Danıştay 7. Daire E.2016/9092 K.2021/1138

Dava konusu istem: Davacı adına tescilli ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşya nedeniyle tahakkuk ettirilen kaynak kullanımını destekleme fonu payı, kaynak kullanımını destekleme fonundan kaynaklanan katma değer vergisi, fon payı üzerinden hesaplanan cezai faiz ile katma değer vergisi üzerinden hesaplanarak karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Olayda; davacı şirket yetkililerinin açılan ceza davasında beraat ettikleri, dolayısıyla dava konusu para cezasına ilişkin tebligatın yükümlüsüne en geç beyannamenin tescil tarihi olan 13/10/2003 tarihinden itibaren 3 yıl içerisinde 13/10/2006 tarihinde yapılması gerekirken bu süre geçtikten sonra 11/08/2011 tarihinde yapılması nedeniyle uyuşmazlık konusu vergi ve cezaların zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu beyannameyle ilgili olarak ceza davası açıldığı, ceza davası açılmasının zamanaşımı süresinin uzaması için yeterli olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Dava konusu fon payı ile ilgili olarak Vergi Usul Kanunu'nun 114. maddesinde öngörülen beş yıllık zamanaşımı süresinin uygulanması gerektiği, olayda, fon payı istenmesine ilişkin işlem, yukarıda sözü edilen beş yıllık zamanaşımı süresi geçirildikten sonra 11/08/2011 tarihinde davacıya tebliğ edildiği gerekçesiyle zamanaşımına uğradığı, kaynak kullanımını destekleme fonundan kaynaklanan katma değer vergisi ile katma değer vergisi üzerinden hesaplanarak karara bağlanan para cezasının da iptali gerektiği gerekçesiyle iptal edilmesi gerektiği;

kaynak kullanımını destekleme fonu payı tutarı üzerinden, 07/06/1988 gün ve 19835 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 1988/12944 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nın 8. maddesi uyarınca müeyyide olarak cezai faiz istenmiş olup, anılan Bakanlar Kurulu Kararına göre cezai faiz hesaplanması, Anayasanın 38. maddesinde ifade edilen "Kanunsuz suç ve ceza olmaz" ilkesine aykırılık oluşturduğundan dava konusu işlemin kaynak kullanımını destekleme fonu payı üzerinden hesaplanan cezai faize ilişkin kısmının da bu gerekçeyle iptal edilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına tescilli ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyaların beyannamede ödemenin peşin olarak yapılacağı beyan edilmesine rağmen bedellerinin peşin ödenmediğinden bahisle tahakkuk ettirilen kaynak kullanımını destekleme fonu payı, fon payı üzerinden hesaplanan cezai faiz, kaynak kullanımını destekleme fonundan kaynaklanan katma değer vergisi ile katma değer vergisi üzerinden hesaplanarak karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Savunma Sanayii Destekleme Fonu kurulmasını öngören 3238 sayılı Kanun'un 15. maddesinde, mükellefler ile vergi sorumluları tarafından bu Kanun'a göre hesaplanarak ödenmesi gereken fona ait meblağ hakkında Vergi Usul Kanunu ile Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerinin uygulanacağı düzenlenmiş, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "Zamanaşımı Süreleri" başlıklı 114. maddesinin 1. fıkrasında ise, vergi alacağının doğduğu takvim yılının başından başlayarak 5 yıl içinde tarh ve mükellefe tebliğ edilmeyen vergilerin zamanaşımına uğrayacağı hükme bağlanmıştır.

