İçeriğe geç
ACAYCAN CEYLANAVUKATLIK BÜROSU
Uzmanlık
  • Ceza Hukuku
  • Bilişim Suçları
  • Bilişim Hukuku
  • İnternet Hukuku
  • Forex ve Yatırım Dolandırıcılığı Hukuku
  • Kripto Paralar Hukuku
  • Finans Hukuku
  • Hukuki Danışmanlık
  • Şirket Danışmanlığı
  • Marka Hukuku
  • Telif Hukuku
  • Tahkim Hukuku
  • Gayrimenkul Hukuku
Makaleler
  • Tüm Makaleler
  • Aile Hukuku
  • Bilişim Suçları
  • Gayrimenkul Hukuku
  • Tazminat Hukuku
  • İdare ve Vergi Hukuku
  • Dolandırıcılık ve İBAN Mağduriyeti
  • Miras Hukuku
  • Trafik Hukuku
  • KVKK ve Veri Koruma Hukuku
  • Yapay Zeka ve Web3 Hukuku
  • Enerji ve Çevre Hukuku
  • Silah Suçları
  • Arabuluculuk
  • Ceza Hukuku
  • İnternet Hukuku
  • Medeni Hukuk
  • AİHM ve Anayasa Mahkemesi Başvuru
  • Delil Hukuku ve Emsal Kararlar
  • İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku
  • İcra ve İflas Hukuku
  • Sağlık Hukuku ve Malpraktis
  • Fikri Mülkiyet, Marka ve Patent Hukuku
  • Uyuşturucu Suçları
  • Bilişim Hukuku
  • Finans Hukuku
  • Kripto Para Hukuku
  • Borçlar Hukuku
  • Mevzuat ve Yargıtay Kararları
  • Forex Hukuku
  • Ticaret Hukuku
  • Tüketici Hukuku
  • Sigorta Hukuku
  • Yabancılar ve Vatandaşlık Hukuku
  • Örgütlü Suçlar
Kaynaklar

NE YAPMALIYIM?

  • Ne Yapmalıyım?
  • Avukat Seçme Rehberi
  • Uzaktan Temsil
  • Arabuluculuk

MEVZUAT

  • TCK Rehberi
  • CMK Rehberi
  • HMK Rehberi
  • Mevzuat

HUKUKI SÖZLÜK

  • Hukuki Sözlük
  • Soru-Cevap
  • Dilekçeler
  • İnfaz Hesaplama
Karar Arşivi
  • Yargıtay Kararları
  • Danıştay Kararları
  • AYM Bireysel Başvuru
  • AYM Norm Denetimi
  • İstinaf (BAM) Kararları
  • İlk Derece Mahkeme Kararları
  • Karar Arama
Vaka Sonuçları
Hakkımızda
  • Büro Profili
  • Özgeçmiş
  • Medyada Biz
  • Çalışma İlkelerimiz
  • Çalışma Metodolojimiz
  • Online Danışmanlık
  • Ödeme
  • Kariyer
İletişim
  1. Anasayfa
  2. /Danıştay Kararları
  3. /7. Daire

DANIŞTAY · 7. DAİRE

İçtihat Metni

Danıştay 7. Daire E.2021/3606 K.2023/4952

22/06/2021 tarih ve 31519 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 21/06/2021 tarih ve 4107 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan ''İthalat Rejimi Kararında Değişiklik Yapılmasına İlişkin Karar''ın 6. maddesinde yer alan tablonun eki 8 no'lu…

Esas2021/3606Karar2023/4952Tarih21 Aralık 2023Okuma13 dk · 2.603 kelime

KÜNYE

Danıştay 7. Daire Başkanlığı 2021/3606 E., 2023/4952 K.·T.C. Danıştay Yedinci Daire

Karar tarihi
21 Aralık 2023
Esas No
2021/3606
Karar No
2023/4952
Davacı
… Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
Vekili
Av. …
Davalı
…
Vekili
Av. …
Karar metni, Danıştay Karar Arama kaynağından olduğu gibi aktarılmıştır; metne müdahale edilmemiştir. Kişisel veriler maskelenmiştir. Bu karar için özgün analiz henüz yazılmamıştır.

