Danıştay 7. Daire E.2022/3279 K.2025/282

Limited Şirketi

VEKİLLERİ

Av. ... - Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava Konusu İstem: Bazı lüks araçların ithaline ilişkin serbest dolaşıma giriş beyannamelerinin kıymet yönünden incelenmesi sonucunda gümrük müfettişliklerince düzenlenen cevaplı raporlarda, araçların kıymetinin eksik beyan edildiğinin tespit edildiğinden bahisle ilk iktisap kapsamında mükellef olan davacı adına takdir komisyonu kararına istinaden 2018 yılının Ocak, Mart, Haziran ve Eylül dönemlerine ilişkin olarak re'sen tarh edilen özel tüketim vergileri ve tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle kesilen vergi ziyaı cezalarının iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; olayda, verilen ara kararları ile davaya konu işlemin sebep unsuru olan kıymet farkına nasıl ulaşıldığı hususu sorulmasına rağmen davalı idarece kıymet farkının hangi belgeye, rapora vs. istinaden tespit edildiğinin somut olarak ortaya konulamadığı, bu durumda, nasıl belirlendiği anlaşılamayan tutarların matrah olarak takdiri suretiyle yapılan cezalı tarhiyatta hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Ticaret Bakanlığı Gümrükler Genel Müdürlüğünce, cevaplı raporlara istinaden hesaplanan kıymet farkları, serbest dolaşıma giriş beyannameleriyle ilişkilendirilerek özel tüketim vergisi yönünden gereği yapılmak üzere gönderildiğinden, takdir edilen matrahın dayanaksız olduğundan söz edilemeyeceği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ

Olayda, takdir komisyonu kararı eki listede veya gümrük idaresinin yazısında tespit edildiği belirtilen kıymet farkları ile ilgili olarak gümrük idaresince işlem tesis edilip edilmediği, edilmişse söz konusu işlemlere dava açılıp açılmadığı hususlarının da araştırılması suretiyle uyuşmazlığın esasının incelenerek yeniden karar verilmesi icap ettiğinden temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İthal edilen bazı lüks araçların kıymetlerinin noksan beyan edilerek eksik özel tüketim vergisi ödendiğinden bahisle gümrük müfettişleri tarafından tanzim edilen cevaplı raporlar eki kıymet farklarını gösterir liste veya gümrük idaresinin yazısına istinaden ilk iktisap kapsamında mükellef olan davacının takdire sevk edilmesi üzerine, takdir komisyonunca takdir edilen matrah üzerinden dava konusu vergi ziyaı cezalı özel tüketim vergisi tarhiyatı yapılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinin (b) bendinde, Kanun'a ekli (II) sayılı listedeki mallardan kayıt ve tescile tabi olanların ilk iktisabının bir defaya mahsus olmak üzere özel tüketim vergisine tabi tutulacağı.

2. maddesinin (b) bendinde, ilk iktisabın, (II) sayılı listedeki mallardan Türkiye'de kayıt ve tescil edilmemiş olanların kullanılmak üzere ithalini, müzayede yoluyla veya kayıt ve tescil edilmiş olsa dahi 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümlerine göre iade edilenler de dahil motorlu araç ticareti yapanlardan iktisabını, motorlu araç ticareti yapanlar tarafından kullanılmaya başlanmasını, aktife alınmasını veya adlarına kayıt ve tescil ettirilmesini ifade ettiği.

3. maddesinin (a) bendinde, mal teslimi veya ilk iktisap hallerinde, vergiyi doğuran olayın malın teslimi veya ilk iktisabı olduğu. 11. maddesinin 3. fıkrasında, (II) sayılı listede yer alan mallar için verginin matrahının bunların teslimi, ilk iktisabı ve ithalinde, hesaplanacak özel tüketim vergisi hariç, katma değer vergisi matrahını oluşturan unsurlardan teşekkül edeceği.

