Danıştay 7. Daire E.2020/2423 K.2023/2286

Sanayi Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. …

2- (DAVALI) : … Bakanlığı adına … Gümrük Müdürlüğü VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU

… Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacı adına 2017 ve 2018 yıllarında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 17 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı … gümrük tarife istatistik pozisyonunda beyan edilen eşyanın, başka bir şirket adına 26/02/2018 tarihinde tanzim edilen … referans nolu Bağlayıcı Tarife Bilgisi uyarınca … pozisyonunda sınıflandırılması gerektiğinden bahisle fazladan ödenen gümrük, ilave gümrük ve katma değer vergilerinin geri verilmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine dair karara vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali ile fazladan ödenen vergilerin iadesi istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla.

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 9. maddesinin 2. fıkrasında, bağlayıcı tarife veya bağlayıcı menşe bilgisinin, gümrük idarelerini, hak sahibine karşı sadece eşyanın tarife pozisyonu veya menşeinin tespiti konusunda ve yalnızca bilginin verildiği tarihten sonra tamamlanacak gümrük işlemlerine konu olan eşya için bağlayacağının düzenlendiği, olayda, 14 adet beyannamenin tescilinden sonra 26/02/2018 tarihinde … referans nolu Bağlayıcı Tarife Bilgisinin yürürlüğe girmesi nedeniyle anılan beyannamelerin tescili anında yürürlükte olmayan bir düzenlemeye göre ödenecek vergilerin belirlenmesinin mümkün olmadığı,

bu beyannameler yönünden fazladan ödendiği ileri sürülen vergilerin iadesi isteminin reddedilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı; uyuşmazlık konusu eşya davacı tarafından … gümrük tarife istatistik pozisyonunda beyan edilmişse de, vergilendirmede vergiyi doğuran olayın ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu,

dolayısıyla söz konusu bağlayıcı tarife bilgisinin yürürlüğe girdiği 26/02/2018 tarihinden sonra tescil edilen 3 adet beyannameye ilişkin vergilerin beyannamelerin tescili anında geçerli olan vergi oranları üzerinden hesaplanmasının gerektiği, bu nedenle kanunen ödenmemesi gerektiği halde ödenmiş olan verginin varlığının kabulünün icap ettiği, 3 adet beyanname yönünden fazladan ödendiği ileri sürülen vergilerin iadesi isteminin reddedilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin 3 adet beyannameye isabet eden kısmının iptaline, bu beyannameler nedeniyle fazladan tahsil edilen vergilerin iadesine,

kalan beyannameler yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurularına konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davacı tarafından, uyuşmazlık konusu eşya için verilen 23/05/2017 tarihli bağlayıcı tarife bilgisine istinaden eşyaların … gümrük tarife istatistik pozisyonunda beyan edilerek vergilerin ödendiği, ancak idarece anılan BTB iptal edilerek eşyanın … pozisyonunda sınıflandırılacağına ilişkin 26/02/2018 tarihli BTB'nin verildiği, dolayısıyla yanlış tarife bilgisi verildiğinin kabulü suretiyle söz konusu tarihten önce tescil edilmiş beyannamelere de Gümrük Kanunu'ndaki iade hükümlerinin uygulanması gerektiği; davalı idarece, davacının geri verme başvurusuna dayanak teşkil eden BTB'lerin başka bir firma adına tanzim edildiği,

dolayısıyla kendi iradesiyle beyan söz konusu olduğundan "hatalı" olarak ödenmiş bir verginin bulunmadığı, ayrıca farklı pozisyonda yer aldığından bahisle geri verme isteminde bulunulmuş ise de, eşyaların gümrük gözetiminden çıkmış olması nedeniyle iddia olunan pozisyondaki eşya ile aynı niteliklere sahip olup olmadığının tespiti mümkün olmadığından tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI

Taraflarca istemlerin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'NIN DÜŞÜNCESİ: Olayda, uyuşmazlığın çözümünün, davacı tarafından ithal edilen eşyanın dahil olduğu gümrük tarife istatistik pozisyonunun belirlenmesini zorunlu kılması nedeniyle ortada, açıkça yanlışlıkla alınan veya fuzulen tahsil edilen bir verginin söz konusu olmadığı, dolayısıyla davacının geri verme isteminin 4458 sayılı Kanun'un 211. maddesinde öngörülen koşulları taşımadığı ve davaya konu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığından, davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile kararın aleyhlerine olan hüküm fıkrasının bozulması, davacının temyiz isteminin ise belirtilen gerekçeyle reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına 2017 ve 2018 yıllarında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 17 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı … gümrük tarife istatistik pozisyonunda beyan edilen eşyanın, başka bir şirket adına 26/02/2018 tarihinde tanzim edilen … referans nolu Bağlayıcı Tarife Bilgisi uyarınca … pozisyonunda sınıflandırılması gerektiğinden bahisle fazladan ödenen gümrük, ilave gümrük ve katma değer vergilerinin geri verilmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine dair karara vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali ile fazladan ödenen vergilerin iadesi istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 9. maddesinin 2. fıkrasında, bağlayıcı tarife veya bağlayıcı menşe bilgisinin, gümrük idarelerini, hak sahibine karşı sadece eşyanın tarife pozisyonu konusunda veya eşyanın menşeinin tespiti konusunda ve yalnızca bilginin verildiği tarihten sonra tamamlanacak gümrük işlemlerine konu olan eşya için bağlayacağı hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanun'un 211. maddesinde, kanunen ödenmemeleri gerektiği halde ödenmiş olduğu belirlenen gümrük vergilerinin geri verileceği, kanunen tahakkuk ettirilmemeleri gerektiği halde tahakkuk ettirilen gümrük vergilerinin kaldırılacağı hükmüne yer verilmiştir.

Öte yandan, yürürlükten kaldırılan 1615 sayılı Gümrük Kanunu'nun 87. maddesi ile ilgili olarak, Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 02/07/1966 tarih ve E:1965/13, K:1966/6 sayılı kararında, aykırı içtihatlar, tahsil olunan gümrük vergilerinin anılan madde uyarınca geri verilebilmesinin, yanlışlıkla veya fuzulen tahsil olunduklarının açıkça anlaşılması koşuluyla olanaklı bulunduğu yolunda birleştirilmiştir. Bu bakımdan.

4458 sayılı Kanun'un benzer hükümler taşıyan 211. maddesinin uygulanmasında da, iadesi istenen gümrük vergilerinin kanunen ödenmelerinin veya tahakkuk ettirilmelerinin gerekmediğinin, açıkça; yani, herhangi bir inceleme, araştırma ve yoruma gerek olmaksızın anlaşılabilir olması koşulu aranmalıdır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından beyannameler muhteviyatı eşyaların … gümrük tarife istatistik pozisyonunda beyan edilerek ithal edildiği, 26/02/2018 tarihinde tanzim edilen … referans nolu Bağlayıcı Tarife Bilgisi uyarınca aynı cins eşyanın … pozisyonunda sınıflandırılması gerektiğinden bahisle fazladan ödenen vergilerin iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddi üzerine işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Olayda, uyuşmazlığın çözümünün, davacı tarafından ithal edilen eşyanın dahil olduğu gümrük tarife istatistik pozisyonunun belirlenmesini zorunlu kıldığı, bu belirlemenin ise, ancak eşyanın teknik özelliklerinin incelenmesi suretiyle ortaya konulmasını ve elde edilecek verilerin Gümrük Tarife Cetvelinin Tarifenin Yorumu ile ilgili Genel Kurallarının ve Gümrük Tarife Cetveli İzahnamesindeki açıklama notlarının yorumunu gerektirmesi nedeniyle, ortada, açıkça yanlışlıkla alınan veya fuzulen tahsil edilen bir verginin söz konusu olmadığı,

dolayısıyla davacının geri verme isteminin 4458 sayılı Kanun'un 211. maddesinde öngörülen koşulları taşımadığı sonucuna varıldığından, davaya konu işlemde hukuka aykırılık, bölge idare mahkemesi kararının, işlemin 3 adet beyannameye isabet eden kısmının iptali yolunda verilen mahkeme kararına yönelik davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine ilişkin hüküm fıkrasında isabet görülmemiştir.

Bu durumda, davaya konu işlemin bağlayıcı tarife bilgisinin düzenlenme tarihinden önce tescil edilen 14 adet beyannameye isabet eden kısmı yönünden de davanın belirtilen gerekçeyle reddi gerekirken, yukarıda değinilen gerekçeyle verilen kararın davacının istinaf başvurusunun reddine ilişkin hüküm fıkrasında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.