Karar Metni

2.603 kelime·13 dk okuma·8 bölüm

Davanın konusu

22/06/2021 tarih ve 31519 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 21/06/2021 tarih ve 4107 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan ''İthalat Rejimi Kararında Değişiklik Yapılmasına İlişkin Karar''ın 6. maddesinde yer alan tablonun eki 8 no'lu dipnottaki ''Gümrük vergisi oranları ile birlikte 626 USD/ton ek mali yükümlülük (Gürcistan, Bosna-Hersek, Singapur ve Venezuela hariç) uygulanır.” ibaresinin, tabloda 0803.90.10.00.00 gümrük tarife istatistik pozisyonunda bulunan ''taze yeşil muz'' cinsi eşya yönünden iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI

Davaya konu eşyanın ithalatında uygulanan toplu konut fonu payının dava konusu işlemle sadece isminin ek mali yükümlülük olarak ve neredeyse aynı oranda kabul edilebilecek tutar üzerinden düzenlendiği, toplu konut fonu, tarım payı veya farklı isimlerle getirilen benzeri mali yükümlülüklerin üçüncü ülkelere karşı uygulanabilmesi için ithalata konu eşyanın işlenmiş tarım ürünü olması gerektiği, taze muzun ise işlenmiş tarım ürünü olmadığı,

ihtilaf konusu düzenleme ile birlikte gümrük vergisinin yaklaşık olarak üç katına çıkarak adil ve ölçülü olmayacak şekilde fiilen %200-300'lere ulaştığı, gümrük vergisinin oransal olarak satış bedeli üzerinden hesaplanması ve tahsili gerektiğinden, dava konusu düzenleme ile miktar üzerinden sabit vergi olarak alınmasının tüm ithal eşyaya aynı verginin uygulanması sonucunu doğurduğu, bu şekilde azami gümrük vergisi oranının aşıldığı, Türkiye ile Ekvator Ülkesi arasında imzalanan ticari işbirliği anlaşmasının ihlal edildiği ileri sürülmüştür.

DAVALININ SAVUNMASI

Anayasanın 167. maddesi, 2976 sayılı Dış Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un 1 ilâ 3. maddeleriyle, 474 sayılı Gümrük Giriş Tarife Cetveli Hakkında Kanun'un 2. maddesi uyarınca ek mali yükümlülük koyma ve kaldırma yetkisinin kanunla Cumhurbaşkanına verildiği, dava konusu düzenlemenin de ek mali yükümlülük olduğu, Dünya genelinde yaşanılan Covid-19 hastalığı nedeniyle ülkelerin dış ticaretinin olumsuz şekilde etkilendiği, talep düşüklüğüne bağlı olarak ihracat pazarının daraldığı, ülkelerin de ihraç birim fiyatlarını düşürdüğü, yerli sanayinin düşük birim fiyatlı ithalat tehdidiyle karşı karşıya kaldığı,

pandeminin başında 1 koli taze muzun satış fiyatı ortalama 11 Amerikan Doları iken, yaklaşık bir buçuk yıl sonra 5 Amerikan Dolarına düştüğü, bu durumda rasyonel olarak eşyanın düşük satış fiyatının esas alınması yerine ağırlığı üzerinden yerli üreticiyi korumak için ek mali yükümlülük alınması yönünde düzenleme yapıldığı, Türkiye ile Avrupa Birliği arasında 1/95 sayılı Ortaklık Konseyi Kararı ile kurulan Gümrük Birliğinin yalnızca sanayi ürünleri ile işlenmiş tarım ürünlerini kapsadığı,

