Danıştay 7. Daire E.2021/3116 K.2023/4794

Dava Konusu İstem

Davacı hakkında düzenlenen vergi inceleme raporuna istinaden madeni yağların akaryakıta ikame amaçlı satıldığından ve bu satışlara ilişkin beyan edilerek ödenmesi gereken özel tüketim vergisinin ziyaa uğratıldığından bahisle, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 13. maddesinin 2. fıkrası uyarınca re’sen tarh edilen 2014 yılının Ocak ila Kasım (1 ve 2.) ve Aralık ayının (1.) dönemlerine ilişkin özel tüketim vergileri ile bir katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezalarının iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; olay hakkında düzenlenen vergi inceleme raporunda belirtilen tespitlerin değerlendirilmesinden, her ne kadar davacının Yahyalı/KAYSERİ adresindeki iş yerinin sahibi Fahrettin UNCU tarafından, "Tenekelerdeki yağlar araçlarda yakıt olarak kullanılıyordu." şeklinde beyanda bulunulmuşsa da, anılan şahsın sadece iş yeri sahibi olduğu, davacının mal alıp sattığı mükelleflerden biri olmadığı, dava konusu olayla ilgili ve açık bağı olan kişilerden biri olmadığı,

ifadesinin vergilendirmeye esas alınamayacağı, öte yandan, davacının bir dönem çalışanı olan ... tarafından, "İş yerinde otobüs ve kamyonların yakıt depolarına bu tenekelerdeki yağlar direkt olarak dökülüyordu." şeklinde beyanda bulunulmuş ise de, yine aynı kişi tarafından "Madeni yağların iş makinelerinin hidrolik sisteminin çalışması için tenekeyle satılıyordu." şeklinde beyanda bulunulduğundan, davacının akaryakıt olarak sattığı mal miktarının ne kadar olduğu tespit edildikten sonra,

tespit edilen miktar üzerinden cezalı tarhiyatın yapılması gerektiği, tüm satışların akaryakıt olarak kabul edilmesi suretiyle işlem tesis edilmesinin yasal olarak mümkün olmadığı, ... ve ...'ün alınan yağların doğrudan akaryakıt olarak kullanıldığına dair ifadeleri bulunmakla birlikte madeni yağ olarak kabul edilen alışların motorine dönüştürülmesi için gerekli olan katık alışlarının ve gerekli ekipmanın olup olmadığının tespit edilmediği, ne gibi işlem yapılarak akaryakıt haline dönüştürüldüğü hususunda araştırma yapılmadığı, yağ alan kişilerin ifadesinden başka somut bir tespitin olmadığı,

bu durumda, davacının satın aldığı madeni yağları daha yüksek tutarda vergiye tabi bir ürün olan akaryakıt olarak sattığı hususunun açıklığa kavuşturulamadığı, eksik inceleme ve araştırmaya dayalı cezalı tarhiyatta hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Madeni yağ akaryakıt olarak şehir içi ve şehirler arası yolcu, yük taşımacılığı yapan işletmelere satıldığından tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'ÜN DÜŞÜNCESİ : Davacıdan madeni yağ alan ve akaryakıt olarak kullandığını beyan eden iki alıcıya isabet eden tutar yönünden kararın bozulması; cezalı tarhiyatın diğer kısmının ise onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı hakkında düzenlenen vergi inceleme raporuna istinaden madeni yağların akaryakıta ikame amaçlı satıldığından ve bu satışlara ilişkin beyan edilerek ödenmesi gereken özel tüketim vergisinin ziyaa uğratıldığından bahisle, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 13. maddesinin 2. fıkrası uyarınca re’sen tarh edilen 2014 yılının Ocak ila Kasım (1 ve 2.) ve Aralık ayının (1.) dönemlerine ilişkin özel tüketim vergileri ile bir katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezalarının iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, (I) sayılı listedeki malların ithalatçıları veya rafineriler dahil imal edenler tarafından tesliminin bir defaya mahsus olmak üzere özel tüketim vergisine tabi olduğu.

4. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, Kanuna ekli (I), (III) ve (IV) sayılı listelerde yer alan mallar ile (II) sayılı listedeki mallardan kayıt ve tescile tabi olmayanları imal, inşa veya ithal edenler ile bu malların müzayede yoluyla satışını gerçekleştirenlerin, özel tüketim vergisinin mükellefi oldukları;

aynı Kanun'un 13. maddesinin 2. fıkrasında da, (I) sayılı listedeki malları teslim alanların, bu malları daha yüksek tutarda vergiye tabi bir mal olarak kullanmak veya üçüncü kişilere satmak suretiyle vergi ziyaına sebebiyet vermeleri halinde, ziyaa uğratılan verginin bunlar adına tarh olunacağı ve tarhiyata 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 344. maddesine göre vergi ziyaı cezası uygulanacağı kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi yukarıda açıklanan bölge idare mahkemesi kararının, dava konusu işlemin ... ortaklığı ile ...'e satışı yapılan madeni yağlara isabet eden tutarın haricindeki kısmının iptaline dair hüküm fıkrası aynı gerekçe ve nedenlerle Dairemizce de uygun görülmüş olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, anılan hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmamıştır.

Kararın, cezalı tarhiyatın ... ortaklığı ile ...'e satışı yapılan madeni yağlara isabet eden tutara ilişkin hüküm fıkrasına gelince;

4760 sayılı Kanun'un 13. maddesinin 2. fıkrası uyarınca ziyaa uğratılan verginin tarh edilebilmesi için; teslim alınan malın, öncelikle (I) sayılı listede sayılan mallardan olması, alınan malın vergisi daha yüksek başka bir mal yerine kullanılması veya üçüncü kişilere satılması yeterli görülmüş, satıcı ile alıcı arasında işbirliği şartının mevcudiyeti aranmamıştır. Ancak, idarece teslim edilen malın vergisi daha yüksek bir mal olarak kullanıldığının veya üçüncü kişilere satıldığının, 213 sayılı Vergi Usul Kanunun'da belirlenen yöntemlerle araştırılması ve gerekli incelemelerin yapılması suretiyle alınan bir malın vergisi daha yüksek başka bir mal yerine kullanıldığının veya satıldığının ispatlanması mümkündür.

Dosyada mevcut bilgi ve belgeler ile vergi inceleme raporunun incelenmesinden; davacıdan madeni yağ satın alan mükelleflerin tamamının kara yolu ile şehir içi ve şehirler arası yolcu, yük taşımacılığı yaptığı, bunlardan sadece altı mükellefin ifadesine başvurulduğu, ancak ifadesine başvurulan altı alıcıdan ikisinin satın aldıkları madeni yağları akaryakıt olarak kullandıklarını beyan etmelerine karşın inceleme raporunda 2014 yılında satış yapılan ve faaliyet konusu yolcu/yük taşımacılığı olan bütün alıcılar açısından akaryakıt olarak kullanıldığı kabul edilerek tarhiyat yapıldığı anlaşılmıştır.

Olayda, ifadesine başvurulan alıcılardan madeni yağların yakıt olarak kullanıldığını beyan eden ... ortaklığı ile ...'e yapılan satışlar yönünden beyanların maddi delil niteliğinde olması sebebiyle davacıdan aldıkları madeni yağı motorine ikame olarak araçlarında kullandıkları sabittir.

Bu durumda, davacıdan madeni yağ alan ve ifadesine başvurulan altı alıcıdan ikisinin motorine göre daha düşük özel tüketim vergisine tabi madeni yağı motorine ikame olarak araçlarında kullandıkları hususunun sabit olduğu anlaşıldığından, dava konusu işlemin, ifadesi alınan 2 alıcı bakımından re'sen tarh edilen özel tüketim vergileri ile kesilen vergi ziyaı cezalarında hukuka aykırılık, anılan kısmın iptali yolunda verilen temyize konu kararda ise yasal isabet bulunmamıştır.