Danıştay 7. Daire E.2022/2619 K.2024/5353

Dava konusu istem: Davacı tarafından kiralama faaliyetinde kullanılan 8 adet aracın 2019 yılı Temmuz ve Ağustos dönemlerinde ihracata konu edilerek ilk kayıt ve tescil esnasında ödenen özel tüketim vergilerinin, 2019 yılının Ekim dönemi muhtasar beyannamesine konu vergi borçlarına mahsuben iadesine yönelik yapılan başvurunun zımnen reddine dair işlemin iptali ve ödenen tutarın yasal faiziyle birlikte iadesi istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... Vergi Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; olayda, davacı tarafından 8 adet binek aracın kiralama faaliyetinde kullanıldıktan sonra ihraç edildiği, 4760 sayılı Kanun'un 5. maddesinde yer alan düzenlemeler dikkate alındığında ihracat istisnasından yararlanabilmek için bir kısım belgelerin idareye ibraz koşulu getirilmesine karşın, eşyanın aynen ihraç edilmesi şartının öngörülmediği,

malların ihracat teslimlerinde kullanılmamış olması şartının yer almadığı ve davacının ihracat istisnasından yararlanmak için aranan koşulları yerine getirdiği anlaşıldığından iade başvurusunun zımnen reddine dair işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali ile ödenen tutarın dava açma tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun’da öngörülen oranda hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davacıya iadesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava dilekçesinde ifade edilen yasal faizden kast edilenin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 112. maddesinde yer alan tecil faizi olduğu, temyize konu kararın faize ilişkin hüküm fıkrasının tecil faizi olarak düzeltilerek kararın onanmasının gerektiği; davalı idare tarafından ise, davacının satın alarak ticari faaliyetinde kullandığı araçları belli bir süre sonra ihraç ettiği ve bu ihracat üzerine daha önce gider veya maliyet konusu edilen özel tüketim vergisinin iadesinin talep edilmesi üzerine bazı tereddütlerin hasıl olması nedeniyle Gelir İdaresi Başkanlığından görüş istenildiği, dolayısıyla davacının talebinin zımnen reddedilmesi durumu söz konusu olmadığından idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülebilir bir işlemin bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Taraflarca istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Davacının temyiz isteminin incelenmeksizin reddine, davalı idarenin temyiz isteminin ise reddine ve kararın onanmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi yukarıda açıklanmış bulunan bölge idare mahkemesi kararı aynı gerekçe ve nedenlerle Dairemizce de uygun görülmüş olup, davalı idarece temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, anılan kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmamıştır.

Davacının temyiz istemine gelince;

Olayda, fazladan ödenen vergilerin dava açma tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte iadesine ilişkin hüküm fıkrasının bölge idare mahkemesi kararıyla onanarak kesinleşmiş olması karşısında, kararın kesin hüküm halini alan faiz türü olarak yasal faizin esas alınmasına ilişkin kısmının bozulması istemiyle davacı tarafından temyizen ileri sürülen iddiaların bu aşamada incelenmesi hukuken mümkün bulunmamaktadır.

(X) KARŞI OY

Temyiz başvurusu, davacı tarafından kiralama faaliyetinde kullanılan 8 adet aracın 2019 yılı Temmuz ve Ağustos dönemlerinde ihracata konu edilerek ilk kayıt ve tescil esnasında ödenen özel tüketim vergilerinin, 2019 yılının Ekim dönemi muhtasar beyannamesine konu vergi borçlarına mahsuben iadesine yönelik yapılan başvurunun zımnen reddine dair işlemin iptaline yönelik istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması istemiyle yapılmıştır.

4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 5. maddesinin 1. fıkrasında, Kanun'a ekli listelerdeki malların ihracat teslimlerinin maddedeki şartlarla vergiden istisna tutulacağı belirtildikten sonra; aynı fıkranın (a) bendinde, teslimin yurt dışındaki bir müşteriye yapılması gerektiği; yurt dışındaki müşteri tabirinin, ikametgâhı, işyeri, kanuni ve iş merkezleri yurt dışında olan alıcılar ile yurt içinde bulunan bir işletmenin yurt dışında faaliyet gösteren şubelerini ifade edeceği; (b) bendinde ise, teslim konusu malın Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesinden çıkmış olması gerektiği hükme bağlanarak,

malın ihraç edilmeden önce yurt dışındaki alıcı adına hareket edenlere veya bizzat alıcıya, işlenmek ya da herhangi bir şekilde değerlendirilmek üzere yurt içinde teslim edilmesinin ihracat sayılmayacağı.