dava konusu eşyanın ise, temel bir tarım ürünü olduğundan davacının iddia ettiği üzere 1/95 sayılı Ortaklık Konseyi Kararı çerçevesinde ortak gümrük tarifesi uygulama yükümlülüğünün bulunmadığı, söz konusu düzenlemenin uluslararası anlaşmalara ve üst hukuk normlarına aykırı olmadığı ileri sürülerek istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Davaya konu 22/06/2021 tarih ve 31519 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 21/06/2021 tarih ve 4107 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan ''İthalat Rejimi Kararında Değişiklik Yapılmasına İlişkin Karar''ın 6. maddesinde yer alan tablonun eki 8 no'lu dipnottaki ''Gümrük vergisi oranları ile birlikte 626 USD/ton ek mali yükümlülük (Gürcistan, Bosna-Hersek, Singapur ve Venezuela hariç) uygulanır.” ibaresinde, tabloda 0803.90.10.00.00 gümrük tarife istatistik pozisyonunda bulunan ''taze yeşil muz'' cinsi eşya yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI …'İN DÜŞÜNCESİ: 22/06/2021 tarih ve 31519 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 21/06/2021 tarih ve 4107 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan ''İthalat Rejimi Kararında Değişiklik Yapılmasına İlişkin Karar''ın 6. maddesinde yer alan tablonun eki 8 no'lu dipnottaki ''Gümrük vergisi oranları ile birlikte 626 USD/ton ek mali yükümlülük (Gürcistan, Bosna-Hersek, Singapur ve Venezuela hariç) uygulanır.” ibaresinin, tabloda 0803.90.10.00.00 gümrük tarife istatistik pozisyonunda bulunan ''taze yeşil muz'' cinsi eşya yönünden iptali istenilmektedir.

Anayasa'nın 167. maddesinin 2. fıkrasının vermiş olduğu yetkiye dayanarak Yasama organı, dış ticaretin düzenlenmesini 2976 sayılı Dış Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ile yürütme organına bırakmıştır. Buna göre, Cumhurbaşkanı Anayasa'ya uygun olmak koşuluyla bu Kanun'un çerçevesini, genel esaslarını, temel yönlerini ve ayrıntılarını düzenleme yetkisine sahiptir.

Vergilerin mali amaçlarından bağımsız olarak gelir elde etme veya Anayasa'nın 73. maddesinde yer alan kamu giderlerini karşılamak üzere değil, dış ticaretin ülke ekonomisinin yararına olarak düzenlenmesinin bir gereği olarak ek mali yükümlülükler getirilmektedir.

Uyuşmazlık konusu Cumhurbaşkanı Kararı'nın dayanağı olan 2976 sayılı Kanun'un 3. maddesinin Anayasaya aykırılığı iddiası ile açılan davada; Anayasa Mahkemesi 11/01/1985 tarih ve E:1984/5, K:1985/1 sayılı karar ile Anayasanın 167. maddesinin 2. fıkrasında düzenlenen ek mali yükümlülüklerde vergi ödevinden tamamen ayrı bir esasın benimsendiği, idarenin ekonomik gelişmelere bakarak alacağı tedbirlerle dış ticaretin ülke ekonomisinin yararına düzenlenmesinin sağlanacağı gerekçesiyle belirtilen normun Anayasaya aykırı olmadığına hükmetmiştir.

Anılan nedenle, dava konusu işlemin Anayasa ve Kanun'un verdiği yetki sınırları içerisinde hukuka uygun olarak tesis edildiği anlaşıldığından davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, duruşma için belirlenen günde, davacıyı temsilen Av. …, davalı idareyi temsilen Av. … geldiği görülerek Danıştay Savcısı … katılımıyla yapılan duruşmada taraflara usulüne uygun olarak söz verilip, Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

22/06/2021 tarih ve 31519 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 21/06/2021 tarih ve 4107 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan ''İthalat Rejimi Kararında Değişiklik Yapılmasına İlişkin Karar''ın 6. maddesinde yer alan tablonun eki 8 no'lu dipnottaki ''Gümrük vergisi oranları ile birlikte 626 USD/ton ek mali yükümlülük (Gürcistan, Bosna-Hersek, Singapur ve Venezuela hariç) uygulanır.” ibaresinin, tabloda 0803.90.10.00.00 gümrük tarife istatistik pozisyonunda bulunan ''taze yeşil muz'' cinsi eşya yönünden iptali istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasa'nın Temel Hak ve Hürriyetlerin Sınırlanması" başlıklı 13. maddesinde, temel hak ve özgürlüklerin Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlandırılabileceği.

"Mülkiyet Hakkı" başlıklı 35. maddesinin 2. fıkrasında, mülkiyet hakkının ancak kamu yararı amacıyla kanunla sınırlanabileceği; ''Vergi ödevi'' başlıklı 73. maddesinin 4. fıkrasında, vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerin muaflık, istisnalar ve indirimleriyle oranlarına ilişkin hükümlerinde kanunun belirttiği yukarı ve aşağı sınırlar içinde değişiklik yapma yetkisinin Cumhurbaşkanına verilebileceği.