12. maddesinin 1. fıkrasının 6487 sayılı Kanun'un 28. maddesiyle 11/06/2013 tarihinde yürürlüğe giren değişik halinde ise, (II) sayılı listedeki mallardan alınacak verginin, mükellefin bu malı alış bedeli ile her hâlükârda bu malların imalatçısının satış bedeli veya ithalatta hesaplanan katma değer vergisi matrahı üzerinden malın tabi olduğu orana göre hesaplanan vergi tutarından az olamayacağı hükme bağlanmıştır.

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 20. maddesinde, teslim ve hizmet işlemlerinde matrahın, bu işlemlerin karşılığını teşkil eden bedel olduğu, bedel deyiminin ise, malı teslim alan veya kendisine hizmet yapılan veyahut bunlar adına hareket edenlerden bu işlemler karşılığında her ne suretle olursa olsun alınan veya bunlarca borçlanılan para, mal ve diğer suretlerde sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaat, hizmet ve değerler toplamını ifade ettiği; 21. maddesinde ise, ithalatta verginin matrahının, ithal edilen malın gümrük vergisi tarhına esas olan kıymeti olduğu belirtilmiştir.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3. maddesinin (B) bendinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu.

30. maddesinin 1. fıkrasında, re'sen vergi tarhının, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt ve belgelere veya kanunî ölçülere dayanılarak tespitine imkân bulunmayan hallerde takdir komisyonları tarafından takdir edilen veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlarca düzenlenmiş vergi inceleme raporlarında belirtilen matrah veya matrah kısmı üzerinden vergi tarh edilmesi olduğu.

2. fıkrasında ise, sayılan hallerden herhangi birinin bulunması durumunda vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt ve belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitinin mümkün olmadığının kabul edileceği. 31. maddesinin 1. fıkrasında, takdir komisyonunca belli edilen matrah veya matrah kısmının takdir kararına bağlanacağı. 74. maddesinde, takdir komisyonlarının görevlerinin neler olduğu.

75. maddesinin 1. fıkrasında, takdir komisyonunun 74. maddedeki görevleri dolayısıyla bu Kanun'da yazılı inceleme yetkisini haiz olduğu. 134. maddesinin 1. fıkrasında da, vergi incelemesinde amacın, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırarak, tespit etmek ve sağlamak olduğu hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın UYAP kayıtlarıyla birlikte incelenmesinden, davalı idarece ara karara cevaben gönderilen yazıda, ... tarih ve ... sayılı cevaplı rapor ve ekleri ile ... tarih ve ... sayılı inceleme raporlarının klasörler halinde dosyaya sunulduğunun görüldüğü ve anılan raporlarda kaynak kullanımını destekleme fonu payı yönünden yapılan tespitlerin katma değer vergisi matrahını etkileyeceği, dava konusu edilen vergi ve cezaların dayanağı olan takdir komisyonu kararında, karara ekli listede/yazıda yer alan şasi numaralarına sahip araçlar için tespit edilen gümrük kıymet farkı üzerinden özel tüketim vergisi hesaplandığının belirtildiği,

söz konusu gümrük kıymet tespitine ilişkin listede/yazıda ise araçların şasi numaraları, gümrük beyannamesi tarih ve sayıları, beyan edilen katma değer vergisi matrahları, tespit edilen kıymet farkları gibi tutarların yer aldığı görülmüş olup, takdir komisyonu kararlarının dayanağının olmadığından ya da eksik incelemeye dayalı olduğundan söz etmeye olanak bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bu durumda, takdir komisyonu kararı eki listede veya gümrük idaresinin yazısında tespit edildiği belirtilen kıymet farkları ile ilgili olarak gümrük idaresince işlem tesis edilip edilmediği, edilmişse söz konusu işlemlere karşı dava açılıp açılmadığı hususlarının da araştırılması suretiyle uyuşmazlığın esası incelenerek karar verilmek üzere temyize konu kararın bozulması gerekmiştir.