3. fıkrasında da, ihraç edilen malların alış faturaları ve benzeri belgeler üzerinde ayrıca gösterilen ve beyan edilen özel tüketim vergisinin ihracatçıya iade edileceği, Maliye Bakanlığının, ihraç edilen mallara ait verginin iadesine ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkili olduğu kurala bağlanmıştır.

Bu yetkiye dayanılarak 08/08/2015 tarih ve 29439 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Özel Tüketim Vergisi (III) Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliği'nin II/A-2 bölümünde, ÖTV uygulanan malların ihraç edilmesi halinde bu verginin iadesinin, sadece ÖTV mükelleflerinden satın alınan mallar için söz konusu olduğu,

ÖTV uygulanan safhadan sonraki satıcılardan alınan malların ihraç edilmesi halinde, alış belgelerinde görünmeyen ve malın fiyatına dahil edilmiş olan ÖTV'nin iade edilmeyeceği, ihraç edilen mallara ait ÖTV'nin iadesinin talep edilmesi halinde, ihracatçı adına düzenlenen ve üzerinde ÖTV'nin gösterildiği fatura veya benzeri belgenin, ihraç edilen malların ithal edilmiş olması halinde ise ithalatta düzenlenen gümrük beyannamesi ve verginin ödendiğini gösteren gümrük makbuzunun, ihraç edilen mala ait gümrük beyannamesinin,

ihraç edilen mala ilişkin yurt dışındaki müşteri adına düzenlenen faturanın ihracatçının KDV yönünden bağlı olduğu vergi dairesine ibrazı gerektiği, bu belgelerin vergi dairesine ibrazı üzerine, ilgili vergi dairesince ihraç edilen mala ait ÖTV'nin, mükellefi tarafından bağlı olduğu vergi dairesine (ithalatta gümrük idaresine) ödendiğinin teyidinin alınacağı, bu tespitten sonra ihraç edilen mallara ait ÖTV'nin, ihracat istisnasından doğan KDV iadeleri ile ilgili olarak Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği'nde belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde nakden veya mahsuben iade edileceği belirtilmiştir.

Özel tüketim vergisi, kapsamına giren malların imalat, ithalat veya ilk iktisabı aşamasında bir defaya mahsus olmak üzere alınan, tek aşamalı dolaylı bir vergi türüdür. Uluslararası ticarette, dolaylı vergiler bakımından varış ülkesinde vergileme ilkesi benimsenmiştir. Bu çerçevede özel tüketim vergisine tâbi malların yurt dışına ihracı istisna kapsamına alınmıştır. Bunun için Kanunda iki şart aranmaktadır.

Bunlar; teslimin yurt dışındaki müşteriye yapılması ve teslim konusu malın Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesini terk etmesidir. Kanun, yurt içinde özel tüketim vergisi mükelleflerinden satın alınarak olduğu gibi aynen ihraç edilen malların özel tüketim vergisinin, ihracatçı adına düzenlenen faturada veya benzeri belgeler üzerinde ayrıca gösterilmiş ve beyan edilmiş olması kaydıyla, ihracatçıya iade edilmesine imkân tanımıştır.

Bu durumda davacı tarafından özel tüketim vergisi ödenerek satın alınan 8 adet binek aracın, kiralama faaliyetinde farklı sürelerde kullanıldıktan sonra ihracında, satın alınan malın olduğu gibi aynen ihraç edildiğinden söz edilemeyeceğinden, özel tüketim vergisinin ihracaat istisnası kapsamında mahsuben iadesine yönelik başvurunun zımnen reddine dair işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddi gerekirken, işlemin iptaline karar veren Mahkeme kararına yönelik istinaf başvurusunu reddine dair kararda yasal isabet görülmediğinden, temyiz isteminin kabulüyle, bölge idare mahkemesi kararının bozulması gerektiği oyu ile, karara bu yönden katılmıyorum.