"Piyasaların denetimi ve dış ticaretin düzenlenmesi" başlıklı 167. maddesinin 2. fıkrasında ise, dış ticaretin ülke ekonomisinin yararına olmak üzere düzenlenmesi amacıyla ithalat, ihracat ve diğer dış ticaret işlemleri üzerine vergi ve benzeri yükümlülükler dışında ek mali yükümlülükler koymaya ve bunları kaldırmaya kanunla Cumhurbaşkanına yetki verilebileceği hükümleri bulunmaktadır.

Türkiye ile Avrupa Birliği (AB) arasında imzalanan Gümrük Birliği kurulmasına dair 06/03/1995 tarih ve 1/95 sayılı Ortaklık Konseyi Kararı'nın 13, 17. ve 18. maddelerinde, Türkiye'nin topluluk üyesi olmayan ülkelere ortak gümrük tarifesi uygulayacağı, tarife değişikliği halinde ise, kendi gümrük tarifesinde gerektiğinde ayarlamalar yapabileceğine dair anılan 13. maddedeki hükümler saklı kalmak kaydıyla işlenmiş tarım ürünlerine ilişkin olarak Ek 1 de yer alan malların üçüncü ülkelerden ithalatında tarım payının uygulanabileceği kararlaştırılmıştır.

25/02/1995 tarih ve 22213 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 03/02/1995 tarih ve 1995/6525 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla onaylanan Dünya Ticaret Örgütü Kuruluş Anlaşmasının 1. maddesinde, Dünya Ticaret Örgütünün Anlaşmanın eklerinde yer alan anlaşmalarda ve bunlara bağlı hukuki metinlerle ilgili hususlarda üye ülkeler arasında ticari ilişkilerin idamesi için ortak kurumsal yapıyı oluşturduğu.

2. maddesinde, Ek 1, 2 ve 3'de yer alan anlaşmalar ve bunlara bağlı olan hukuki metinlerin (Çok Taraflı Ticaret Anlaşmaları) işbu Anlaşmanın mütemmim cüz'ünü teşkil ettiği ve tüm üyeleri bağladığı belirtilmiş olup, 27/08/1993 tarihli ve 21681 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması'nın VII. Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Anlaşma'nın 1. maddesinde de, ithal eşyasının gümrük kıymetinin, eşyanın satış bedeli olduğu, eşyanın ithal ülkesine ihraç amacıyla yapılan satışı sırasında ortaya çıkan ve 8. maddeye göre gerekli düzeltmelerin yapıldığı,

gerçekte ödenen veya ödenecek fiyat olduğu düzenlemesine yer verilmiştir.

Türkiye ile Ekvator Ülkesi arasında imzalanan ve 6239 sayılı Kanun ile onaylanması uygun görülerek 16/01/2012 tarih ve 28175 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Ticaret İşbirliği Anlaşması'nın 7. maddesinde, taraflar arasındaki işbirliğinin uluslararası yükümlülükler çerçevesinde her ülkenin yürürlükteki kanunları, kuralları ve düzenlemelerine uygun olarak gerçekleştirileceği belirtilmektedir.

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 24. maddesinin 1. bendi, ithal eşyasının gümrük kıymetinin eşyanın satış bedeli olduğu, eşyanın satış bedelinin ise, Türkiye'ye ihraç amacıyla yapılan satışta 27 ve 28. maddelere göre gerekli düzeltmelerin de yapıldığı, fiilen ödenen veya ödenecek fiyat olduğu hükmünü ihtiva etmektedir.

2976 sayılı Dış Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un "Amaç ve Kapsam" başlıklı 1. maddesinde, dış ticaretin, ülke ekonomisinin yararına düzenlenmesini sağlamak amacıyla ithalat, ihracat ve diğer dış ticaret işlemleri üzerine vergi ve benzeri yükümlülükler dışında ek mali yükümlülükler konulması ve kaldırılması, bu yükümlülüklere ilişkin esasların tespit edilmesi ve oluşan fonların kullanılmasının anılan Kanun hükümlerine göre yürütüleceği, "Yetki" başlıklı 2. maddesinde, Cumhurbaşkanının bu Kanun kapsamındaki konularda düzenlemeler yapmaya yetkili olduğu,

"Ek mali yükümlülükler" başlıklı 3. maddesinde de, ithalat, ihracat veya dış ticaret işlemleri üzerine konulan ek mali yükümlülüklerin nevi, miktarı, tahsili, takibi, iadesi, gerektiğinde bütçeye irat kaydedilmesi, bir fonda toplanması ve fonun kullanım esaslarının Cumhurbaşkanı Kararında gösterileceği düzenlenmiştir.

