Danıştay 7. Daire E.2021/439 K.2022/1426

Dava konusu istem: Davacı adına tescilli ...tarih ve ...sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı "badem içi" isimli eşya gözetime tabi olup, gözetim birim kıymeti artırılmasına karşın, eski kıymet üzerinden yurt dışı gider beyan edilerek ve eşyaların yükleme tarihinin, 23/09/2017 tarihli ve 2005/5 sayılı İthalatta Gözetim Uygulamasına İlişkin Tebliğde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ değişikliğinden önce olmadığından bahisle yapılan ek tahakkuk ve 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca karara bağlanan para cezası ile aynı maddenin 4. fıkrası uyarınca alınan mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararına vaki itirazın reddine dair işlemlerin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ....

Vergi Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla, davalı idarenin usule ilişkin itirazlarının yerinde görülmediği, ithal edilen eşyada gözetim uygulaması olmasına rağmen gözetim belgesi ibraz edilmediğinden ve yurtdışı gidere yeteri kadar beyanda bulunulmadığından bahisle ek tahakkuk kararı alındığı, davacının ithal ettiği ürünlere ilişkin olarak beyan ettiği vergi oranlarıyla, idarece tespit edilen vergi oranları arasında fark bulunmadığından ek tahakkukun tamamen eşyanın gözetim kıymeti ile fatura kıymeti arasındaki farktan oluştuğu sonucuna ulaşıldığı,

İthalatta Gözetim Uygulamasına İlişkin Tebliğ'de öngörülen değer, 4458 sayılı Gümrük Kanunu hükümlerine göre belirlenmiş gerçek satış bedeli olmadığından ek tahakkuk kararına vaki itirazın reddine dair işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı; dava konusu işlemlerin, para cezası kararı ve mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararı ile bu kararlara yapılan itirazların reddine ilişkin kısımlarına gelince, gözetim belgesi olmadan ithalatın gerçekleştirildiğinden bahisle işlem tesis edilmiş ise de, 4458 sayılı Gümrük Kanunu ve Gümrük Yönetmeliği hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden;

para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararlarının verilebilmesi için, eşyanın ithalinin, lisansa, şarta, izne, kısıntıya veya belli kuruluşların vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi olmasına rağmen bunlar olmadan gerçekleştirilmiş olması ya da belge varmış gibi beyan edilmiş olması gerektiği, her ne kadar dava konusu işlemlerde gözetim belgesi, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi kapsamında yeterlilik belgesi olarak nitelendirilse de gözetim belgesinin, belli kuruluşların vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesi kapsamında aranacak belgelerden sayılamayacağı kanaatine varıldığından,

bu belgenin sunulmaması nedeniyle düzenlenen para cezası kararı ve mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararlarında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davaya konu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacının özet beyan bilgilerinde yer alan transit refakat belgesi, transit beyannamesi ve tır karnesinin incelenmesinden, eşyanın yüklemesinin 23/09/2017 tarihinden önce yapılmış olamayacağının anlaşılması nedeniyle tesis edilen işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) - KARŞI OY

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 4. maddesi: “gümrük idareleri ile muhatap olan kişiler bu kanun ve kanuna dayanılarak çıkarılan tüzük.

Kararneme ve yönetmk ve kararnemelerde yazılı hükümlere göre yapacağı gözetim ve kontrollere tabi olmak .........kanun tüzük kararname ve yönetmelik hükümlerine uymak gümrük idarelerinin gerek bu kanunda gerek diğer kanun tüzük kararname ve yönetmelik hükümlerinin zorunlu kıldığı her tür işlemleri yerine getirmekle sorumludurlar.” 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi: "İthali lisansa, şarta, izne,

kısıntıya ve belli kuruluşların vereceği uygunluk ve yeterlilik belgesine tabi olduğu halde uygunluk ve yeterlik belgesine tabi değilmiş veya belge alınmış gibi beyan edildiğinin tespit edilmesi halinde eşyanın gümrük vergilerinin yanı sıra eşyanın gümrüklenmiş değerinin 2 katı para cezası verilir" düzenlemelerini haizdir.

Gözetim ve koruma önlemlerinin mevzuattaki yeri mahkeme kararında belirtilmiştir. Tekrarla 03/02/1995 tarih 1995-6525 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile onaylanan Dünya Ticaret Örgütü Kuruluş Anlaşması ekinde yer alan ve bu anlaşmanın ayrılmaz parçasını teşkil eden “Korunma Tedbirleri Anlaşması” ile mevzuatımızda yerini almış uygulanması uluslarası sözleşmeye dayalı tedbir mahiyetinde işlemlerdir.

Normlar hiyararşisi bağlamında çıkarılan ithalatta gözetim uygulanması yönetmeliğinde gözetim uygulama karar alma süreci amacı başvuru şekli vs. yer almakta olup, başvuru usul ve esasları ile başvuru sahiplerinden alıncak taahhütler tebliği ile belirlenir hükmüne istinaden, olay tarihinde yetkili idare tarafından düzenlenerek resmi gazetede yayınlanan teblig ile, tebliğde belirtilen malların belirlenen birim kıymetin altında olması halinde ithalatın “gözetim belgesine” tabi olduğu, bu düzenleme ile belirtilen malların ancak bu belge ile ithal edileceği genel düzenleyici işlem ile tebliğ edilmiştir.

Bu durumda, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 4. maddesi kapsamında sorumluluğu bulunan davacının yasanın 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde belirtilen: "İthali lisansa, şarta, izne, kısıntıya ve belli kuruluşların vereceği uygunluk ve yeterlilik belgesine tabi olduğu halde uygunluk ve yeterlik belgesine tabi değilmiş veya belge alınmış gibi beyan edildiğinin tespit edilmesi halinde eşyanın gümrük vergilerinin yanı sıra eşyanın gümrüklenmiş değerinin 2 katı para cezası verilir" hükmünün gözetim belgesine tabi değilmiş gibi matrahı arttırarak kendi beyanı ile ithal edildiği anlaşıldığından, mahkeme kararının para cezası kararına ilişkin hüküm fıkrasının bozulması gerektiği oyu ile Dairemiz kararının bu kısmına katılmıyorum.