Danıştay 7. Daire E.2022/2158 K.2024/4611

Dava Konusu İstem

... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla haksız olarak tahsil edildiği sonucuna varılan ve bu karar üzerine davacıya iade edilen banka ve sigorta muameleleri vergisi, vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi nedeniyle, bu tutarların tahsil edildiği tarih ile iade edildiği tarih arasındaki süre için hesaplanacak tecil faizinin ödenmesi istemiyle davacı tarafından yapılan başvurunun reddine dair işlemin iptali ile söz konusu tecil faizinin yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:...Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; olayda, davacı şirketten 18/01/2013 tarihinde 820.883,18 TL'nin tahsil edilmesi üzerine açılan dava üzerine cezalı banka ve sigorta muameleleri vergisi tarhiyatının kaldırılmasına hükmedildiği,

kararın kesinleşmesinden ve 21/10/2019 tarihinde gerekli iade işlemlerinin yapılmasından sonra davacı şirket tarafından 11/11/2019 tarihli dilekçe ile haksız ve yersiz tahsil edilen banka ve sigorta muameleleri vergisi, vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi tutarlarına ilişkin olarak ödeme tarihinden iade tarihine kadar geçen süre için tecil faiz oranı üzerinden 768.529,07 TL tecil faizinin de 21/10/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı;

bu durumda, yersiz tahsilatın iadesinde faiz ödenmesi kanun hükmü gereği olduğundan aksi yönde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davaya konu işlemin iptaline ve tecil faizinin, asıl borcun iadesinin gerçekleştiği tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Mahkeme kararı uyarınca ödenmiş olan vergi ve cezaların terkin edilerek iade edildiği, söz konusu kararda faiz ödenmesine ilişkin hüküm yer almadığından, bu karar doğrultusunda işlem yapıldığı, faize hükmedilmesini gerektiren bir düzenlemenin mevcut olmadığı, davacıya yapılan ödemenin yasal süre içerisinde gerçekleştiği, işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla haksız olarak tahsil edildiği sonucuna varılan ve bu karar üzerine davacıya iade edilen banka ve sigorta muameleleri vergisi, vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi nedeniyle, bu tutarların tahsil edildiği tarih ile iade edildiği tarih arasındaki süre için hesaplanacak tecil faizinin ödenmesi istemiyle davacı tarafından yapılan başvurunun reddine dair işlemin iptali ile söz konusu tecil faizinin yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 12. Maddesinde, ilgililerin haklarını ihlal eden bir idari işlem dolayısıyla Danıştaya ve idare ve vergi mahkemelerine doğrudan doğruya tam yargı davası veya iptal ve tam yargı davalarını birlikte açabilecekleri gibi ilk önce iptal davası açarak bu davanın karara bağlanması üzerine, bu husustaki kararın veya kanun yollarına başvurulması halinde verilecek kararın tebliği veya bir işlemin icrası sebebiyle doğan zararlardan dolayı icra tarihinden itibaren dava süresi içinde tam yargı davası açabilecekleri;

bu halde de ilgililerin 11. madde uyarınca idareye başvurma haklarının saklı olduğu kuralına yer verilmiş.

11. maddesinde ise, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurmanın, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, altmış gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı, isteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresinin yeniden işlemeye başlayacağı ve başvurma tarihine kadar geçmiş sürenin de hesaba katılacağı düzenlenmiştir.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 116. maddesinde, vergi hatası, vergiye müteallik hesaplarda veya vergilendirmede yapılan hatalar yüzünden haksız yere fazla veya eksik vergi istenmesi veya alınması olarak tanımlanmış; 117. maddesinde, hesap hataları; matrah hataları, vergi miktarında hatalar ve verginin mükerrer olması; 118. maddesinde de, vergilendirme hataları; mükellefin şahsında hata, mükellefiyette hata, mevzuda hata ve vergilendirme veya muafiyet döneminde hata olarak sayılmış; aynı maddenin birinci fıkrasının (3) numaralı bendinde mevzuda hata, açık olarak vergi mevzuuna girmeyen veya vergiden müstesna bulunan gelir, servet, madde, kıymet, evrak ve işlemler üzerinden vergi istenmesi veya alınması olarak ifade edilmiştir.

Aynı Kanun'un 122. maddesinde, mükelleflerin, vergi muamelelerindeki hataların düzeltilmesini vergi dairesinden yazı ile isteyebilecekleri; 124. maddesinde vergi mahkemesinde dava açma süresi geçtikten sonra yaptıkları düzeltme talepleri reddolunanların şikayet yolu ile Maliye Bakanlığına müracaat edebilecekleri kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, vergi dairesince tahsil edilen tutarın ...

Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararına istinaden davacıya iade edildiği, anılan karara karşı yapılan temyiz başvurusunun Danıştay Yedinci Dairesince reddedildiği, bu karara yönelik karar düzeltme isteminin de reddi üzerine 21/10/2019 tarihinde gerekli iade işlemlerinin yapılmasından sonra davacı şirket tarafından 11/11/2019 tarihli dilekçe ile haksız ve yersiz tahsil edilen banka ve sigorta muameleleri vergisi,

vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi tutarlarına ilişkin olarak ödeme tarihinden iade tarihine kadar geçen süre için tecil faiz oranı üzerinden 768.529,07 TL tecil faizinin de 21/10/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, yukarıda açıklanan mevzuat hükümlerinin dikkate alınması suretiyle, davacı tarafından davalı idare nezdinde yapılan başvuruların hangi kanun hükmü kapsamında yapıldığı ve bu başvuruların dava açma süresine etkisinin göz önünde bulundurulması suretiyle, öncelikle dava açma süresi değerlendirilerek karar verilmesi gerekirken, söz konusu değerlendirmeler yapılmadan verilen kararda isabet görülmemiştir.