474 sayılı Gümrük Giriş Tarife Cetveli Hakkında Kanun'un 2. maddesinde, Cumhurbaşkanının, bu Kanun'un eki Gümrük Giriş Tarife Cetvelinde yer alan eşyaların gümrük vergisi had ve nispetlerini sıfıra kadar indirebileceği veya bu Cetveldeki had ve nispetlerin %50’sine kadar yükseltebileceği, ayrıca, Tarifedeki notlarda gerekli değişiklikleri yapmaya, bu değişikliklerin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye de yetkili olduğu, Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası anlaşma hükümlerinin saklı tutulduğu kuralı yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, 22/06/2021 tarih ve 31519 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 21/06/2021 tarih ve 4107 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan ''İthalat Rejimi Kararında Değişiklik Yapılmasına İlişkin Karar''ın 6. maddesinde yer alan tablonun eki 8 no'lu dipnottaki ''Gümrük vergisi oranları ile birlikte 626 USD/ton ek mali yükümlülük (Gürcistan, Bosna-Hersek, Singapur ve Venezuela hariç) uygulanır.” ibaresinin, tabloda 0803.90.10.00.00 gümrük tarife istatistik pozisyonunda bulunan ''taze yeşil muz'' cinsi eşya yönünden davaya konu edildiği anlaşılmıştır.

Anayasanın 2. maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti, bir hukuk devleti olarak nitelendirilmiş olup, hukuk devleti; eylem ve işlemleri hukuka uygun, insan haklarına dayanan, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren, Anayasa'ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan, Anayasa ve hukukun üstün kurallarıyla kendini bağlı sayıp yargı denetimine açık olan devlet olarak tanımlanmıştır.

Temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırılmasına ilişkin genel ilkeleri düzenleyen Anayasa'nın 13. maddesi de, hak ve özgürlüklerin ancak kanunla sınırlanabileceğini temel bir ilke olarak benimsemiş olup, Anayasa'nın 35. maddesinin 2. fıkrasında, mülkiyet hakkının ancak kamu yararı amacıyla kanunla sınırlanabileceği belirtilmek suretiyle mülkiyet hakkına yönelik müdahalelerin kanunda öngörülmesi gerektiği ifade edilmiştir.

Anayasa'nın 73. maddesinde ise, verginin yasallığı ilkesi kabul edilirken, aynı zamanda bu ilkenin istisnası da sayılabilecek şekilde, yasa ile belirlenen sınırları aşmamak koşuluyla Cumhurbaşkanına düzenleme yetkisi verilebileceği öngörülmüştür.

Buna göre, anılan maddenin 4. fıkrasında sayılan konularda, yani vergilendirmeye ilişkin muaflık, istisna, indirim ve oranlarına ilişkin hükümlerde, kanun tarafından belirlenen alt ve üst sınırlar içinde kalmak şartıyla Cumhurbaşkanınca değişiklik yapılabilmesi olanaklı olup, bu bağlamda 474 sayılı Gümrük Giriş Tarife Cetveli Hakkında Kanun'un 2. maddesinde, Cumhurbaşkanının, bu Kanun'un eki Gümrük Giriş Tarife Cetvelinde yer alan eşyaların gümrük vergisi had ve nispetlerini sıfıra kadar indirebileceği veya bu Cetveldeki had ve nispetlerin %50’sine kadar yükseltebileceği, ayrıca, Tarifedeki notlarda gerekli değişiklikleri yapmaya, bu değişikliklerin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye de yetkili olduğu hükümlerine yer verilmiştir.

Anayasa koyucunun vergi ödevinde öngörülenden tamamen ayrı bir esas benimsediği Anayasanın 167. maddesinin 2. fıkrasında ise, dış ticaretin ülke ekonomisinin yararına olmak üzere düzenlenmesi amacıyla ithalat, ihracat ve diğer dış ticaret işlemleri üzerine vergi ve benzeri yükümlülükler dışında ek mali yükümlülükler koymaya ve bunları kaldırmaya kanunla Cumhurbaşkanına yetki verilebileceği kuralı yer almaktadır.

