Danıştay 7. Daire E.2021/4101 K.2024/105

Dava konusu istem: Davacı adına tescilli … tarih ve … sayılı, … tarih ve … sayılı, … tarih ve … sayılı, … tarih ve … sayılı, … tarih ve … sayılı ve … tarih ve … sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri kapsamında Çin’den ithal edilen 54.04 GTİP’li eşya için 2019/1 sayılı İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ hükümleri uyarınca kayıt belgesindeki tutara yükseltilmek ve yurt dışı gidere eklenmek suretiyle fazladan ödendiği ileri sürülen gümrük ve katma değer vergilerinin eşyalara ait faturalarda gösterilen kıymete göre hesaplanan tutardan fazlasının 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi uyarınca tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte iadesi istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacı tarafından ithal edilen eşyaların beyan edilen kıymetinin, İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğlerde öngörülen kıymetin altında olması sebebiyle gözetim belgesi ibraz zorunluluğunun getirildiği, bu zorunluluğa uyulmaması hali 4458 sayılı Gümrük Kanunu hükümlerine göre ek tahakkuk yapılmasını gerektirmeyeceği gibi Tebliğde belirtilen birim kıymetin eşyanın Gümrük Kanunu hükümlerine göre belirlenmiş gerçek satış bedeli olmadığı, eşyanın gümrük kıymetinin satış bedeli yöntemine göre belirlenen fiyat olduğu,

satış bedeli yöntemine göre gümrük kıymetinin tespit edilemediği durumda da sırasıyla diğer yöntemlere göre gümrük kıymetinin belirlenebileceği, davalı idarece satış bedeli yönteminin uygulanabilmesi için gereken koşulların mevcut olmadığı yolunda bir iddiada bulunulmadığı, davacının ibraz ettiği belgelerin doğru olmadığı yolunda somut bir tespitte de bulunulmadığı dikkate alındığında, kanunen alınmaması gereken bir verginin tahsil edildiği anlaşıldığından,

davacının başvurusunun 4458 sayılı Kanun’un 211. maddesi kapsamında değerlendirilerek fazladan ödenen vergilerin iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali ile fazladan tahsil edilen vergilerin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 112. maddesinin (4) numaralı fıkrası uyarınca tahsil edildiği tarihten itibaren 6183 sayılı Kanun uyarınca hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacının beyanına bağlı olarak tahsil edilmiş verginin fazladan tahsil edildiğinden söz edilemeyeceği, iadesine karar verilen katma değer vergisinin indirim konusu yapılmış olması halinde iadesi de söz konusu olamayacağından tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına tescilli … tarih ve … sayılı, … tarih ve … sayılı, … tarih ve … sayılı, … tarih ve … sayılı, … tarih ve … sayılı ve … tarih ve … sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri kapsamında Çin’den ithal edilen … GTİP’li eşya için 2019/1 sayılı İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ hükümleri uyarınca kayıt belgesindeki tutara yükseltilmek ve yurt dışı gidere eklenmek suretiyle fazladan ödendiği ileri sürülen gümrük ve katma değer vergilerinin eşyalara ait faturalarda gösterilen kıymete göre hesaplanan tutardan fazlasının 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi uyarınca tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte iadesi istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'un 22. maddesi ile değişik 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, temyiz incelemesi sonunda Danıştayın, kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onayacağı hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi yukarıda açıklanmış bulunan bölge idare mahkemesi kararının, mahkeme kararının dava konusu işlemin iptaline dair hüküm fıkrasına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin hüküm fıkrası aynı gerekçe ve nedenlerle Dairemizce de uygun görülmüş olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, sözü geçen hüküm fıkrasının bozulmasını sağlayacak durumda görülmemiştir.

Temyize konu kararın faize ilişkin hüküm fıkrasına gelince. İdareyi, eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü tutan Anayasa'nın 125. maddesinin son fıkrası, yargı yeri kararı uyarınca iadesi gereken bir miktar paranın, İdarenin tasarrufunda kalan sürede ilgilisi tarafından tasarruf edilememesinden doğan zararın giderilmesini de kapsamaktadır.

İadesi gereken tutar yönünden vergi idaresi ile davacı arasındaki ilişki, iadenin yargı kararıyla hüküm altına alınması nedeniyle yönetilen-idare ilişkisi olmaktan çıkarak, bir borç ilişkisine dönüştüğünden, uyuşmazlık konusu tutarın idarenin tasarrufunda kaldığı süre için, Borçlar Kanunu ve Ticaret Kanunu'na göre faiz ödenmesi gereken hallerde, hangi oranda faiz ödenmesi gerektiğini düzenleyen 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un 1. maddesine göre davacı lehine yasal faize hükmedilmesi gerekmekte olup, kararın,

fazladan ödenen tutarın 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 112. maddesinin 4. fıkrası uyarınca hesaplanacak tecil faiziyle iadesine ilişkin hüküm fıkrasında hukuka uygunluk görülmemekle birlikte, yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan bu hususların 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'un 22. maddesi ile değişik 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca düzeltilmesi mümkün yanlışlık kapsamında bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır.