Danıştay 7. Daire E.2019/332 K.2021/5103

Dava konusu istem: 01/09/2014 tarih ve ... sayılı transit refakat belgesi muhteviyatı ''kırmızı et'' cinsi eşyanın yurt dışı edilmediğinin tespit edildiğinden bahisle, davacı adına 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 5. fıkrası uyarınca eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı tutarında karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...Vergi Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla, transit refakat belgesi muhteviyatı eşyayı taşıyan araçların hareket gümrük müdürlüğünün kontrolü altında yüklemesinin yapılıp mühürlenmelerinden sonra varış gümrük müdürlüğüne sevkinin sağlandığı ve söz konusu araçların transit güzergahında belirlenen tarihte varış gümrük müdürlüğünden çıkışının yapıldığı, bu aşamada rejim şartlarının ihlal edildiğine ilişkin varış gümrük müdürlüğünce herhangi bir saptamada bulunulmadığı, ayrıca söz konusu araçların yurt dışına çıkış yapıp taşıdıkları eşyayı bıraktıktan sonra geri döndüğü,

davalı idarece söz konusu araçlar hakkında transit rejim hükümlerinin ihlal edildiğine, araçların içindeki ''kırmızı et'' cinsi eşyanın değiştirildiğine ya da taşıma yapan araçların mühürlerinin bozulduğuna yönelik bir tespitin yapılmadığı, davalı idarece eşyanın antrepoya alındıktan sonra antrepoda değiştirildiğinin kabul edildiği, gerekli kontroller yapılarak söz konusu transit rejimin usulüne uygun şekilde sonlandırılmasının akabinde, antrepo rejiminin ihlali fiilinden hareketle, geriye doğru inceleme yapılarak durumun saptanmaya çalışıldığının anlaşıldığı,

bu durumda, idarece taşınan eşya veya eşyayı taşıyan araçlar üzerinde transit rejim hükümlerinin ihlal edildiğine ilişkin bir tespitin yapılmadığının anlaşılması karşısında, olayda, eşyanın transit rejim hükümlerine aykırı bir şekilde Türkiye Gümrük Bölgesinde bırakıldığının varsayılması ve 4458 sayılı Kanun'un 184. maddesi uyarınca davacı hakkında gümrük yükümlülüğünün doğduğundan bahsedilmesi mümkün olmadığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

...tarih ve ...sayılı transit refakat belgesi muhteviyatı ''kırmızı et'' cinsi eşyanın yurt dışı edilmediğinin tespit edildiğinden bahisle, davacı adına 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 5. fıkrası uyarınca eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı tutarında karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 3. maddesinin 16. fıkrasında, "gümrük beyanı"nın eşyanın bir gümrük rejimine tabi tutulması talebinde bulunulmasını; 17. fıkrasında, "beyan sahibi"nin gümrük beyanında bulunan kişiyi; 20. maddesinin (a) bendinde "rejim hak sahibi"nin gümrük beyanında bulunan kişiyi, (b) bendinde ise, "asıl sorumlu"nun transit rejimde rejim hak sahibini ifade ettiği belirtilmiş; olay tarihinde yürürlükte bulunan 235. maddesinin 5. fıkrasında, Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen ve transit rejim beyanında bulunulan serbest dolaşımda olmayan eşyanın, beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinse eşya olduğunun tespiti halinde, farklı çıkan eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası alınacağı, hükme bağlanmıştır.

Gümrük Yönetmeliği'nin olay tarihinde yürürlükteki şekliyle 243. maddesinde ise, Türkiye Gümrük Bölgesine getirilerek transit rejimine konu edilen serbest dolaşımda olmayan eşyanın giriş gümrük idaresinde yapılan kontrolü neticesinde, beyan edilenden açıkça farklı olduğu tahlil. Teknik inceleme ve araştırmaya gerek olmaksızın kolayca anlaşılabilen ve gümrük vergileri ve/veya ticaret politikası önlemleri açısından farklılık oluşturan eşyanın, belirgin bir şekilde farklı cinste eşya olarak kabul edileceği, Kanun'un 235. maddesinin 5. fıkrası uyarınca idari para cezası uygulanmasını müteakip eşyanın sevkine izin verileceği belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, 4458 sayılı Kanun'un 235. maddesinin 5. fıkrası uyarınca ceza kesilebilmesi için transit rejim beyanında bulunulan serbest dolaşımda olmayan eşyanın, beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste eşya olması; bir eşyanın belirgin bir şekilde farklı cinste eşya olduğunun kabul edilebilmesi için de giriş gümrük idaresinde yapılan kontrolü neticesinde, beyan edilenden açıkça farklı olduğunun tahlil, teknik inceleme ve araştırmaya gerek olmaksızın kolayca anlaşılabilmesi ve gümrük vergileri veya ticaret önlemleri açısından farklılık oluşturması şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.

Bu durumda, beyanda bulunulan eşyanın, beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste eşya olduğunun kabul edilebilmesi, giriş gümrük idaresinde yapılan kontrolde beyan edilenden açıkça farklı olduğunun tahlil, teknik inceleme ve araştırmaya gerek olmaksızın kolaylıkla anlaşılabilmesi koşuluna bağlı olup, davacı tarafından transit refakat belgesi kapsamında "kırmızı et" olarak beyan edilen eşyanın kontrolü neticesinde, yine "kırmızı et" olduğunun tespit edildiği, açıkça farklı cinste eşya bulunduğu yönünde bir saptamada bulunulmadığı ve dolayısıyla ceza kararının alınabilmesine ilişkin şartların oluşmadığı anlaşıldığından,

dava konusu işlemi iptal eden mahkeme kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine dair bölge idare mahkemesi kararında sonucu itibarıyla yasal isabetsizlik bulunmamıştır.