Bu çerçevede 2976 sayılı Dış Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un 2. ve 3. maddeleri uyarınca Cumhurbaşkanının bu Kanun kapsamındaki konularda düzenlemeler yapmaya yetkili olduğu, ithalat, ihracat veya dış ticaret işlemleri üzerine konulan ek mali yükümlülüklerin nevi, miktarı, tahsili, takibi, iadesi, gerektiğinde bütçeye irat kaydedilmesi, bir fonda toplanması ve fonun kullanım esaslarının Cumhurbaşkanı kararında gösterileceği düzenlenmiştir.

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun, 3. maddesinin 8. fıkrasında, "gümrük vergileri" deyiminin, ilgili mevzuat uyarınca eşyaya uygulanan ithalat vergilerinin ya da ihracat vergilerinin tümünü; 9. fıkrasında, "ithalat vergileri" deyiminin, eşyanın ithalinde ödenecek gümrük vergisi ile diğer eş etkili vergiler ve mali yükleri ifade ettiği açıklanmış olup, dış ticaretin ülke ekonomisinin yararına olmak üzere düzenlenmesi amacıyla ithalat işlemleri üzerine Cumhurbaşkanı kararıyla konulan ek mali yükümlülük, Gümrük Kanunu, ithalat rejim kararı ve ilgili diğer mevzuatın ek mali yükümlülüğün tarhı, tahakkuku, tahsili, geri verilmesi, takibi ve teminata bağlanmasına dair hükümlerine tabidir.

Öte yandan, Türkiye ile Avrupa Birliği (AB) arasında imzalanan Gümrük Birliği kurulmasına dair 06/03/1995 tarih ve 1/95 sayılı Ortaklık Konseyi Kararı ile belirlenen işlenmiş tarım ürünü ve ortak gümrük tarifesi dahilinde olmayan taze yeşil muz cinsi eşyanın ithalatında ülke ekonomisinin yararına olmak üzere Anayasanın 167. maddesinin 2. fıkrası ile 2976 sayılı Kanun'un 2. ve 3. fıkraları uyarınca ek mali yükümlülüğün alınması öngörülebilecektir.

Türkiye ile Ekvator Ülkesi arasında imzalanan ve 6239 sayılı Kanun ile onaylanması uygun görülerek 16/01/2012 tarih ve 28175 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Ticaret İşbirliği Anlaşması, taze yeşil muz cinsi eşyanın ithalatında bir vergi indirimine gidilmesini öngörmediği gibi, anılan eşyaya ilişkin olarak konulan dava konusu ek mali yükümlük, Anlaşma'nın 7. maddesindeki taraflar arasındaki işbirliğinin uluslararası yükümlülükler çerçevesinde her ülkenin yürürlükteki kanunları, kuralları ve düzenlemelerine uygun olarak gerçekleştirileceği yönündeki hükme de aykırı bulunmamaktadır.

Davaya konu Cumhurbaşkanı Kararı'nda ithalata konu eşyanın ağırlığı üzerinden alınması kararlaştırılan ek mali yükümlülük, dayanağını Anayasa'nın 167. maddesi ile 2976 sayılı Kanun'dan aldığından, 474 sayılı Kanun'da belirtilen gümrük vergisi had ve nispetlerini sıfıra kadar indirilebilme veya bu Cetveldeki had ve nispetleri %50’sine kadar arttırabilme yetkisinin kullanımında iddia edilebilecek olan, tarifedeki nispi oran dışında eşyanın ağırlığı üzerinden belirlenen ve mükellefleri en az maktu vergi tutarı kadar vergi ödemek zorunda bırakacak, yasallık ilkesini ihlal edici nitelikteki hukuka aykırı asgari bir vergi tutarının idarece belirlendiğinden de bahsetmek mümkün değildir.

Ayrıca belirlilik ilkesi, yasal düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır ve uygulanabilir olmasını, kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarına karşı koruyucu önlem içermesini ifade etmekte olup, dava konusu düzenleyici işlemin dayanağı mevzuatın anılan ilkeye uygun olması, erişilebilir ve öngörülebilir kurallar içermesi nedeniyle belirlilik ilkesinin ihlal edildiğinden de söz edilemez.

