Danıştay 7. Daire E.2021/2643 K.2023/3785

Dava Konusu İstem

Davacının 2016 ila 2018 yılları hesap iş ve işlemlerinin incelenmesi sonucu düzenlenen vergi tekniği raporuna göre, ticaretine konu ettiği akaryakıt ürünlerinden bir kısmının alışlarını kayıt ve beyan dışı bıraktığının tespit edildiğinden bahisle düzenlenen vergi inceleme raporuna istinaden 2019 yılının Ağustos (2.) dönemine ilişkin re’sen tarh edilen özel tüketim vergisi ile sahte belgelere dayalı miktar üzerinden kesilen üç kat, belgesiz alıma isabet eden miktar üzerinden kesilen bir kat vergi ziyaı cezasına ilişkin işlemlerin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "Vergi uygulamasında yetki" başlıklı Birinci Bölümünde yer alan 4.maddesinin ilk fıkrasında, vergi dairesinin mükellefi tespit eden, vergiyi tarh eden, tahakkuk ettiren ve tahsil eden daire olarak tanımlandığı, ikinci fıkrasının ilk cümlesinde ise, mükelleflerin vergi uygulaması bakımından hangi vergi dairesine bağlı olduklarının vergi kanunları ile belirleneceğinin hüküm altına alındığı, 365. maddesinde de, vergi cezalarının olayların ilgili bulunduğu vergi bakımından mükellefin bağlı olduğu vergi dairesi tarafından kesileceğinin düzenlendiği belirtilerek,

olayda, davacı hakkındaki kayıt dışı (belgesiz) motorin alımı yaptığı ve belgesiz mal bulundurduğu yönünden yapılan incelemenin davacının bağlı bulunduğu Gerede Vergi Dairesi Müdürlüğünce yapılmasına rağmen, davaya konu cezalı tarhiyatın, davacının mükellefi olmadığı yetkisiz. Vergi Dairesi Müdürlüğünce yapıldığı anlaşıldığından dava konusu vergi ziyaı cezalı tarhiyatta hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işlemin yetkili dairece hukuka uygun olarak tesis edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 14. maddesiyle özel tüketim vergisinin mükelleflerce beyanı, tarhı ve ödenmesi ile ilgili düzenlemeler yapılmış olup, buna göre; vergilendirme dönemlerinin 4760 sayılı Kanun'a ekli (I) sayılı listedeki mallar için her ayın ilk onbeş günlük birinci ve kalan günlerinden oluşan ikinci dönem olarak beyan edileceği, beyannamelerin (I) sayılı listedeki mallar için vergilendirme dönemini izleyen onuncu günü,

diğer mallar için vergilendirme dönemini izleyen ayın onbeşinci günü akşamına kadar mükellefin katma değer vergisi yönünden bağlı olduğu vergi dairesine verileceği, yazılı beyan üzerine tarh olunacağı ve beyanname verme süresi içinde de ödeneceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan maddenin 5. fıkrasında da, Maliye Bakanlığının bu 4760 sayılı Kanun gereğince verilmesi gereken beyannamelerin şekil ve muhtevasını belirlemeye, faaliyetin gereğini göz önünde tutarak mükellefin müracaatı üzerine veya re'sen tarh yerini tayin etmeye yetkili kılındığı da dikkate alındığında, dava konusu re'sen tarh işlemini icra eden Bolu Vergi Dairesi Müdürlüğünün bu yetki kapsamında belirlenmiş bir daire olup olmadığı hususunun tespit edilmesi suretiyle karar verilmesi gerektiğinden, temyiz isteminin kabul edilerek kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının 2016 ila 2018 yılları hesap iş ve işlemlerinin incelenmesi sonucu düzenlenen vergi tekniği raporuna göre, ticaretine konu ettiği akaryakıt ürünlerinden bir kısmının alışlarını kayıt ve beyan dışı bıraktığının tespit edildiğinden bahisle düzenlenen vergi inceleme raporuna istinaden 2019 yılı Ağustos (2.) dönemine ilişkin re’sen tarh edilen özel tüketim vergisi ile sahte belgelere dayalı miktar üzerinden kesilen üç kat, belgesiz alıma isabet eden miktar üzerinden kesilen bir kat vergi ziyaı cezasına ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun "Verginin beyanı, tarhı ve ödenmesi" başlıklı 14. maddesinin 1. fıkrasında; özel tüketim vergisinin, mükelleflerin yazılı beyanları üzerine tarh olunacağı, verginin, beyannamenin verildiği günde, beyanname posta ile gönderilmişse vergiyi tarh edecek daireye geldiği tarihi takip eden yedi gün içinde tarh edileceği ve beyanname verme süresi içinde ödeneceği; vergilendirme döneminin Kanun'a ekli (I) sayılı listedeki mallar için her ayın ilk onbeş günlük birinci ve kalan günlerinden oluşan ikinci dönem olduğu,

beyannamenin, (I) sayılı listedeki mallar için vergilendirme dönemini izleyen onuncu günü, diğer mallar için vergilendirme dönemini izleyen ayın onbeşinci günü akşamına kadar mükellefin katma değer vergisi yönünden bağlı olduğu vergi dairesine verileceği.

5. fıkrasında da Maliye Bakanlığının bu Kanun gereğince verilmesi gereken beyannamelerin şekil ve muhtevasını belirlemeye, faaliyetin gereğini göz önünde tutarak mükellefin müracaatı üzerine veya re'sen tarh yerini tayin etmeye, işlemin mahiyetine göre verginin işlemden önce ödenmesi şartını koymaya, müzayede yoluyla yapılan satışlarla ilgili vergilerin beyanı ve ödeme zamanı ile tahsiline ilişkin usul ve esasları belirlemeye ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin usulleri tespit etmeye yetkili olduğu hükmü mevcuttur.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen yasal çerçevede yetkili olan Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığınca, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'na ekli (I) sayılı listede yer alan mallara ilişkin özel tüketim vergisi uygulamalarının teknik bilgi ve uzmanlık gerektirmesi nedeniyle bu uygulamaların ilgili mevzuatta belirlenen usul ve esaslar dahilinde sağlıklı ve düzenli işleyişinin sağlanması amacıyla Başkanlıklarına bağlı vergi daireleri ve bağlı vergi daireleri yetki alanında bulunan malmüdürlükleri bünyesinde olan özel tüketim vergisi (I) sayılı liste mükelleflerinin yükümlülüklerini yerine getirmelerinin sağlanması ya da vergi inceleme raporu ve

benzeri dayanaklarla re'sen özel tüketim vergisi tarhiyatı yapılması gereken durumlarla ilgili olarak yetkilendirilmiş/görevlendirilmiş vergi dairelerinin belirlendiği hususlarıyla ilgili Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığının muhtelif tarih ve sayılı yazılarının mevcut olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda, öncelikle tarhiyatı gerçekleştiren Bolu Vergi Dairesi Müdürlüğünün davacı adına dava konusu işlemi yapma konusunda yetkilendirilmiş/görevlendirilmiş vergi dairesi olup olmadığı hususunun araştırılması suretiyle karar verilmesi gerektiğinden, bu hususta herhangi bir inceleme yapılmaksızın verilen temyize konu kararda hukuka uyarlık görülmemiştir.