1211 sayılı T.C. Merkez Bankası Kanunu'nun 3098 sayılı Kanun'la değişik 40. maddesinin 2. fıkrasının (b) ve (c) bendi ile 3182 sayılı mülga Bankalar Kanunu'nun 37 ve 40. maddeleri uyarınca 12/05/1988 tarih ve 88/12944 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile "Kalkınma planı ve yıllık programlarda öngörülen hedeflere uygun olarak yatırımların yönlendirilebilmesi ve ihtisas kredilerinde kredi maliyetlerinin düşürülmesi" amacıyla Kaynak Kullanımı Destekleme Fonu ihdas edilmiş, ayrıca, 12/05/1988 tarih ve 88/12944 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nın 3. maddesinde, kabul kredili, vadeli akreditif ve mal mukabili ödeme şekline göre yapılan ithalatlarda kaynak kullanımını destekleme fonu payının alınacağı kuralı yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu fon payının dayanağını oluşturan düzenlemelerde zamanaşımı konusunda herhangi bir hükme yer verilmemiştir. Olay tarihi itibariyle Gümrük Kanunu kapsamında vergi ve resim niteliğinde olmayıp, ek bir mali yükümlülük olan fon payı hakkında dava konusu dönemde 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nda düzenlenen zamanaşımı hükmünün uygulanması mümkün değildir.

Bununla birlikte; yukarıda yer verilen 3238 sayılı Kanun'un 15. maddesi uyarınca, söz konusu fon payı ile ilgili olarak Vergi Usul Kanunu'nun 114. maddesinde öngörülen beş yıllık zamanaşımı süresinin uygulanacağında kuşku yoktur. Her ne kadar, davacı hakkındaki tahakkuka konu fon payı, savunma sanayii destekleme fonu payı değil, kaynak kullanımını destekleme fonu payı ise de, fon payları arasında, tabi olacakları zamanaşımı süresi bakımından fark yaratılmasını haklı kılacak hukuki bir neden bulunmadığından, kaynak kullanımını destekleme fonu payı kesintilerinin de, anılan 114. maddede öngörülen süreye eşit bir zamanaşımı süresine tabi olduklarının kabulünün yerinde olacağı sonucuna ulaşılmıştır.

Bu duruma göre; fon ödeme yükümlülüğünün doğduğu takvim yılını takip eden yılın başından başlayarak beş yıl içinde tarh edilerek ilgisine tebliğ edilmeyen fonlar zamanaşımına uğrayacaktır.

Her ne kadar Mahkemece uyuşmazlık konusu vergilere uygulanması gereken zamanaşımı süresi 3 yıl olarak değerlendirilmişse de; olayda, fon payı istenmesine ilişkin işlem, yukarıda sözü edilen beş yıllık zamanaşımı süresi geçirildikten sonra 11/08/2011 tarihinde davacıya tebliğ edilmiş olduğundan; uyuşmazlık konusu kaynak kullanımını destekleme fonunun zamanaşımına uğradığının anlaşılması karşısında; mahkeme kararının kaynak kullanımını destekleme fonu payı ile bundan kaynaklanan katma değer vergisi ile katma değer vergisi üzerinden hesaplanarak karara bağlanan para cezasının iptaline ilişkin hüküm fıkrasında sonucu itibariyle isabetsizlik görülmemiştir.

Kararın, kaynak kullanımını destekleme fonu payı üzerinden hesaplanan cezai faizin iptaline ilişkin hüküm fıkrasına yönelik temyiz istemine gelince:

Kaynak kullanımını destekleme fonu payı tutarı üzerinden, 07/06/1988 tarih ve 19835 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 1988/12944 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nın 8. maddesi uyarınca müeyyide olarak cezai faiz istenmiş olup, anılan Bakanlar Kurulu Kararına göre cezai faiz hesaplanması, Anayasa'nın 38. maddesinde ifade edilen "Kanunsuz suç ve ceza olmaz" ilkesine aykırılık oluşturmaktadır.

Bu durumda dava konusu işlemin fon payı üzerinden hesaplanan cezai faize ilişkin kısmının bu gerekçeyle iptali gerekirken, yukarıda değinilen gerekçeyle iptali yolunda verilen mahkeme kararının anılan hüküm fıkrasında da sonucu itibariyle isabetsizlik görülmemiştir.