Danıştay 7. Daire E.2020/3452 K.2023/1953

Dava Konusu İstem

18/09/2018 tarihinde İpsala Gümrük Müdürlüğünden yurda girişi yapılan … sayılı TIR Karnesi muhteviyatı "polyurethane film" olarak beyan edilen eşyanın "döşemelik örme mensucat" olduğunun tespit edildiğinden bahisle, taşıyıcı firma olan davacı adına 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 5. fıkrasının olay tarihinde yürürlükte bulunan şekli uyarınca gümrüklenmiş değerin iki katı tutarında karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:. K:… sayılı kararıyla.

18/09/2018 tarihinde Türkiye'ye girişi yapmak üzere İpsala Gümrük Müdürlüğü sahasına gelen GX81580775 sayılı TIR Karnesi muhteviyatı eşyayı taşıyan araca ilişkin ön beyanda, eşya cinsinin "kumaş" olarak belirtildiği, TIR Karnesi ve eki CMR Belgesi ile faturada malın cinsinin "polyuretanhane film" olduğunun görülmesi üzerine yapılan fiziki muayenede aracın mühürlerinin sağlam, eşyanın kap adedi ve ağırlığının uyumlu, ancak eşyanın döşemelik örme mensucat olduğunun tespit edildiği, bu sebeple, eşyanın beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste eşya olduğundan bahisle gümrüklenmiş değer üzerinden para cezasının kesildiği;

beyan edilen polyuretanhane film cinsi eşyanın plastik eşya faslında, 39.21 GTİP'te, %6,5 gümrük vergisi ve %18 katma değer vergisine tabi, tespit edilen döşemelik örme mensucat cinsi eşyanın kumaş faslında, 6005 GTİP'te, %8 gümrük vergisi, %8 katma değer vergisine ve %20 ilave gümrük vergisine tabi olduğu anlaşıldığından, beyan edilen ile tespit edilen eşyaların belirgin cinste ve uygulanacak gümrük vergileri ile ticaret politikası önlemleri açısından beyan sahibi lehine farklı olduğu sonucuna varılarak, olayda, ceza kesme koşullarının oluştuğu anlaşıldığından,

dava konusu para cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

İthalata konu edilecek eşya yurda girmeden önce verilen ön beyanda eşya cinsinin kumaş olarak belirtildiği, gümrükçe yapılan kontroller neticesinde mahreç ülke güvenlik mührünün sağlam olduğu ve taşınan eşyanın ön beyan ile cins, miktar ve ağırlık bakımından uyumlu olduğu, farklılığın TIR Karnesi ve eki CMR Belgesi ile faturada kullanılan "polyuretanhane film" ibaresinden kaynaklandığı, söz konusu hataya ilişkin olarak faturayı düzenleyen firmanın malın cinsini faturaya "polyuretanhane film fabric" olarak yazdığı halde "fabric" kelimesinin çıktıya yansımamasından kaynaklandığı ve bu durumun gönderici firma beyanı ile sabit olduğu, kabahat fiilinin unsurlarının oluşmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Olayda, Mahkemece, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 5. fıkrası hükmünün ihlal edildiği sonucuna ulaşılması yerinde olmakla birlikte; gümrük mevzuatından kaynaklanan para cezaları bakımından da uygulanacağı kuşkusuz bulunan "lehe olan kanun hükümlerinin geçmişe yürüyeceği" yolundaki ceza hukukunun temel ilkesi çerçevesinde, 7190 sayılı Kanun ile yapılan mevzuat değişikliği dikkate alınmak suretiyle yeniden karar verilmek üzere, temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

18/09/2018 tarihinde İpsala Gümrük Müdürlüğünden yurda girişi yapılan GX81580775 sayılı TIR Karnesi muhteviyatı "polyurethane film" olarak beyan edilen eşyanın "döşemelik örme mensucat" olduğunun tespit edildiğinden bahisle, taşıyıcı firma olan davacı adına 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 5. fıkrasının olay tarihinde yürürlükte bulunan şekli uyarınca gümrüklenmiş değerin iki katı tutarında karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin olay tarihinde yürürlükte bulunan şekliyle 5. fıkrasında.

Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen ve transit rejim beyanında bulunulan serbest dolaşımda olmayan eşyanın, beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste eşya olduğunun tespiti halinde, farklı çıkan eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası alınacağı hükme bağlanmış olmasına karşın, aynı hükmün 24/10/2019 tarih ve 7190 sayılı Kanun'un 12. maddesiyle değişik halinde, Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen ve varış gümrük idaresine karayolu ile sevk edilmek üzere transit rejimine konu edilen serbest dolaşımda olmayan eşyanın, yapılan kontrol veya muayene sonucunda,

beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste olduğunun tahlil, teknik inceleme ve araştırmaya gerek olmaksızın tespiti hâlinde fiilin niteliğine göre bu fıkranın (a) ve (b) bentleri uyarınca işlem yapılacağı; aynı fıkranın (a) bendinde, farklı çıkan eşyanın gümrük vergileri toplamının beyan edilen eşyanın gümrük vergileri toplamından fazla olması durumunda farklı çıkan eşyaya ilişkin gümrük vergilerinin iki katı idari para cezası verileceği;

(b) bendinde, farklı çıkan eşyanın beyan edilen eşyadan farklı şekilde, ithalinin lisansa, şarta, izne, kısıntıya veya belli kuruluşların vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi olması durumunda farklı çıkan eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası verileceği hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Olayda, Mahkemece eşyanın beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste eşya olduğu ve beyan farklılığının yükümlü lehine vergisel bir fark yarattığı değerlendirmesi yapılarak 4458 sayılı Kanun'un 235. maddesi hükmünün ihlal edildiği sonucuna ulaşılması yerinde olmakla birlikte; ceza hükmünün 7190 sayılı Kanun'un 12. maddesiyle değiştirilen halinde, eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası verilebilmesi için, farklı çıkan eşyanın beyan edilen eşyadan farklı şekilde, ithalinin lisansa, şarta, izne, kısıntıya veya belli kuruluşların vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi olması gerekmektedir.

Bu durumda, gümrük mevzuatından kaynaklanan para cezaları bakımından da uygulanacağı kuşkusuz bulunan "lehe olan kanun hükümlerinin geçmişe yürüyeceği" yolundaki ceza hukukunun temel ilkesi çerçevesinde, anılan ceza hükmünün yeni hali uyarınca, davacının durumunun hangi fıkra hükmü kapsamında değerlendirileceği ve olaya uygulanması gereken ceza miktarı değerlendirilmek suretiyle yeniden bir karar verilmek üzere, temyize konu kararın bozulması gerekmiştir.