Anayasa Mahkemesinin 11/01/1985 tarih ve E:1984/6, K:1985/1 sayılı kararında da belirtildiği üzere bir ek mali yükümlülüğün konulması onun nevinin ve miktarının saptanması demektir. Türü ve miktarı belli olmayan bir yükümlülük konulamaz. Şu halde, dış ticaretin, ülke ekonomisinin yararına düzenlenmesi amacıyla ek mali yükümlülükler koymaya yetkili kılınan Cumhurbaşkanı, ek mali yükümlülüklerin nevini ve miktarını saptayabilecektir. Esasen, önceden nelerden ibaret olacağını saymaya ve miktarını saptamaya olanak da yoktur. İdare başka ülkelerin alacağı önlemlere veya onların ekonomisinin gidişine ya da ülkemizdeki ekonomik olaylara bakarak günü gününe alınacak tedbirlerle dış ticareti ülke ekonomisinin yararına düzenleyebilecektir.

Anayasanın 167. maddesi ile Cumhurbaşkanına verilen yetki, dış ticaretin ülke ekonomisinin yararına olmak üzere düzenlenmesi amacıyla verildiğinden, anılan amacı dışında kullanılamayacaktır. Dolayısıyla, Cumhurbaşkanı Kararı'nın davaya konu edilen eşyanın dış ticaret işlemleri üzerine ek mali yükümlülük konulmasına dair kısmının yargısal denetiminin öncelikle, getirilen ek mali yükümlülüğün 167. maddede belirtilen ekonomik amacı taşıyıp taşımadığının saptanması noktasında yapılması gerekir.

Günümüzde halen birçok ülke dış ticarete dair işlemlerinde başta tarım sektörü olmak üzere yerli üreticilerini dış rekabetten korumak, istihdamın artırılması, ticaret hadlerinin iyileştirilmesi, dış pazarlık gücünün artırılması, belirli meslek grubu veya sektörün korunması amacıyla tarife içi veya tarife dışı önlemler alabilmektedir.

Bu durumda, ülkemizde ve dünyada ticari ve gündelik hayatı olumsuz yönde etkileyen Covid-19 salgınının etkilerini en aza indirebilmek amacıyla rekabet açısından dengeli bir ortamın devamlılığı, yerli üreticinin korunması ve ithalattan kaynaklanacak vergi kayıplarının önlenmesi hedefiyle kamu yararı gözetilerek, ulusal mevzuat ve uluslararası anlaşmalara bağlı kalınarak,

22/06/2021 tarih ve 31519 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 21/06/2021 tarih ve 4107 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan ''İthalat Rejimi Kararında Değişiklik Yapılmasına İlişkin Karar''ın 6. maddesinde yer alan tablonun eki 8 no'lu dipnottaki ''Gümrük vergisi oranları ile birlikte 626 USD/ton ek mali yükümlülük (Gürcistan, Bosna-Hersek, Singapur ve Venezuela hariç) uygulanır.” ibaresinde, tabloda 0803.90.10.00.00 gümrük tarife istatistik pozisyonunda bulunan ''taze yeşil muz'' cinsi eşya yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

SONUÇ / HÜKÜM

KARAR SONUCU

Açıklanan nedenlerle; 1. DAVANIN REDDİNE, 2. Aşağıda dökümü yapılan … Türk Lirası yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi ve 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 14. maddesinin 1. fıkrası uyarınca duruşmalı işlere ilişkin … TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, 4. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine, 5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen otuz (30) gün içerisinde Danıştay Vergi Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 21/12/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Danıştay 7. Daire, E. 2021/3606, K. 2023/4952, 21 Aralık 2023 tarihli karar · Kaynak: Danıştay Karar Arama

Bu karar size uygun mu?

Davanızda bu kararın emsal değerini değerlendirmek için avukat desteği alın.

