Danıştay 7. Daire E.2022/1019 K.2024/5184

Dava konusu istem: Davacı adına, ... adlı şahsın bandrolsüz sigara bulundurduğunun tespit edildiğinden bahisle, takdir komisyonu kararına dayanılarak, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu’nun 13. maddesinin 5. fıkrası uyarınca müteselsil sorumlu sıfatıyla 2019 yılının Nisan dönemine ilişkin özel tüketim vergisi ve vergi ziyaı cezasının tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dosyanın incelenmesinden, İş Yeri Arama Yakalama ve El Koyma Tutanağı ile olaya ilişkin olarak ...

Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:...K:... sayılı kararında yer alan ifadeler ve whatsapp mesajları bir arada değerlendirildiğinde, olay tarihinde davacı, ... ve ...'ın, ... isimli restoranın ortağı oldukları, bandrolsüz sigaraların ...'ın talimatı doğrultusunda restoranın deposuna bırakıldığı, davacının bırakılan eşyayı kontrol etmediği, daha sonra bu malların kargo görevlisi tarafından bırakıldıkları yerden alındığı, bahsi geçen eylemlerin ...'ın emir ve talimatları doğrultusunda üçüncü kişiler tarafından gerçekleştirildiği hususunun ortaya konulduğunun anlaşıldığı,

nitekim davacının beraatine karar verildiği de göz önüne alındığında, davacının bulunduran sıfatına sahip olmadığı sonucuna varıldığı, öte yandan davacı adına ihbarname düzenlenmeden ödeme emri ile takip edilmesinde kesinleşmiş bir borcun varlığından da söz edilemeyeceğinden, işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu ödeme emrinin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacının kaçak sigara bulundurduğunun tespit edildiği, ... adına düzenlenen ihbarnamenin usulüne uygun olarak tebliğ edilerek kesinleştiği, davacının müteselsilen sorumlu olduğu, tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ... 'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına, ... adlı şahsın bandrolsüz sigara bulundurduğunun tespit edildiğinden bahisle, takdir komisyonu kararına dayanılarak, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu’nun 13. maddesinin 5. fıkrası uyarınca müteselsil sorumlu sıfatıyla 2019 yılının Nisan dönemine ilişkin özel tüketim vergisi ve vergi ziyaı cezasının tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 13. maddesinin 5. fıkrası ile, 213 sayılı Kanun'un mükerrer 257. maddesinin verdiği yetki uyarınca, kullanılma zorunluluğu getirilen özel etiketi veya işareti olmayan özel tüketim vergisine tabi malların bulundurulduğunun tespit edilmesi halinde, bu malları bulunduranlar adına;

her bir tespit için bu Kanuna ekli (III) sayılı listenin (A) cetvelinde yer alan malların 50 litreyi, (B) cetvelinde yer alan 2402.20 ve 2402.90.00.00.00 (yalnız tütün yerine geçen maddelerden yapılmış sigaralar) GTİP numaralı malların 5.000 adedi aşması hâlinde ise müteselsilen sorumlu olmak üzere, bu malları bulunduranlar ile ithal veya imal edenlerden herhangi biri adına; malların tespit tarihindeki emsal bedeli veya miktarı üzerinden 11. maddedeki esaslara göre re'sen özel tüketim vergisi tarh edileceği, bu tarhiyata ayrıca vergi ziyaı cezası uygulanacağı düzenlemesi getirilmiştir.

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 55. maddesinde, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, yedi gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı; 58. maddesinde ise, kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın, böyle bir borcunun olmadığı veya kısmen ödediği ya da zamanaşımına uğradığı iddialarıyla, ödeme emrinin iptali istemiyle dava açabileceği hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

4760 sayılı Kanun'un 13. maddesinin 5. fıkrasında, (III) sayılı listenin (A) ve (B) cetvelinde yer alan mallar bakımından, Kanun'un genel hükümleriyle düzenlenen "vergiyi doğuran olay" ve "vergi mükellefi"nden farklı olarak "Müteselsil sorumluluk ve ceza uygulaması" başlığıyla, "bulundurma" fiili vergiyi doğuran olay, "bulunduranlar" vergi mükellefi olarak kabul edilerek bulunduranlar adına re'sen özel tüketim vergisi tarh edileceği ve bu tarhiyata ayrıca vergi ziyaı cezası uygulanacağı ve ele geçirilen ürünlerin kanunda öngörülen miktarı aşması halinde ise "imal ve ithal edenler"in "bulunduran" sıfatına sahip olan kimselerle birlikte müteselsilen sorumlu olacağı öngörülmüştür.

Olayda, davacının ortağı olduğu ... Oteli'nin bitişiğindeki depoda yapılan aramada bandrolsüz sigara ele geçirildiğinin tespit edilmesi üzerine, diğer ortak ... adına bulunduran sıfatıyla yapılan cezalı özel tüketim vergisi tarhiyatının kesinleşmesine rağmen ödenmediğinden bahisle davacı adına müteselsil sorumlu sıfatıyla dava konusu ödeme emri doğrudan düzenlenmiş ise de, imalatçı ve ithalatçı sıfatı bulunmayan davacının, anılan fıkrada öngörülen şartların gerçekleştiğinin tespiti halinde ancak bulunduran sıfatıyla takibi mümkün olduğundan, davacı adına "müteselsil sorumluluk" hükümlerine göre doğrudan ödeme emri düzenlemesinde hukuka uyarlık; temyize konu vergi dava dairesi kararında ise sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.