza davasının sonucuna bağlı bulunmaktadır.

Ancak Cumhuriyet Savcılığınca ceza davası açılmış olması idarenin Türk Ceza Kanunu'nda yazılı zamanaşımı sürelerinden yararlanması için yeterli olmayıp, eylemin suç oluşturup oluşturmadığı hususu, ceza davası sonucunda verilecek kararla ortaya çıkacaktır.

Bu bakımdan, davalı idare tarafından temyiz dilekçesinde, ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin … Esas sayılı dosyasında ithalatçı şirketin ortakları için gümrük vergisi kaybına yol açmak iddiası ile açılan ceza davasının henüz sonuçlanmadığı ifade edilmişse de, salt kovuşturma başlatılmış ve ceza davası açılmış olması Gümrük Kanunu'nda öngörülen 3 yıllık zamanaşımı süresinden daha uzun bir zamanaşımı süresinin tatbikine imkan vermeyeceğinden, Türk Ceza Kanunu'nda öngörülen dava ve ceza zamanaşımı hükümleri uygulanamayacak olan ithale konu eşya nedeniyle üç yıllık zamanaşımı süresi geçirildikten sonra tebliğ edilen tahakkuklara ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığından, dava konusu işlemin iptali yolundaki mahkeme kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.