Danıştay 7. Daire E.2021/1539 K.2023/4525

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; olayda, TIR karnesi içeriği eşyanın yurt içinde bırakıldığı ve başka eşyalar ile değiştirildiği hususlarının tespit edilmesi üzerine, TIR karnesinin usulüne uygun olarak sonlandırılmadığından bahisle, TIR Sözleşmesi hükümleri kapsamında gümrük vergi ve resimlerinin sorumlulardan tahsil edilmesi gerektiği kanaatine varıldığı, bu itibarla, davalı idarece, söz konusu TIR işleminin usulüne uygun olarak sonlandırılmadığına ilişkin bildirimin ve tahakkuk ettirilen vergilere ilişkin işlemin karne hamili.

Lojistik Dış Ticaret Anonim Şirketine tebliğ edildiği, aynı zamanda söz konusu bildirimin davacı kefil kuruluşa da yapıldığının anlaşılması karşısında, asıl sorumlu şirketten tahsil edilemeyen gümrük vergileri ve gecikme faizinin tahsili amacıyla kefil kuruluş olan davacı adına tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

TIR karnesinin usulüne uygun olarak sonlandırıldığı, söz konusu işlemdeki imzaların sahteliği ispatlanmadıkça sorumluluklarına gidilemeyeceği, karne hamiline gönderilen ödeme talebinin bir örneğinin kendilerine gönderilmediği, gözetim uygulaması uyarınca gümrük vergisi talep edilmesinin hukuka aykırı olduğu, mahkeme kararında maktu harca hükmedilmesi gerekirken nispi harca hükmedildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: TIR karnesi kapsamı eşyanın yurda girdiği tarihten itibaren iki yıllık süre içerisinde, ilgililer hakkında ceza davası açıldığının açık bulunması karşısında, kefil Kuruluşun takibinin, söz konusu davada verilen kararın infaz edilebilir hale geldiği tarihten itibaren bir yıl içinde yapılmasının gerekip gerekmediğinin açıklığa kavuşturulması suretiyle uyuşmazlığın çözülmesi gerekirken, yazılı gerekçeyle verilen kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

… sayılı TIR karnesi ile Hamzabeyli Gümrük Müdürlüğünden yurda girişi yapılarak Erenköy Gümrük Müdürlüğüne sevk edilen eşyanın, usulsüz olarak yurt içinde bırakıldığından bahisle, karne hamili firmadan tahsil edilemeyen gümrük ve katma değer vergileri ile gecikme faizinin kefil sıfatıyla davacıdan istenilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

TIR Karneleri Himayesinde Uluslararası Eşya Taşınmasına Dair Gümrük Sözleşmesi'nin (TIR Sözleşmesi) 8. maddesinin 1. fıkrasında, TIR işlemleri ile ilgili olarak bir yolsuzluğun tespit edildiği ülkedeki gümrük kanunlarına ve yönetmeliklerine göre ödenmesi gereken ithal veya ihraç vergi ve resimleri ile bunlara ilişkin gecikme faizlerini kefil kuruluşun ödeyeceği; kuruluşun, yukarıda zikredilen şahıslardan tahsil edilecek paraların ödenmesinden, bu şahıslarla müştereken ve müteselsilen mesul olduğu,

7. fıkrasında, maddenin birinci ve ikinci paragraflarında anılan tutarların ödenmesi gerekli hale geldiğinde, yetkili makamların mümkün olduğu ölçüde, kefil kuruluştan ödeme isteğinde bulunmadan önce, doğrudan doğruya sorumlu kişi veya kişilere başvurmalarının gerektiği, 7. fıkrasının açıklama notunda, yetkili makamların doğrudan sorumlu kişi veya kişilerden ödeme talebinde bulunmak maksadıyla alacakları önlemlerin, en azından, TIR karnesi hamiline TIR işleminin ibra edilmediğinin bildirilmesi ve/veya ödeme talebinin gönderilmesini kapsayacağı.

11. maddesinin 1. fıkrasında, bir TIR işleminin ibra edilmemiş olması halinde, yetkili makamlar şayet TIR karnesinin kabul edildiği tarihten itibaren bir yıl içinde ilgili kuruluşa ibra edilmeme keyfiyetini bildirmemişlerse, 8. maddenin 1. ve 2. fıkralarında belirtilen paraları kefil kuruluştan talep edemeyecekleri ve bu hükmün TIR işlemini sonlandırma belgesi usulsüz veya hile yolu ile temin edilmiş olduğu hallerde de uygulanacağı, bu halde ihbar süresinin iki yıl olduğu,

2. fıkrasında, 8. maddenin 1. ve 2. fıkralarında sözü edilen para tutarlarının ödenmesi talebinin, TIR işleminin ibra edilmediği veya TIR işlemini sonlandırma belgesinin usulsüz veya hile yolu ile temin edilmiş olduğu kefil kuruluşa bildirildikten itibaren en az üç ay sonra ve en geç iki yıl içinde bu kuruluşa yapılacağı, bununla beraber, yukarıda belirtilen iki yıllık süre içinde dava konusu yapılmış olan hallerde ödeme talebinin, mahkeme kararının kabili infaz hale geldiği tarihten itibaren bir yıl içinde yapılacağı kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

TIR karnesi muhteviyatı eşyaya ilişkin taşıma işleminin usulüne uygun olarak sonlandırılmamış olması halinde, ithalat vergilerinin kefil Kuruluştan talep edilebilmesi için, bu hususun, eşyanın TIR karnesiyle yurda girdiği tarihten itibaren bir yıl, TIR işlemini sonlandırma belgesinin usulsüz veya hile yolu ile temin edilmiş olduğu takdirde iki yıl içinde kefil kuruluşa bildirilmesi ve kefil kuruluştan bu bildirimden itibaren en az üç ay sonra ve en geç iki yıl içinde ödeme talebinde bulunulması mümkün olmakla birlikte, yukarıda belirtilen iki yıllık süre içinde ilgililer hakkında ceza davası açılmış olması ve ceza davasında verilen kararın,

TIR karnesi kapsamı eşyanın usulsüz veya hile yoluyla yurt içinde bırakıldığı hususuna temas etmiş bulunması halinde, ceza davasında verilen kararın infaz edilebilir hale gelmesinden itibaren bir yıllık süre içinde takibata geçilmesinin icap ettiği sonucuna ulaşılmaktadır.

Olayda, TIR karnesi kapsamı eşyanın yurda girdiği tarihten itibaren iki yıllık süre içerisinde, ilgililer hakkında ceza davası açıldığının açık bulunması karşısında, Vergi Dava Dairesince, yukarıda yapılan açıklamalar göz önüne alınarak, kefil Kuruluşun takibinin, söz konusu davada verilen kararın infaz edilebilir hale geldiği tarihten itibaren bir yıl içinde yapılmasının gerekip gerekmediğinin açıklığa kavuşturulması suretiyle uyuşmazlığın çözülmesi gerekirken, yazılı gerekçeyle verilen mahkeme kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine dair kararda isabet görülmemiştir.