Danıştay 7. Daire E.2022/4336 K.2024/1467

... Gümrük Müdürlüğü - (E-Tebligat) VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacı adına 2021 yılında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 6 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşya için gözetim kıymeti üzerinden ödenen gümrük ve katma değer vergilerinin eşyaya ait faturada gösterilen kıymete göre hesaplanan tutardan fazlasının 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi uyarınca iadesi istemiyle yapılan başvurunun daha önce yapılan başvurunun sonuçlandırılmış olması nedeniyle işbu mükerrer başvuruya ilişkin dilekçeye yapılacak işlem bulunmadığından bahisle reddine dair karara vaki itirazın zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile fazladan ödenen tutarın tecil faiziyle birlikte iadesine hükmedilmesi istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., ... sayılı kararıyla; davacı adına tescilli serbest dolaşıma giriş beyannamelerine ilişkin fazladan ödendiği iddia olunan gümrük ve katma değer vergilerinin geri verilmesi istemiyle davalı idareye ilk olarak, 12/02/2021 tarihinde yapılan başvurunun reddi sonrasında Bölge Müdürlüğü'ne itirazda bulunulması üzerine ilgili idarece itirazın reddine dair kararın düzenlenerek tebliğ edildiği, bu itirazın reddine yönelik işleme karşı dava açılmadığının anlaşıldığı,

davacının daha sonra mükerrer olarak geri verme başvurusunda bulunduğu ve itiraz üzerine tesis edilen işlemin iptali istemiyle işbu davanın açıldığı, Gümrük Kanunu'nda geri vermeye ilişkin olarak tayin edilen 3 yıllık sürenin iade başvurularına ilişkin azami süreyi belirlediği, idarelerce tesis edilen işlemlere karşı dava açılabilecek süreler Kanun'da açık olarak belirlendiğinden, mükerrer olarak yapılan ve yeni dava açma hakkı verme olanağı bulunmayan başvurunun reddini müteakip açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenme olanağının bulunmadığı gerekçesiyle davanın süre yönünden reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi kapsamında fazladan alınan vergilerin iadesi için 3 yıllık süre içinde her zaman geri verme başvurusu yapabileceği, Bölge Müdürlüğü'ne daha önce yapılan itirazın karara bağlanarak tebliğ edildiği ve bu sebeple iş bu itirazın değerlendirmeye alınamadığı yönünde tesis edilen dava konusu işlemin usul ve yasaya aykırı olduğu, anılan madde kapsamında 3 yıl içerisinde yapılacak her başvurunun yeni bir dava açma hakkı doğuracağı, daha önceden yapılan başvurunun dava açma hakkını ortadan kaldırmayacağı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesinde belirlenen 3 yıllık süre içerisinde idareye başvuru sayısı ile ilgili bir kısıtlama getirilmediğinden, işin esasının incelenmesi suretiyle yeniden karar verilmek üzere temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, davacı adına tescilli serbest dolaşıma giriş beyannamelerine ilişkin fazladan ödendiği iddia olunan gümrük ve katma değer vergilerinin geri verilmesi istemiyle davalı idareye ilk olarak 12/02/2021 tarihinde başvurulduğu ve bölge müdürlüğünce istemin reddi sonrasında itirazda bulunulduğu, itiraz üzerine ilgili idarece ...-... sayılı itirazın reddine dair kararın düzenlenip usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine rağmen, anılan işlemlere karşı süresinde dava açılmadığı,

daha sonra davacı tarafından aynı beyannameler nedeniyle fazladan ödendiği iddia edilen vergilerin iadesi istemiyle mükerrer olarak yapılan geri verme başvurusunun daha önce başvuru yapıldığı ve başvurunun sonuçlandırılmış olması nedeniyle başvuruya ilişkin herhangi bir işlem yapılamayacağından bahisle reddedildiği, anılan işleme vaki itirazın zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Olayda, fazladan ödendiği iddia edilen gümrük ve katma değer vergilerinin geri verilmesi istemiyle yapılan ilk başvurunun reddine vaki itirazın reddine dair işleme karşı, davacı tarafından süresinde dava açılması gerekirken, bu yapılmaksızın yeni bir hukuki durum bulunmamasına karşın yeniden geri verme prosedürünün işletilmeye çalışıldığı, davalı idare tarafından da bu durum nazara alınarak, davacının talebi hakkında yapılacak herhangi bir işlem bulunmadığı yönünde işlem tesis edildiği görülmektedir.

Bu durumda, mükerrer olarak yapılan başvurunun reddine dair karara vaki itiraz üzerine tesis edilen işlemin davacıya yeni bir dava açma hakkı vermeyeceği sonucuna ulaşıldığından, davalı idarece davacıyı bilgilendirmeye yönelik olarak tesis edilen karara vaki itirazın zımnen reddine dair işlemin iptali istemiyle açılan işbu davanın incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiğinden davanın süre aşımı yönünden reddine ilişkin temyize konu kararda sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmamaktadır.

(X) KARŞI OY

Dayandığı kanuni ve hukuki nedenlerle, gerekçesi yukarıda açıklanmış bulunan vergi dava dairesi kararı, aynı nedenlerle uygun görülmüş olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, mahkeme kararının bozulmasını sağlayacak durumda bulunmadığından, temyiz isteminin reddedilerek kararın onanması gerektiği oyuyla, Dairemiz kararına katılmıyorum.

(XX) KARŞI OY

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesinde, kanunen ödenmemeleri gerektiği halde ödenmiş olduğu belirlenen gümrük vergilerinin, söz konusu vergilerin yükümlüye tebliğ edilmesi ve ilgilinin üç yıl içinde gümrük idaresine müracaatı üzerine geri verileceği, kanunen tahakkuk ettirilmemeleri gerektiği halde tahakkuk ettirilen gümrük vergilerinin kaldırılacağı hükmüne yer verilmiştir.

Sözü edilen maddede, kanunen ödenmemesi gereken vergilerin yükümlüye tebliğ edilmesi ve 3 yıl içinde gümrük müdürlüğüne müracatta bulunulması koşulu dışında, idareye başvuru sayısı ile ilgili bir kısıtlama getirilmemiştir. Bu bakımdan, geri verme başvurusunun 3 yıllık süre içerisinde olsa bile yeni bir dava hakkı vermeyeceğinin kabulü suretiyle verilen karar, Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesiyle güvence altına alınmış olan "hak arama özgürlüğü", "mahkemeye erişim hakkı" ilkelerine aykırılık taşıyacağından, idarece verilen kesin olmayan cevap niteliğindeki işlemin iptali istemiyle açılan davanın süre aşımı yönünden reddine ilişkin mahkeme kararına yönelik istinaf isteminin reddine dair temyize konu kararın bozulması gerektiği oyu ile karara katılmıyorum.