Danıştay 7. Daire E.2021/1940 K.2023/4175

Dava konusu istem: Yapılan bir ihbar üzerine dava dışı Bazoğlu Ticaret isimli işyerinde yapılan aramada ele geçirilen "şeffaf akkor ampul" ticari isimli eşyanın, davacı adına tescilli … tarih ve … sayılı beyannameyle yurda sokulduğunun tespit edildiğinden bahisle, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca eşyanın gümrüklenmiş değerinin dört katı tutarında karara bağlanan para cezasına vaki itirazın zımnen reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, dava dışı üçüncü kişi uhdesinde yapılan aramada ele geçirilen eşyanın … tarih ve … sayılı Tebliğle ithalatı yasaklanan eşya olduğundan bahisle davaya konu işlem tesis edilmiş ise de; davacı hakkında Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığınca yapılan soruşturma neticesinde verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair kararda;

beyanname konusu eşyanın ithalat yasağının, Ekonomi Bakanlığı Ürün Güvenliği ve Denetimi Genel Müdürlüğü'nün Türk Standartları Enstitüsü'ne hitaben yazdığı … tarih ve … sayılı yazısı doğrultusunda Enstitüce hazırlanan 13/08/2012 tarihli Genelge ile fiilen uygulamaya konulduğu ve bu tarihten sonra yasaklı ampüllerle ilgili doğrudan işlem yapıldığı, dolayısıyla beyannamenin tescil tarihinden sonra söz konusu ithalat yasağının uygulamaya konulduğu anlaşıldığından, davacı adına kesilen para cezasına vaki itirazın zımnen reddine dair işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Eşyanın ithalat iznine ve uygunluk belgesine sahip olmadığı anlaşıldığından, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: 6455 sayılı Kanunla 4458 sayılı Kanun'un 235. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde yapılan değişikliğin 11/04/2013 tarihinde yürürlüğe konulduğu, beyannamenin tescil tarihinde idari işlemin dayandırıldığı hükmün bulunmadığı belirtilmeden, salt adli yargıda yapılan soruşturmada yapılan tespitlerin esas alınması suretiyle karar verilmiş ise de temyiz isteminin reddi ile sonucu itibariyle usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Yapılan bir ihbar üzerine dava dışı Bazoğlu Ticaret isimli işyerinde yapılan aramada ele geçirilen "şeffaf akkor ampul" ticari isimli eşyanın, davacı adına tescilli … tarih ve … sayılı beyannameyle yurda sokulduğunun tespit edildiğinden bahisle, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca eşyanın gümrüklenmiş değerinin dört katı tutarında karara bağlanan para cezasına vaki itirazın zımnen reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 38. maddesinin 1. fıkrasında, kimsenin işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanunun suç saymadığı bir fiilden dolayı cezalandırılmasının olanaklı olmadığı, kimseye suçun işlendiği zamanın kanununda o suç için konulmuş olan cezadan daha ağır bir ceza verilemeyeceği öngörülmüş; aynı maddenin üçüncü fıkrasında da cezanın yasayla konulacağı belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Anayasa'nın sözü edilen maddesinde öngörülen ilkeye göre; suçun, işlendiği tarihte yürürlükte bulunan kanuna tabi olması esastır.

Bu yüzden; maddi ve manevi unsurları itibarıyla gerçekleştiği tarihte suç sayılmayan bir eylemin, daha sonra yürürlüğe giren ve bu eylemi suç sayan kanunla cezalandırılması olanaklı bulunmadığı gibi; bir suçun işlendiği tarihte yürürlükte bulunan yasa hükmü ile belirlenen cezasını ağırlaştıran sonraki yasa hükmünün de o suça uygulanması ve failinin daha ağır ceza ile cezalandırılması uygun değildir.

Diğer taraftan, Anayasamızda, suçlar ve bu suçlara öngörülen cezalar için geçerli olan ilkelerin, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nda, kanunun, karşılığında idarî yaptırım uygulanmasını öngördüğü haksızlık olarak tanımlanan ve 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun muhtelif maddelerinde yer alan kabahatler ile bu kabahatlere ilişkin olarak getirilen mülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımları ve para cezaları için de geçerli olduğu konusunda duraksamaya yer yoktur.

Uyuşmazlıkta, davacı adına tescilli … tarih ve … sayılı gümrük beyannamesiyle "şeffaf akkor ampul" ticari isimli eşyanın yurda sokulduğunun tespit edildiğinden bahisle, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca eşyanın gümrüklenmiş değerinin dört katı tutarında karara bağlanan para cezası kararı alınmış ise de, bahsi geçen hükmün değişik halinin, 28/03/2013 tarih ve 6455 sayılı Kanun'un 12. maddesiyle, 11/04/2013 tarih ve 28615 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiğinin;

cezalandırmaya konu fiillerin gerçekleştirildiği 21/06/2012 tarihinde, uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi bir eşyanın tabi değilmiş veya belge alınmış gibi ithal edilmesi halini cezalandıran bir hükmün mevcut olmadığının; aksinin kabulünün "Kanunsuz suç ve ceza olmaz" ilkesine aykırılık oluşturduğunun anlaşılması karşısında, davaya konu işlemin bu gerekçeyle iptali gerekirken, yukarıda belirtilen gerekçeyle iptaline ilişkin kararda sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.