Danıştay 7. Daire E.2022/2715 K.2024/1090

Dava konusu istem: Davacı adına 2015 yılında tescilli 6 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyanın kıymetinin, idarece belirlenen aynı eşyanın satış bedeline yükseltilmesi suretiyle ihtirazi kayıtla beyanı üzerine tahakkuk ettirilen özel tüketim ve katma değer vergilerinin ihtirazi kayda konu kısmına vaki itirazın 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi çerçevesinde başvuru yapılması gerektiğinden bahisle reddine dair işlemin iptali ile fazladan ödenen tutarın yasal faiziyle birlikte iadesine hükmedilmesi istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Bozma kararına uymak suretiyle; olayda, davacının itirazı üzerine Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi ve Gümrük Yönetmeliği'nin 499 ilâ 511. maddeleri çerçevesinde Yönetmeliğin 78 no'lu ekinde yer alan "geri verme ve kaldırma başvuru formu" kullanılarak itirazın ilgili gümrük idaresine yapılması gerektiği yolunda işlem tesis edilmiş ise de; yukarıda değinilen düzenlemeler dikkate alındığında, davacı tarafından beyannameye ihtirazi kayıt konulmak suretiyle tahakkuk ettirilecek vergiler kabul edilmediğinden, tahakkukların davacının serbest iradesine dayandığından bahsedilemeyeceği;

bu itibarla, dava konusu tahakkukların Gümrük Kanunu'nun 242. maddesinde düzenlenen idari prosedüre tabi olduğu, nitekim, davacının itirazının da bu madde hükmüne göre yapıldığı ortada olup, tahakkukun esası yönünden itirazın sonuçlandırılması gerekirken, anılan Kanun'un 211. maddesi çerçevesinde başvuru yapılması yolunda bir yönlendirme yapılmak suretiyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği;

diğer yandan, bozma kararı üzerine yapılan inceleme sonucunda, ihtirazi kayıtla tahakkuk eden ve fazladan ödenen vergilere vaki itirazın esası hakkında davalı idarece henüz bir karar verilmemiş olduğu dikkate alındığında, davacının tahsil edilen vergilerin yasal faiziyle birlikte iadesi yönündeki talebinin bu aşamada incelenmesinin mümkün olmadığı; yine, davacının iade istemi hakkında değerlendirme yapılamaması idarenin kusurundan kaynaklandığından,

yargılama giderlerinin davalı idare üzerine bırakılmasının ve lehlerine vekalet ücretine hükmedilmemesinin icap ettiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, iade istemi yönünden davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiş, yargılama giderleri davalı idare üzerinde bırakılarak, lehine vekalet ücretine hükmedilmemiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davacı tarafından, davalı idarenin kusuru nedeniyle iade hakkından mahrum edilemeyecekleri, mahkemeye erişim haklarının ihlal edildiği; davalı idarece, yapılan ithalatın 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun'un 11. maddesine aykırılık teşkil ettiği ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI

Davalı idarece, istemin reddi gerektiği savunulmuş; davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ

Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Anılan Kanun'un 50. maddesinin 4. fıkrasında ise, "Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesi, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılır." hükmü bulunmaktadır.

Bu durumda, mahkeme kararlarının Danıştay tarafından bozulması halinde, mahkemelerce bozmaya ilişkin kararlar üzerine yeniden verilen kararlara karşı yapılan temyiz başvuruları, bozma kararındaki esaslara uyulup uyulmadığı yönünden incelenebilecektir.

Temyiz istemine konu kararın, dava konusu işlemin iptaline ilişkin hüküm fıkrası, Dairemizin 27/10/2020 tarih ve E:2016/8561, K:2020/4272 sayılı kararındaki esaslar doğrultusunda verildiği anlaşıldığından, kararın anılan hüküm fıkrası usul ve hukuka uygun olup, davalı idare tarafından dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın söz konusu hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Diğer yandan, iade istemi yönünden davanın incelenmeksizin reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretine ilişkin hüküm fıkraları usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın söz konusu hüküm fıkralarının bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmamıştır.