Danıştay 7. Daire E.2022/1441 K.2024/5322

Ticaret Limited Şirketi VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: ... ve ... şasi numaralı araçların hali hazırda malikleri tarafından verilen dilekçelerle, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun Geçici 10. maddesinin uygulanmasına yönelik 09/08/2019 tarih ve 30857 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Gümrük Kanunu'na Göre Mülkiyetin Kamuya Geçirilmesi Kararına Konu Kara Taşıtlarının Sahiplerine İadesi Hakkında Yönetmelik kapsamında işlem tesis edilmesinin istenilmesi üzerine, dilekçelerde belirtilen tutardan daha önce beyan edilen tutarların mahsup edilmesi sonucu bulunan matrah farkı üzerinden motorlu araç alım satım işi yapan davacı adına 2014 yılının Ekim ve Aralık dönemlerine ilişkin olarak tarh edilen özel tüketim vergisi ile bir kat tutarında kesilen vergi ziyaı cezasının iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla.

4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nda, özel tüketim vergisinin mükellefinin motorlu araç ticareti yapanlar, kullanmak üzere ithal edenler veya müzayede yoluyla satışını gerçekleştirenler olduğunun hüküm altına alındığı hususu göz önünde bulundurulduğunda, uyuşmazlık konusu araçların satışının davacı şirket tarafından, otomobil alım satımı yapan mükelleflere mi, yoksa nihai tüketiciye mi yapıldığı hususunda, başka bir ifadeyle, özel tüketim vergisinin mükellefi olup olmadığı konusunda davalı idare tarafından herhangi bir inceleme ve tespitte bulunulmadan, davacı şirketin ihtilaf konusu verginin mükellefi olduğu varsayılarak,

adına tarh edilen vergi ziyaı cezalı özel tüketim vergisinde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... ve ... şasi numaralı araçların hali hazırda malikleri tarafından verilen dilekçelerle, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun Geçici 10. maddesinin uygulanmasına yönelik 09/08/2019 tarih ve 30857 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Gümrük Kanunu'na Göre Mülkiyetin Kamuya Geçirilmesi Kararına Konu Kara Taşıtlarının Sahiplerine İadesi Hakkında Yönetmelik kapsamında işlem tesis edilmesinin istenilmesi üzerine, dilekçelerde belirtilen tutardan daha önce beyan edilen tutarların mahsup edilmesi sonucu bulunan matrah farkı üzerinden motorlu araç alım satım işi yapan davacı adına 2014 yılının Ekim ve Aralık dönemlerine ilişkin olarak tarh edilen özel tüketim vergisi ile bir kat tutarında kesilen vergi ziyaı cezasının iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, bu Kanun'a ekli (II) sayılı listedeki mallardan kayıt ve tescile tâbi olanların ilk iktisabının özel tüketim vergisine tabi olduğu.

2. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, "İlk iktisap" teriminin, (II) sayılı listedeki mallardan Türkiye'de kayıt ve tescil edilmemiş olanların kullanılmak üzere ithalini, müzayede yoluyla veya kayıt ve tescil edilmiş olsa dahi 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümlerine göre iade edilenler de dahil motorlu araç ticareti yapanlardan iktisabını, motorlu araç ticareti yapanlar tarafından kullanılmaya başlanmasını, aktife alınmasını veya adlarına kayıt ve tescil ettirilmesini;

(d) bendinde, "Motorlu araç ticareti yapanlar" teriminin, (II) sayılı listedeki mallardan kayıt ve tescile tâbi olanları imal, inşa veya ithal edenler ile fabrika, ana bayi, bölge bayii, bayi, yetkili satıcı ve acenteler ile Maliye Bakanlığınca bu nitelikte oldukları tespit edilenleri ifade edeceği. 3. maddesinde, mal teslimi veya ilk iktisap hallerinde malın teslimi veya ilk iktisabının vergiyi doğuran olay olduğu tanımlamalarına yer verilmiş.

4. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise, (II) sayılı listedeki mallardan kayıt ve tescile tâbi olanlar için özel tüketim vergisinin mükellefinin, motorlu araç ticareti yapanlar, kullanmak üzere ithal edenler veya müzayede yoluyla satışını gerçekleştirenler olduğu hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda bahsedilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'na ekli (II) sayılı listedeki mallardan kayıt ve tescile tâbi olanların ilk iktisabının bir defaya mahsus olmak üzere özel tüketim vergisine tâbi olduğu, mal teslimi veya ilk iktisap hallerinde malın teslimi veya ilk iktisabının vergiyi doğuran olay olduğu, (II) sayılı listedeki mallardan kayıt ve tescile tâbi olanlar için; motorlu araç ticareti yapanlar, kullanmak üzere ithal edenler veya müzayede yoluyla satışını gerçekleştirenlerin verginin mükellefi olduğu, (II) sayılı listelerdeki mallar için verginin matrahının;

bunların teslimi, ilk iktisabı ve ithalinde, hesaplanacak özel tüketim vergisi hariç, katma değer vergisi matrahını oluşturan unsurlardan teşekkül edileceği anlaşılmaktadır.

Olayda, dava konusu araçların hali hazırdaki malikleri tarafından, tedbiren 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun Geçici 10. maddesi kapsamında verilen dilekçelere istinaden fark matrah üzerinden dava konusu cezalı tarhiyat yapılmış ise de mezkur araçların özel tüketim vergisi beyannamelerinin verilerek tahakkuk ettirilen vergilerin ödendiği görülmektedir.

Bu durumda, özel tüketim vergisinde, malın teslimi veya ilk iktisabının vergiyi doğuran olay olduğu ve özel tüketim vergisinin bir defaya mahsus alınacağı hususu açık olup, söz konusu araçların satışına taraf olanlar nezdinde gerekirse piyasa araştırması yapılmak suretiyle beyan edilen özel tüketim vergisi matrahının gerçeği yansıtıp yansıtmadığının tespit edilmesi gerekirken, sadece, araca malik olan kişiler tarafından verilen dilekçeler dikkate alınmak suretiyle eksik inceleme ve varsayıma dayalı olarak bulunan matrah farkı üzerinden tarh edilen dava konusu vergi ziyaı cezalı özel tüketim vergilerinde hukuka uyarlık bulunmadığından, temyize konu kararda sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.