Görüşme Planla

BU SAYFADA

  1. Künye
  2. Karar Metni
  3. Davanın konusu
  4. Davacının İddiaları
  5. Davalının Savunması
  6. Türk Milleti Adına
  7. İnceleme Ve Gerekçe
  8. Maddi Olay
  9. İlgili Mevzuat
  10. Hukuki Değerlendirme
  11. Sonuç / Hüküm

Karar Bilgileri

Mercii
Danıştay
Daire
7. Daire
Esas No
2021/3606
Karar No
2023/4952
Tarih
21 Aralık 2023

İlgili Kararlar

  • Danıştay 10. Daire E.2021/3613 K.2023/8519
  • Danıştay 5. Daire E.2021/3615 K.2023/20192
  • Danıştay 8. Daire E.2021/3619 K.2023/6801
  • Danıştay 7. Daire E.2021/3630 K.2023/4751
  • Danıştay 7. Daire E.2021/3631 K.2023/4750
  • Danıştay 5. Daire E.2021/3637 K.2023/20193

Tüm Arşiv

Danıştay KararlarıYargıtay Kararları
ACAYCAN CEYLANAVUKATLIK BÜROSU

Siber suç ve ağır ceza odaklı butik hukuk bürosu. Bilişim, kripto ve dolandırıcılık mağduriyeti ile trafik kazası davalarında uzman avukatlık desteği.

InstagramLinkedIn

Hukuki danışmanlık · Uzmanlık odaklı yaklaşım

MENÜ

  • Anasayfa
  • Uzmanlık Alanı
  • Makaleler
  • Makale Arşivi
  • Online Danışmanlık
  • Hakkımızda
  • Medyada Biz
  • Kariyer
  • Ödeme
  • İletişim

UZMANLIK

  • Ceza Hukuku
  • Bilişim Suçları
  • Bilişim Hukuku
  • İnternet Hukuku
  • Forex ve Yatırım Dolandırıcılığı Hukuku
  • Kripto Paralar Hukuku
  • Finans Hukuku
  • Hukuki Danışmanlık

HUKUKI KAYNAKLAR

  • Ne Yapmalıyım?
  • Uzaktan Temsil
  • Avukat Seçme Rehberi
  • International
  • Dilekçe şablonları
  • Hukuki Sözlük
  • Soru-Cevap
  • Yargıtay Kararları
  • İnfaz Hesaplama
  • Arabuluculuk
  • llms.txt(AI keşif)

POPÜLER ARAMALAR

  • Siber Suç Avukatı
  • Dolandırıcılık Avukatı
  • Ceza Avukatı
  • Ağır Ceza Avukatı
  • Ceza Soruşturması Avukatı
  • IBAN Mağduru
  • Uyuşturucu Suçları Avukatı
  • Cinayet Avukatı

İLETIŞIM

  • Turkiye
  • 0 (850) 308 38 83
  • 0 (850) 308 38 83
  • [email protected]
  • Pazartesi — Cuma · 09:00 – 18:00

Aycan Ceylan

Hukuki Uyarı: Bu sitedeki tüm içerik, görsel ve veriler telif hakkı ile korunmaktadır. Sayfa kaynağını görüntüleme, sağ tıklama, kopyalama, öğeyi denetleme (DevTools) ve scraping dahil tüm kullanıcı etkileşimleri 6698 sayılı KVKK ve 5651/5237 sayılı Kanunlar uyarınca IP adresi, oturum bilgisi, tarayıcı/cihaz bilgileri ile birlikte loglanmaktadır. İzinsiz veri çekilmesi, kopyalanması veya tersine mühendislik halinde yasal işlem başlatılır. © Aycan Ceylan Avukatlık Bürosu — Tüm hakları saklıdır.
© 2025 Aycan Ceylan Avukatlık Bürosu — Tüm hakları saklıdır.KVKK Aydınlatma MetniHukuki danışmanlık · Uzmanlık odaklı yaklaşım

KVKK Bilgilendirmesi

Bu site deneyiminizi iyileştirmek için çerez kullanır. Devam ederek kabul etmiş sayılırsınız. Siteyi kullanmaya devam etmeniz halinde, kişisel verilerinizin KVKK aydınlatma metni kapsamında işlendiğini kabul etmiş sayılırsınız.

KVKK Aydınlatma Metni
1. Format
2. Tarih / Saat
3. Bilgiler

Görüşme formatını seçin

Tarih ve saat seçin

Randevu en az 30 dakika sonrası için verilebilir. Ofis saatleri: Pzt–Cum 09:00 – 18:00.

İletişim bilgileriniz

Randevunuz alınacak ve ödeme işlemi için sizi telefonunuzdan arayacağız.